Σχόλια στο Ευαγγέλιο της Κυριακής

ΚΥΡΙΑΚΗ Α΄ΝΗΣΤΕΙΩΝ

(Ιωάν. Α΄, 44-52)

Μεγάλη και ιδιαιτέρως χαρμόσυνη η Κυριακή αυτή. Στις καρδιές των ορθοδόξων φέρνει βαθιά συγκίνηση και κατάνυξη τούτη η πανέμορφη γιορτή, με τους ωραιότατους ύμνους, τα αναγνώσματα, την περιφορά των αγίων εικόνων. Νιώθουν βαθιά ευγνωμοσύνη προς τους Προφήτες, Αποστόλους, Πατέρες, Διδασκάλους, Μάρτυρες, Οσίους της Εκκλησίας. Όλους εκείνους, που, με τους απερίγραπτους αγώνες τους, τις στερήσεις, τους μόχθους, τις αγρυπνίες, τα μαρτύρια, τη ζωή και το θάνατό τους, διαφυλάχτηκε η Πίστη του Χριστού ανόθευτη, αναλλοίωτη, ολοκάθαρη, σαν το κρυστάλλινο νερό, που, στο διάβα των αιώνων, δροσίζει και ζωογονεί τις διψασμένες για αλήθεια και αιωνιότητα ψυχές εκατομμυρίων ανθρώπων.

Η κλήση των μαθητών

Όλοι οι ευαγγελιστές περιγράφουν, συχνά, μάλιστα, με εντυπωσιακές λεπτομέρειες, εκείνες τις πρώτες μέρες που είχαν συναντήσει τον Ιησού οι πρώτοι μαθητές Του στις όμορφες ακρογιαλιές της ευλογημένης Λίμνης Γεννησαρέτ ή Θάλασσας της Γαλιλαίας ή της Τιβεριάδος-όπως λεγόταν αλλιώς. Εκεί, όπου οι περισσότεροι μοχθούσαν να εξασφαλίσουν τον «επιούσιο άρτο» τους. Από τα πλοιάρια και τις ψαρόβαρκές τους, ο  Δάσκαλος κήρυττε τα πλήθη που συνέρρεαν μαγεμένα από τους πρωτάκουστους λόγους, τις θαυματουργίες, την αγάπη, την απλότητα, την πραότητά Του. Εκεί, ήδη είχε καλέσει τους πρώτους Αποστόλους, υποσχόμενος, από συνηθισμένους ψαράδες, να τους κάμει «αλιείς ανθρώπων». Στη συγκεκριμένη διήγηση του Ιωάννη, το ενδιαφέρον εστιάζεται στην κλήση δύο μαθητών: του Φιλίππου και του Ναθαναήλ. Έχομε, λοιπόν τις εξής σκηνές: Πρώτη: Ο Ιησούς συναντά  το Φίλιππο, που καταγόταν από τη Βηθσαϊδά, και τον καλεί κοντά Του. Αυτός ανταποκρίνεται και τον ακολουθεί αμέσως. Στη συνέχεια, βρίσκει το φίλο του Ναθαναήλ και του λέει: βρήκαμε αυτόν,  για τον οποίο έγραψαν ο Μωυσής και οι Προφήτες, τον Ιησού από τη Ναζαρέτ. Εδώ, πολλοί σχολιαστές επισημαίνουν, από τη μια, την αξία της γνήσιας και ειλικρινούς φιλίας, τόσο δυσεύρετης στους καιρούς μας, που, συνήθως κυριαρχούν η υποκρισία, η ιδιοτέλεια, οι πλεκτάνες, οι απάτες. Κι από την άλλη, την αξία της προσωπικότητας του Φιλίππου, με την καθαρή καρδιά, την καλοπροαίρετη διάθεση, την ευσέβεια και τη γνώση των θείων Γραφών. Χαρίσματα, που, εκτιμώντας τα ο Κύριος, τον κάλεσε στο  «στενό» κύκλο των μαθητών Του. Δεύτερη: Ο Ναθαναήλ παραξενεύτηκε για το Χριστό, καθώς η Ναζαρέτ, στην οποία είχε ανατραφεί και ανδρωθεί, δεν είχε και την καλύτερη φήμη. Ο Φίλιππος, έχοντας βεβαιωθεί, από την πρώτη στιγμή της γνωριμίας του με τον Ιησού, για την πνευματική Του εμβέλεια, επιμένει στο φίλο του: «έρχου και ίδε». Τρίτη: Έρχεται η ώρα των αποκαλύψεων. Ο παντεπόπτης Κύριος, βλέποντας το Ναθαναήλ, λέει: να ένας γνήσιος, άδολος Ισραηλίτης. Στην εύλογη απορία του νεοφερμένου, πού τον ξέρει, ο Ιησούς του αποκαλύπτει ότι τον έβλεπε, πριν εμφανιστεί στο οπτικό πεδίο των ανθρώπων. Ακολουθεί η ομολογία του Ναθαναήλ για τη μεσσιανικότητα του Κυρίου. Τότε, Εκείνος προχωρεί ακόμα περισσότερο, διαβεβαιώνει, κιόλας, τους πρώτους μαθητές, ότι θα δούν τον ουρανό να ανοίγει και τους αγγέλους του Θεού να ανεβοκατεβαίνουν και να τον υπηρετούν! Προαναγγέλλει, δηλαδή, μεγάλα και θαυμαστά γεγονότα: τη Μεταμόρφωση, την Ανάσταση, την Ανάληψή Του.

