Φτωχοί στοχασμοί για τη μετά θάνατο ζωή
«Κάτι ανέγγιχτο, ανάκουστο, αθώρητο
μήπως κάτω απ’ τους τάφους ανθίζει
κι ό,τι μέσα μας κρύβεται αγνώριστο
μήπως πέρ’ απ’ το θάνατο αρχίζει;»
( Γ. Δροσίνης)
Τελειώνοντας ο «μήνας των λουλουδιών», άθελά μας σχεδόν, αναστοχαζόμαστε όσα βιώσαμε αυτή την όμορφη εκκλησιαστική περίοδο-στο «Τριώδιο των ρόδων»– που τελειώνει με την Πεντηκοστή. Σ’ όλη τη διάρκεια της Άνοιξης, μέσα από πανάρχαιους μύθους, δοξασίες, παραδόσεις, βλέπομε την αρχέγονη επιθυμία-ανάγκη του ανθρώπου να επιβιώσει και μετά το θάνατο. Και, ναι μεν η Εκκλησία μαρτυρεί την Ανάσταση του Χριστού και κηρύσσει την προσδοκία της αναστάσεως όλων των ανθρώπων κατά τη Δευτέρα παρουσία Του, αλλά πόσοι άραγε αποδέχονται τη διδασκαλία Του και προσανατολίζουν αναλόγως τη ζωή τους; Πολλοί αναρωτιούνται: τί είναι η ψυχή; Τί επακολουθεί μετά το θάνατο; Τί γίνονται οι ψυχές; Αυτές τις μέρες θυμήθηκα μια πιστή γυναίκα, που είχε εκφράσει την επιθυμία να της στείλω κάποιο σχετικό κείμενο. Δυστυχώς, δεν πρόλαβα. Ταξίδεψε για τον Ουρανό. Κι όταν ένας νέος συγγενής μου έφυγε τραγικά από τούτη τη ζωή, κάποιος κοινός μας φίλος μού πρότεινε να γράψω ένα «βιβλιαράκι» σχετικά με τη «μετά θάνατο ζωή» να διανεμηθεί στις ενορίες, για να βοηθηθούν οι χριστιανοί. Αρνήθηκα, αφήνοντας την ευθύνη της ενημέρωσης στους καλούς μας ποιμένες. Παρόλα αυτά και παρά τις μεγάλες δυσκολίες του θέματος, θεωρώ χρήσιμο να επιχειρήσουμε εδώ μια μικρή περιδιάβαση στο «άγνωστο», ζητώντας την επιείκεια των αγαπητών αναγνωστών.
Όποιος επιχειρήσει μια περιπλάνηση στις πίστεις για τη μεταθανάτια ζωή, κινδυνεύει να «χαθεί» σε’ ένα «λαβύρινθο», όπου εμπλέκονται οι δρόμοι θρησκειών, φιλοσόφων και παραθρησκευτικών κινήσεων και οργανώσεων, «ων ουκ έστιν αριθμός»! Και είναι μεν σπουδαία η διαπίστωση μιας παγκόσμιας και διαχρονικής πίστης στη συνέχιση της ζωής, αλλά μάς προβληματίζει η θεωρία της μετενσαρκώσεως, που είναι ασυμβίβαστη με τη χριστιανική αντίληψη της μιας και ανεπανάληπτης ζωής στη γη. Επίσης, ερωτήματα προκύπτουν από τις διηγήσεις για «μεταθανάτιες εμπειρίες», ακόμα κι από μαρτυρίες για «αναστάσεις» νεκρών. Τέλος, δε μπορούμε να δεχτούμε αποκρυφιστικές αντιλήψεις περί «Ανώτερου Εγώ», το οποίο «περιπλανιέται» αενάως στο αχανές Σύμπαν! Και πρέπει να προσέχουμε πολύ, καθώς στο Διαδίκτυο κυκλοφορούν οι πιο αλλόκοτες αντιλήψεις.
