Η αρχαία ελληνική φιλοσοφία στον ύστερο Ελληνισμό.

Η βάση για τον ακριβή εντοπισμό της διακρίσεως

μεταξύ «Βυζαντινής Φιλοσοφίας» και Χριστιανικού δόγματος[1]

 

Δρ. Ιωάννης Ν. Λίλης

 Λέκτορας της Ανωτάτης Εκκλησιαστικής

Ακαδημίας Ηρακλείου Κρήτης

  Η «Βυζαντινή Φιλοσοφία» είναι ο σύγχρονος ερευνητικός χώρος που μελετά την ενασχόληση των βυζαντινών σοφών με την αρχαία ελληνική φιλοσοφία, η οποία παρατηρείται στον ελληνόφωνο χώρο της βυζαντινής αυτοκρατορίας από τον 9^ο μέχρι τον 15^ο αιώνα μ.Χ., επηρεάστηκε σε μεγάλο βαθμό από την αρχαία ελληνική φιλοσοφία, όμως διατήρησε έντονη τη διαφοροποίηση και την αυτονομία του σε σχέση με αυτήν, καθώς το κέντρο του συγκεκριμένου χώρου παρέμενε πάντοτε η χριστιανική θεολογία και όχι κάποια αρχαία φιλοσοφική σχολή της αρχαίας Αθήνας. Διαβάστε περισσότερα…

«Ἡμέρα χαρμόσυνος, καὶ εὐφροσύνης ἀνάπλεως, πεφανέρωται σήμερον…» Πρώτη Κυριακή των Νηστειών, ή Κυριακή της Ορθοδοξίας. Πανηγυρικότατο το κλίμα της, καθώς με τους ωραιότατους ύμνους, την περιφορά των εικόνων, τη διακήρυξη της Πίστεως, προκαλεί βαθιά συγκίνηση, ιερά συναισθήματα στους πιστούς. Έτσι διατρανώνεται η νίκη της Ορθοδοξίας εναντίον των εικονομάχων, αλλά και όλων των αιρετικών, που πολεμούν την Εκκλησία. Γνώριζαν οι Πατέρες ότι ο αγώνας για τις εικόνες ήταν αγώνας για τη διάσωση της πίστης στη θεανθρώπινη φύση του Χριστού, το θεμέλιο, δηλαδή, της σωτηρίας μας. Αντιθέτως, η άρνηση της προσκυνήσεως των εικόνων σήμαινε την απόρριψη της φύσεώς Του, άρα, και της δυνατότητας θεώσεως του ανθρώπου. Διαβάστε περισσότερα…

«Διεμερίσαντο τα ιμάτιά μου εαυτοίς, και επί τον ιματισμόν μου έβαλον κλήρον»       Τον τελευταίο καιρό βλέπουμε να διογκώνονται τα κοινωνικά, οικονομικά και εθνικά μας προβλήματα, νιώθοντας σχεδόν εντελώς αδύνατοι να συμβάλουμε στη λύση τους. Το προσφυγικό και μεταναστευτικό πρόβλημα παίρνει  εκρηκτικές διαστάσεις. Είναι ανατριχιαστική η δράση «κυνηγών κεφαλών» των ξεριζωμένων! Οι γείτονές μας οργανώνουν την «άμυνά» τους κατά του κινδύνου από τα εξ Ανατολών ερχόμενα στίφη. Παρ’ όλες τις προσπάθειες, η Ελλάδα, δυστυχώς, δείχνει ανήμπορη να τα αντιμετωπίσει. Στη μείωση του ανθρώπινου πόνου, που αυξάνεται ιδιαίτερα στα πρόσωπα και στο πλήθος των προσφύγων και των μεταναστών, ο λαός μας δείχνει καθημερινά το μεγαλείο της ψυχής του. Η αστείρευτη  αλληλεγγύη, που, σ’ όλα αυτά τα χρόνια της τρομερής κρίσης εκδηλώνεται ποικιλοτρόπως, αγκαλιάζει τους πάσχοντες συνανθρώπους μας, ανεξαρτήτως ηλικίας, εθνότητας, φύλου και θρησκείας, προκαλώντας το θαυμασμό σ’ ολόκληρο τον κόσμο. Πολύ σπουδαία η δράση Μητροπόλεων, Ενοριών,  φορέων, οργανώσεων και  ομάδων. Τα συγκινητικά παραδείγματα απλών πολιτών, που αγκαλιάζουν με αγάπη, φιλοξενούν κι ενισχύουν υλικά και ηθικά τους ξεριζωμένους της γης, δίνουν μηνύματα δυνάμεως και ελπίδας. Διασώζουν το «γόητρο» της Ευρώπης και το όνομα του αληθινού Ανθρώπου. Διαβάστε περισσότερα…

 Η Γ΄ Κυριακή του Τριωδίου είναι αφιερωμένη στη  Δευτέρα Παρουσία του Κυρίου. Ιδού πώς περιγράφεται σ’ έναν ύμνο: «Ὢ ποία ὥρα τότε, καὶ ἡμέρα φοβερά, ὅταν καθίσῃ ὁ Κριτὴς ἐπὶ θρόνου φοβεροῦ! βίβλοι ἀνοίγονται, καὶ πράξεις ἐλέγχονται, καὶ τὰ κρυπτὰ τοῦ σκότους δημοσιεύονται, Ἄγγελοι περιτρέχουσιν,ἐπισυνάγοντες πάντα τὰ ἔθνη… ὢ ποία ὥρα τότε! Ἄλλά πρὸ τοῦ φθάσαι τὸ τέλος, σπούδασον κράζουσα, ψυχή· ὁ Θεός, ἐπίστρεψον, σῶσόν με, ὡς μόνος εὔσπλαγχνος». Διαβάστε περισσότερα…