Σχόλια στο Ευαγγέλιο της Κυριακής

ΚΥΡΙΑΚΗ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΥΨΩΣΗ ΤΟΥ ΤΙΜΙΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ

(Μάρκ.η΄,34-38,Θ΄1)

          Με τα μάτια της ψυχής μας στραμμένα   στο Τρισμακάριστο Ξύλο και με τους ωραιότατους ύμνους   να ηχούν στα αυτιά μας, δημιουργώντας μας νοσταλγίες του Παραδείσου, παρακολουθούμε τον Κύριο κι αυτή την Κυριακή, να διδάσκει  τις υψηλές αλήθειες και τις εντολές Του, που, όποιος τις ενστερνιστεί και τις ακολουθήσει πιστά, θα αρχίσει να αναθεωρεί πολλά από τη ζωή του, ελκόμενος από το όραμα της Βασιλείας του Θεού.

Ελευθερία, απάρνηση, σταυρός

          Πολλές φορές ο Χριστός προέλεγε τα Πάθη και την Ανάστασή Του, για να μη βρεθούν απροετοίμαστοι οι μαθητές μπροστά στο Θείο Δράμα. Σε μια τέτοια περίπτωση, ο Πέτρος, αυθόρμητος και ζωηρός όπως ήταν, τολμά να τον  επιπλήξει το Διδάσκαλο για όσα λέει, για να εισπράξει την αυστηρή αποδοκιμασία Του. Μετά απ’ αυτά, ο Ιησούς προσκαλεί το πλήθος μαζί με τους μαθητές Του και τους λέει όσα μας εκθέτει η ευαγγελική περικοπή. Ο σεβασμός της ελευθερίας του ανθρώπου από το Δημιουργό, φαίνεται να είναι το  πιο σημαντικό προνόμιό του. Ο Κύριος και Δεσπότης δεν πιέζει, δεν εκβιάζει την αγάπη μας. Διακριτικά την επιζητεί. Μας θέλει και μας ονομάζει φίλους Του. Και, ασφαλώς μπορούμε να είμαστε και να νιώθουμε τέτοιοι, ως πλασμένοι «κατ’ εικόνα» Του και προορισμένοι να φτάσουμε στην «ομοίωσή» Του. Κι ενώ ζούμε σε συνθήκες, εν πολλοίς, εξωτερικής «σκλαβιάς», καθώς το σώμα και το φυσικό περιβάλλον ταλαιπωρούνται και υποφέρουν μέσα στους νόμους της φθοράς, το πνεύμα μας απολαμβάνει το «βασίλειο» της ελευθερίας και της Χάριτος, εφ’ όσον παλεύει διαρκώς εναντίον εξωτερικών και εσωτερικών δυνάμεων, για να κατακτήσει την αξία του αληθινού προσώπου. Το ζήτημα, ωστόσο, είναι, πώς χρησιμοποιεί ο άνθρωπος το θεϊκό χάρισμα της  ελευθερίας του. Γιατί, από την εποχή του Παραδείσου, ο πειρασμός της αυτοθεοποίησης  προβάλλει προκλητικός στη φαντασία των ανθρώπων, εκτρέποντάς τους από τον αληθινό προορισμό τους και οδηγώντας τους, ιδιαίτερα στην εποχή μας, σε πολυδιαφημιζόμενα, επικίνδυνα μονοπάτια  «εσωτερικότητας», «αυτογνωσίας». Μιας «ευτυχίας» πρόσκαιρης, επιφανειακής, προορισμένης, όπως η σκόνη, να εξαφανιστεί, αφήνοντας, ως σατανική, την οσμή του πνευματικού θανάτου. Θαυμάζομε τους μαθητές του Κυρίου, καθώς και όσους τον ακολούθησαν αργότερα. Όλους τους αγίους, που μιμήθηκαν τους Αποστόλους, συγκλονισμένοι από την αγάπη  Του. Ασφαλώς, ο δρόμος Του δεν ανοίγει χωρίς θυσίες. Ζητάει από μας την απάρνηση του παλιού εαυτού μας, με όλες τις κακές συνήθειες, τις αδυναμίες, τα πάθη. Πρόκειται, κατά βάθος, για τη μίμηση  του Χριστού. Του τρόπου ζωής των αγίων και των μαρτύρων. Για έναν αγώνα, δηλαδή, για απόκτηση του φρονήματος Εκείνου, που, κατά τον Απόστολο, ενώ ήταν Θεός, προσλαμβάνοντας την ανθρώπινη φύση, «εταπείνωσεν εαυτόν μέχρι θανάτου, θανάτου δε σταυρού» (Φιλ.Β΄,5-8).