«Έρχεσθε και ίδετε»

Από τότε που ο άνθρωπος έχασε τον Παράδεισο και την άμεση επικοινωνία με το Δημιουργό, το ερώτημα των μαθητών «πού μένει»,  απασχολεί αμέτρητους ανθρώπους. Μα, και σήμερα, τόσους αιώνες μετά τον ερχομό Του στη γη, μήπως  πολλοί από μας δεν αναρωτιούνται, πού βρίσκεται και πού είναι; Όχι μόνο στις δύσκολες ώρες του πόνου και των πειρασμών, αλλά, και σε στιγμές πνευματικής «νηνεμίας», δε νιώθουμε ένα μεγάλο κενό, με την απουσία Εκείνου; Δε ζητάμε επειγόντως μια «συνάντηση» μαζί Του; Μήπως δε θα θέλαμε να τον βρούμε και να  «μείνουμε», όπως οι πρώτοι μαθητές, έστω και μια μέρα μόνο, κοντά Του; Ακούγοντας τα ευαγγέλια, αναρωτιόμαστε, πού καλούσε τους μαθητές. Όχι, βέβαια, σε κάποιο σπίτι. Αυτός που δεν είχε «πού την κεφαλήν κλίναι», που περπατούσε στους δρόμους, στα σοκάκια, στα χωράφια και στους λόφους της Αγίας Γης, ψάχνοντας τα «χαμένα πρόβατα», εκπέμπει μιαν υπερκόσμια έλξη, ώστε, κάθε άδολος αναζητητής της αλήθειας, να θέλει να τον γνωρίσει. Το θεανθρώπινο πρόσωπο του Χριστού ζωγραφίζεται και ομολογείται  εμφανέστατα, με όλα τα εκπληκτικά γεγονότα που περιγράφουν τα ιερά ευαγγέλια.  Για να εγγραφεί, Αυτός που είναι «εικών του αοράτου Πατρός», πρώτα στις καρδιές των πιστών, στη ζωή της Εκκλησίας, στους βίους των αγίων, κι ύστερα, στους ναούς και αλλού, με σύμβολα, σχήματα και άλλους τρόπους. Μα, προπαντός με  τις εικόνες- τα «βιβλία των αγραμμάτων». Φέροντας στα βάθη της υπάρξεώς μας χαραγμένη την εικόνα Του, δε θα παύσομε να τον αναζητούμε έως τα έσχατα της συμπαντικής δημιουργίας και της ανθρώπινης ιστορίας. Εκείνος, όντας πρωτότυπο της δικής μας υποστάσεως, πάντα θα μας απευθύνει την πρόσκληση «έρχεσθε και ίδετε». Η Κυριακή της Ορθοδοξίας μας δίνει μια εξαιρετική ευκαιρία, να τιμήσουμε τους Πατέρες και την Πίστη μας και, συγχρόνως, να συλλάβομε το θείο κάλεσμα και να αναθερμάνουμε τη σχέση με την αρχέτυπη εικόνα μας, τον Κύριο και Νυμφίο της Εκκλησίας:  «Την άχραντον εικόνα σου προσκυνούμεν αγαθέ, αιτούμενοι συγχώρησιν των πταισμάτων ημών, Χριστέ ο Θεός. Βουλήσει γαρ ηυδόκησας σαρκί ανελθείν εν τω Σταυρώ, ίνα ρύση ους έπλασας εκ της δουλείας του εχθρού. Όθεν ευχαρίστως βοώμεν σοι, χαράς επλήρωσας τα πάντα, ο Σωτήρ ημών, παραγενόμενος εις το σώσαι τον κόσμον» (Απολυτίκιον).

Ν.Σ.