Σχόλια στο Ευαγγέλιο της Κυριακής

ΚΥΡΙΑΚΗ ΙΕ΄ΜΑΤΘΑΙΟΥ(Κβ΄,35-46)

          Στο ευαγγελικό ανάγνωσμα αυτής της Κυριακής, ο Ιησούς βρίσκεται, για άλλη μια φορά, μπροστά σ’ ένα «πειρασμό» ενός νομομαθούς Εβραίου, για να απαντήσει: «Αγαπήσεις Κύριον τον Θεόν σου εν όλη τη καρδία σου και εν όλη τη ψυχή σου και εν όλη τη διανοία σου…Αγαπήσεις τον πλησίον σου ως σεαυτόν». Θα επιβεβαιώσει, μάλιστα, τη θεότητά Του, επικαλούμενος μια προφητεία του Δαυίδ, αποστομώνοντας, έτσι, τους κουτοπόνηρους Φαρισαίους.

Πανανθρώπινη η αγάπη

Η έννοια της αγάπης δεν πρωτοφανερώνεται στην Αγία Γραφή. Αρχαίες θρησκείες και φιλοσοφίες έχουν  αναφορές, που, συχνά, μας καταπλήσσουν. Το ζήτημα είναι, πώς την εννοεί, πού στοχεύει και πώς την εφαρμόζει καθένας στη ζωή του. Έχομε, πάντως, μπροστά μας μια πανανθρώπινη έκφραση, καθώς, η εικόνα του Θεού δεν έσβησε ποτέ από τα βάθη της ψυχής των ανθρώπων. Άλλο αν σκεπάστηκε, αλλοιώθηκε και περιμένει Εκείνον που θα την αναπλάσει και θα την αναδείξει στην αρχαία ομορφιά της. Έτσι, οι «δερμάτινοι χιτώνες», με τους οποίους, μετά την Πτώση, «έντυσε» ο Θεός τους ανθρώπους, τους βοηθούν να επιβιώσουν, να δημιουργήσουν οικογένεια, φιλία, θεσμούς, σχέσεις. Είναι, ωστόσο, ζητούμενο, αν σ’ όλα τούτα, καλλιεργείται, βιώνεται και καρποφορεί, ή, αντίθετα, φθείρεται, υπονομεύεται και, πολλές φορές, σκοτώνεται η αγάπη! Μεγάλοι παιδαγωγοί των τελευταίων αιώνων ανέπτυξαν και εφάρμοσαν την αγάπη στα συστήματά τους, με καταπληκτικά αποτελέσματα. Έτσι, η «παιδαγωγική αγάπη»  είναι επίκαιρη και καρποφόρος, παντού όπου συναλλάσσονται άνθρωποι, ιδιαίτερα, μάλιστα, με παιδιά και νέους. Δεν πρέπει, βέβαια, να μείνουμε σε επιφανειακά και ανθρωποκεντρικά σχήματα, όσο σαγηνευτικά κι αν φαίνονται. Πολύ περισσότερο, ο Λόγος του Θεού, σε καμιά περίπτωση δε σημαίνει μόνο ωραία λόγια.    Έχομε μπροστά μας μια πραγματικότητα  πολύ βαθύτερη, που θα χρειαστεί μόχθος πολύς, για να αρχίσουμε, με το φως του Χριστού, να ανακαλύπτομε το αληθινό της μεγαλείο.

