Σχόλια στο Ευαγγέλιο της Κυριακής

ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΗΣ ΠΕΝΤΗΚΟΣΤΗΣ (Ιωάν. Ζ΄ 37-53,Η΄12)

        «Πεντηκοστήν εορτάζομεν, και Πνεύματος επιδημίαν και προθεσμίαν επαγγελίας, και ελπίδος συμπλήρωσιν»

  Η εορτή της Πεντηκοστής, η «γενέθλια ημέρα» της Εκκλησίας, με τους ωραιότατους ύμνους, τις Προφητείες, τις Ευχές,  μας δίνει την ευκαιρία να ανοίξουμε την ψυχή μας στο θείο φωτισμό, μέσα σ’ ένα  μεγαλοπρεπές και πανηγυρικότατο κλίμα. Η ευαγγελική περικοπή, ενώ αναφέρεται σε μια άλλη γιορτή, έχει άμεση σχέση με την κάθοδο του Παρακλήτου στους Αποστόλους. Από την αρχή του Ζ΄ κεφαλαίου του Ευαγγελίου του Ιωάννη, παρακολουθούμε την παρουσία και τη δράση του Κυρίου στη Γιορτή της Σκηνοπηγίας-την τρίτη από τις μεγαλύτερες των Εβραίων (μετά το Πάσχα και την Πεντηκοστή), που διαρκούσε επτά μέρες. Ήδη από τη μέση της Εορτής, ο Κύριος ανεβαίνει στο Ναό και διδάσκει, προκαλώντας διάφορες αντιδράσεις. Την τελευταία μέρα, που ήταν και η πιο λαμπρή, συμβαίνουν όσα μας περιγράφει ο Ευαγγελιστής, που, με συντομία έχουν ως εξής: Ο Ιησούς καλεί τους διψασμένους να πάνε σ’ Αυτόν να ξεδιψάσουν. Με το κήρυγμά Του διχάζει το λαό, που προσπαθεί να εντοπίσει ποιος είναι και ποια η καταγωγή Του. Οι φρουροί που είχαν στείλει πρωτύτερα οι αρχιερείς και οι Φαρισαίοι να τον συλλάβουν γύρισαν άπρακτοι, λέγοντας  πως, ουδέποτε άκουσαν να μιλάει κανείς άνθρωπος, όπως αυτός. Απαντώντας οι Φαρισαίοι, τους  θεωρούν πλανεμένους, το δε λαό  καταραμένο! Να, όμως, που, ένας απ’ αυτούς, ο Νικόδημος, που είχε νύκτα επισκεφτεί το Χριστό, εκφράζει αντίρρηση για την κρίση τους, πριν ακούσουν την απολογία του κατηγορουμένου  και εισπράττει την ειρωνεία και την υποτίμησή τους.

Το φως του κόσμου, το φως της ζωής

 Μιλώντας την άλλη μέρα ο Κύριος, έλεγε ότι Αυτός είναι το φως του κόσμου και δίνει το φως της ζωής. Σ’ όλες τις κοινωνίες και σ’ όλες τις εποχές, οι άνθρωποι αναζητούν την υπέρτατη Πραγματικότητα. Τον Ένα  και Ζώντα Θεό. Από τις πρωτόγονες παραδόσεις μέχρι τις πιο εξελιγμένες, ανώτερες αναζητήσεις και πνευματικές ενατενίσεις. Αυτήν, ακριβώς, την αιώνια δίψα, του κατ’ εικόνα Του πλασμένου ανθρώπου, έχοντας υπ’ όψη ο Κύριος, προσκαλεί τους πάντες να ξεδιψάσουν κοντά Του. Από την αρχή της δημόσιας δράσης Του, με πλήρη αυτοσυνειδησία, αμέτρητες φορές είχε ξεκαθαρίσει ποιος ήταν και γιατί  είχε προσλάβει, ο αναμάρτητος, την ανθρώπινη φύση. Ο Ίδιος διακήρυσσε ότι είναι η Οδός, η Αλήθεια, η Ζωή. Ότι είναι  ο Δρόμος που οδηγεί στο σπίτι του Πατέρα. Η θύρα που ανοίγει την κοινωνία αγάπης της Αγίας Τριάδος. Η γνώση του μόνου αληθινού  Θεού ταυτίζεται με την αιώνια ζωή. Φέρνει την ικανοποίηση του προαιώνιου πόθου του ανθρώπου να φτάσει στη «θέωση». Να γίνει «κατά Χάρη θεός». Θα μπορούσαμε να σχολιάσουμε τις αντιδράσεις των ακροατών Του. Ιδιαιτέρως, μάλιστα, των Φαρισαίων, που, συνεχώς «ξετρυπώνουν» σαν τις αλεπούδες, ή στέλνουν άλλους να παγιδεύσουν, σώνει και καλά, οι παμπόνηροι, τον Ιησού. Ο Νικηφόρος Θεοτόκης, στη σχετική Ομιλία του, αναρωτιέται, πώς, αυτοί που ήταν σοφότεροι από τους άλλους και μελετούσαν τις Γραφές, άκουγαν τον Κύριο να κηρύσσει, έβλεπαν τ ουράνια ζωή  και τα πολλά και μεγάλα θαύματά Του, δεν πίστευαν στη θεότητά Του. Για να απαντήσει ο ίδιος, ότι «ο φθόνος κατεσκότιζεν αυτούς». Νέκρωνε τις αισθήσεις. Τους έκανε τυφλούς και κωφούς, ώστε να ζητούν να φονεύσουν το θαυματουργό και ευεργέτη τους( «ΚΥΡΙΑΚΟΔΡΟΜΙΟΝ, σελ.66 ). Σκέφτομαι, μήπως θα ήτανε  χρήσιμη μια αυτοκριτική μας, καθώς συχνά πελαγοδρομούμε. Μέσα σε πολυποίκιλες «ζάλες του βίου», ταλανιζόμαστε ανάμεσα στην πίστη και την απιστία, στην αλήθεια και την πλάνη, στην αφοσίωση και την άρνηση, στην αγιότητα και τα ψυχοφθόρα πάθη. Ωστόσο,  με το άπειρο έλεός Του, ο Κύριος διαρκώς μάς ελκύει κοντά Του.