«Kαι έπλασεν ο Θεός τον άνθρωπον, χούν από της γής, και ενεφύσησεν εις το πρόσωπον αυτού πνοήν ζωής, και εγένετο ο άνθρωπος εις ψυχήν ζώσαν», λέει η Αγία Γραφή (Γεν. β΄ 7). Σε αντίθεση με τις δοξασίες αρχαίων φιλοσόφων και των θρησκειών, η Ορθόδοξη Θεολογία πρεσβεύει ότι η ψυχή δεν είναι «άκτιστη», αλλά «κτιστή». Είναι, δηλαδή, δημιούργημα του Θεού και αθάνατη, όχι εκ φύσεως, αλλά με τη Χάρη Του. Σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας μας, οι ψυχές, μετά το χωρισμό τους από το σώμα, ζουν σε μια «μέση κατάσταση», μέχρι τη Δευτέρα Παρουσία του Κυρίου. Έτσι, οι μεν δίκαιοι στη «μερική απόλαυση» των θείων αγαθών, οι δε αμετανόητοι αμαρτωλοί, στη «μερική κόλαση». Βέβαια, περιττεύει να διευκρινίσουμε ότι η Κόλαση και ο Παράδεισος δεν είναι τόποι, αλλά τρόποι ζωής, μέσα στην παντού διαχεόμενη Χάρη του Θεού.
«Απόκειται τοις ανθρώποις άπαξ αποθανείν, μετά δε τούτο κρίσις», μάς πληροφορεί ο Απόστολος Παύλος (Εβρ.9,27).Υπό το φως της Αναστάσεως, η θνητότητα και η φθορά εξαφανίζονται. Με το πρόσταγμα του Θεού θα γίνει η παγκόσμια σύναξη των αναστημένων και μεταμορφωμένων υπάρξεων. Τούτο το ταλαίπωρο σώμα θα είναι «πνευματικό», με εντελώς νέες ιδιότητες, δοξασμένο και χαριτωμένο, στη δόξα του Θεού. Ο θάνατος ανοίγει την πύλη στο άγνωστο μέλλον, με την ελπίδα στην αγάπη Του, που θα διαλύσει το σκοτάδι του Άδη, θα φωτίσει τον κόσμο και τη ζωή των ανθρώπων και θα τους δώσει την παραδεισένια ομορφιά.
Πλούτη και φτώχεια και χαρά, ο έρωτας κι ο πόνος,
όλα θα μείνουν στη ζωή κι άνθρωπος φεύγει μόνος!
Εν όψει του Ψυχοσάββατου, ας προσέξουμε τί λέει ο Άγιος Παΐσιος: «Οι προσευχές των ζώντων είναι η τελευταία ευκαιρία που δίνει ο Θεός στους κεκοιμημένους να βοηθηθούν, μέχρι να γίνει η τελική Κρίση. Το καλύτερο από όλα τα μνημόσυνα που μπορούμε να κάνουμε για τους κεκοιμημένους είναι η προσεκτική ζωή μας, ο αγώνας που θα κάνουμε, για να κόψουμε τα ελαττώματά μας και να λαμπικάρουμε την ψυχή μας. Αν είμαστε σε καλή πνευματική κατάσταση, ευφραίνονται. Αυτό δηλαδή που θα δώσει χαρά στους κεκοιμημένους είναι να αγωνισθούμε να ευαρεστήσουμε στον Θεό με την ζωή μας, ώστε να τους συναντήσουμε στον Παράδεισο και να ζήσουμε όλοι μαζί στην αιώνια ζωή. Ο Καλός Θεός ας μας δώσει καλή μετάνοια, για να μας βρει ο θάνατος σε καλή πνευματική κατάσταση και να αποκατασταθούμε στην Ουράνια Βασιλεία Του. Αμήν»(«Λόγοι Δ’, Οικογενειακή ζωή»).
Νίκος Σιγανός