Η «εν Χριστώ» αγάπη

 «Ο Θεός αγάπη εστίν».  Από αγάπη δημιουργεί τον κόσμο. Και, μάλιστα, τον άνθρωπο, την κορωνίδα, το καμάρι της Δημιουργίας. Κι όταν αυτός πληγώνει τη σχέση τους και φεύγει μακριά, συμπαρασύροντας τη φύση στη δοκιμασία, Εκείνος, με την αγάπη Του, συνέχει και συντηρεί τον κόσμο. «Αναλαμπές» της πραγματικής αγάπης μοιάζουν των ανθρώπων οι κατακτήσεις, σ’ όλες τις εποχές και σ’ όλες τις κοινωνίες. Όμως, ένας ιδιότυπος, θα λέγαμε, δραματικός, «διάλογος αγάπης» του Θεού με τον άνθρωπο, δια μέσου  θεοφώτιστων προσώπων και με πολλά  γεγονότα αποκαλύπτεται   στις σελίδες της Παλαιάς Διαθήκης. Όμως, η Σάρκωση του Λόγου του Θεού αποτελεί μοναδική, ανεπανάληπτη κίνηση και απόδειξη της θεϊκής αγάπης. Η θεία «κένωση», ταπείνωση, «πτωχεία» υπερβαίνει κάθε ανθρώπινη σύλληψη, συναίσθημα, φαντασία. Η πορεία Του στη γη ήταν μια διαρκής προσφορά αγάπης, που κορυφώνεται στο Σταυρό. Αυτή η αγάπη, μετά την Πεντηκοστή, καθώς το Πνεύμα ενεργεί στην Εκκλησία, ως δική Του δωρεά, κατά τον Απόστολο Παύλο, πλημμυρίζει τις καρδιές μας (Ρωμ. Ε΄,5). Όπως ο ήλιος στέλνει το φως του παντού, έτσι και ο Θεός αγαπά τους πάντες αδιακρίτως. Κατά ανάλογο τρόπο, οι μαθητές του Κυρίου και οι φίλοι Του καλούνται να τον μιμηθούν: «Εν τούτω γνώσονται πάντες, ότι εμοί μαθηταί εστε, εάν αγάπην έχετε εν αλλήλοις» (Ιωάν.Ιγ΄,35). Αγάπη, όχι μόνο στους φίλους, τους συγγενείς, στους ομοεθνείς, αλλά προς όλους-ακόμα και στους εχθρούς μας. Αυτή η ανεπανάληπτη παραγγελία του Ιησού, που δόθηκε στην Επί του Όρους Ομιλία  και σφραγίστηκε με το πανάχραντο αίμα Του, παραμένει, το υπέρτατο αγώνισμα για τους αληθινούς πιστούς, σ’ όλους τους αιώνες. «Μηδείς το εαυτού ζητείτω, αλλά το του ετέρου έκαστος». Φυλλομετρώντας τους βίους των Αγίων, ψηλαφούμε το θαύμα της Αγάπης. Πατέρες, Διδάσκαλοι, παλιοί και νεώτεροι, σύγχρονοι Γέροντες, ασκητές της Ερήμου κι αγωνιστές των πόλεων, με, ή, χωρίς οικογένειες και παιδιά, χιλιάδες και μυριάδες φίλοι του Χριστού, αίρουν  αγόγγυστα, σιωπηλά,  τους σταυρούς τους,   ποτισμένους με πίκρες, αδικίες, απογοητεύσεις, ξενύχτια, στεναγμούς, πόνο και δάκρυα κι ακολουθούν τον Κύριο, διακονώντας την αγάπη Του, συγχωρώντας τους πάντες και προσευχόμενοι για όλους-ακόμα και για τους αμετανόητους δαίμονες! Υπάρχουν, ως μηδέν έχοντες και τα πάντα κατέχοντες, ζώντας, όπως ο Παύλος, στην ύπαρξή τους το Χριστό και το πλήρωμα της αγάπης Του κι όχι τον εαυτό τους. Μένομε  έκπληκτοι μπροστά στο μέγα μυστήριο, το θαύμα της πυρακτωμένης Αγάπης, καθώς αυτή, όπως ο νόμος της βαρύτητας, συνέχει και λειτουργεί τις δυνάμεις της ψυχής και νοηματοδοτεί αιωνίως τη ζωή και τον κόσμο.  

Στην πύλη της Βασιλείας

Αγαπώντας τους ανθρώπους, τα αδέλφια μας, αγαπούμε τον ίδιο τον Κύριο, καθώς όλοι αποτελούμε το Σώμα Του. Με την αγάπη που δίδαξε κι έδειξε Εκείνος και μιμήθηκαν οι Άγιοι,  οικοδομείται η Εκκλησία κι ανοίγει η πύλη της Βασιλείας των Ουρανών. Αυτή ζωοποιεί όλα τα χαρίσματα στην Εκκλησία, σύμφωνα με τον περίφημο «ύμνο της αγάπης» (Α΄Κορ.13). Μάλιστα, ως αιώνια, ατελεύτητη κατάσταση, υπερτερεί στο γνωστό, αδιάσπαστο, τρίπτυχο του Αποστόλου των εθνών: «πίστις, ελπίς, αγάπη». «Ο άνθρωπος μαζί με τον άλλο άνθρωπο και με όλο τον κόσμο ανεβαίνει συνεχώς τα σκαλοπάτια για μια οικουμενική ενότητα. Τότε, στο σημείο ωμέγα, που η γνώση γίνεται αγάπη και η σάρκα γίνεται αγάπη, τότε που ο άνθρωπος γίνεται ολόκληρος πρόσωπο και ταυτόχρονα ολόκληρος κοινωνία, τότε που ξεπερνιέται η πίστη και ο χρόνος μετατρέπεται σε αγάπη, έρχεται το πλήρωμα της ιστορίας του ανθρώπου με την ένωση όλων στη Μονάδα της τρισυπόστατης κοινωνίας, και στη θέωση στην αγάπη» (Ηλ. Βουλγαράκη, «ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΚΟΣΜΟΣ»,σελ.139-140).

Ν. Σ.