Ποταμοί ύδατος ζώντος

          Ο Ιησούς, που, καθώς γνωρίζουμε, διψούσε για  επικοινωνία με τους ανθρώπους, διαβεβαιώνει πως, όσοι πιστεύουν σ’ Αυτόν, από τα σπλάχνα τους θα τρέξουν ποταμοί ζωντανού νερού. Και ο Ιωάννης  εξηγεί ότι ο Κύριος εννοούσε το Άγιο Πνεύμα που επρόκειτο να λαμβάνουν εκείνοι που θα πίστευαν σ’ Αυτόν. Δεν είχε δοθεί, επειδή  δεν είχε ακόμα δοξαστεί ο Ιησούς. Η πίστη  στην Αγία και ζωοποιό Τριάδα, διακηρυγμένη στο Σύμβολο της Πίστεως,  αποτελεί  το θεμέλιο της Εκκλησίας. Η αίσθηση της παρουσίας της διαποτίζει τη λατρεία της. Μέγα και ανεξιχνίαστο μυστήριο, ακατάληπτο για το πεπερασμένο λογικό μας. Όμως, σεβαστή πραγματικότητα, ως Αποκάλυψη της θείας  Ζωής στην Αγία Γραφή και τις εμπειρίες της Εκκλησίας. Ο   Ιησούς Χριστός δεν είναι μόνο η Οδός προς τον Ουρανό και τις θείες αποκαλύψεις. Με τη ζωή και τη διδασκαλία Του, αλλά, κυρίως, μετά τη Σταύρωση και την Ανάστασή Του, ανοίγει την πηγή της πνευματικής ζωής, με την πραγματοποίηση της επαγγελίας Του: την αποστολή του Αγίου Πνεύματος, την ημέρα της Πεντηκοστής.  Το τρίτο πρόσωπο της Τριάδος συνεργούσε πάντοτε στα έργα του Πατρός κι ενεργούσε στα  γεγονότα της επίγειας ζωής του Χριστού. Όμως, από την κάθοδό Του, εκείνο το τρισευλογημένο πρωινό, στον καθένα μαθητή ξεχωριστά, εγκαινιάζεται μια εντελώς νέα πραγματικότητα, με τη συγκεκριμένη ίδρυση της Εκκλησίας και την παροχή των θείων χαρισμάτων στον καθένα πιστό. Με το Βάπτισμα και το Χρίσμα θα γίνεται πραγματικότητα η «άνωθεν» αναγέννηση των ανθρώπων, για την οποία είχε μιλήσει στο Νικόδημο κάποια νύχτα ο Χριστός. Εικονίζουμε και λατρεύομε το Θεάνθρωπο, γιατί  τον είδαν και τον άκουσαν οι μαθητές και πολύς άλλος κόσμος. Όμως, το Πνεύμα, «κρύβεται», «δείχνοντας» τον Υιό και τη δόξα του Πατέρα. Βιώνουμε την παρουσία Του στη ζωή της Εκκλησίας. Ποθούμε τα χαρίσματα και τις δωρεές Του. Κλίνοντας ευλαβώς τα γόνατα, κυρίως, των λογισμών και της καρδιάς μας, ας ψάλουμε:           «Πάντα χορηγεί το Πνεύμα το Άγιον, βρύει προφητείας, ιερέας τελειοί, αγραμμάτους σοφίαν εδίδαξεν, αλιέας θεολόγους ανέδειξε, όλον συγκροτεί τον θεσμόν της Εκκλησίας. Ομοούσιε και ομόθρονε, τω Πατρί και τω Υιώ, Παράκλητε δόξα σοι».

Ν. Σ.