 Ψυχή, κόσμος, Βασιλεία

 Η ύψιστη, αναπαλλοτρίωτη αξία του ανθρώπου εντοπίζεται  στη  θεοειδή ψυχή του, το φορέα της «θείας πνοής». Γι’ αυτήν ο Υιός και Λόγος του Θεού σαρκώθηκε, ταπεινώθηκε, υπόφερε, εξευτελίστηκε, σταυρώθηκε. Γι’ αυτό επιμένει να προσέξουμε, τονίζοντας την πραγματική αξία της ψυχής, την πιο πολύτιμη περιουσία μας. Ζητάει, επίσης, τη στράτευση και διακονία μας στην υπηρεσία του Ευαγγελίου κι όχι στις υπαγορεύσεις και τα θελήματα του αμαρτωλού και σε αποστασία πορευμένου κόσμου. Ανάλογη, βέβαια, με τη στάση μας σ’ αυτό το εγερτήριο σάλπισμα του Χριστού, θα είναι, σύμφωνα με το Λόγο Του, και η θέση μας κατά τη Δευτέρα Παρουσία. Η ευαγγελική περικοπή επισφραγίζεται με τη διαβεβαίωσή Του, ότι πολλοί από τους ακροατές Του, πριν πεθάνουν, θα αξιωθούν να δουν να έρχεται δυναμικά  η Βασιλεία του Θεού! Εννοώντας, προφανώς, την ίδρυση της Εκκλησίας. Δεν είναι καθόλου τυχαίο, ότι ο Κύριος χαρακτηρίζει τον κόσμο «πονηρό», παρομοιάζοντάς τον με τις πόρνες. Μήπως και ο σύγχρονος άνθρωπος δεν απαρνιέται και δεν προδίνει συνεχώς το Δημιουργό, λατρεύοντας αμέτρητους «θεούς» και απίθανα είδωλα κι αφιερώνοντάς τους χρόνο, χρήμα, δυνάμεις, θεσμούς, την ίδια την ψυχή του; Συγχρόνως, όμως, πολλοί είναι εκείνοι που, συνειδητοποιώντας τα αδιέξοδα ενός τρόπου ζωής μονόπλευρου, καταναλωτικού, υλιστικού, αναζητούν κάποιον άλλο, στην αντίθετη κατεύθυνση, που να οδηγεί σε ανώτερες αξίες, στο δρόμο της προσφοράς, της κοινωνικότητας, της αγάπης.

«Σταυρός υψούται σήμερον και κόσμος αγιάζεται»

Φίλοι μου, ο ζωοποιός Σταυρός του Χριστού είναι εγγεγραμμένος  βαθιά στην ύπαρξη των ορθοδόξων πιστών, από τη στιγμή της βαπτίσεώς  τους. Όχι μόνο, δηλαδή, στους τρούλους των εκκλησιών, στα σπίτια, στα κοιμητήρια, στα χωράφια, αλλά, προ παντός, στο νου και στην καρδιά τους. Σταυρός: σύμβολο πίστεως και ομολογίας. Στήριγμα στη ζωή μας. Όπλο ακατανίκητο κατά των δαιμόνων. Θύρα του Παραδείσου. Μέγα καύχημα και δόξα της Εκκλησίας! Με την Ύψωσή του να δεσπόζει στις αρχές  του νέου Εκκλησιαστικού Έτους και του Φθινοπώρου, είναι ευκαιρία να ξαναψάξουμε το ρόλο της εναλλαγής των εποχών, καθώς και το νόημα των εορτών, που, οι πρόγονοί μας, μέσα σε τόσο αντίξοες συνθήκες με ευλάβεια πολλή τηρούσαν, βάζοντας προτεραιότητες σαν αυτές που ορίζει ο Χριστός, ανάμεσα στην ψυχή, την αιώνια ζωή, στα υλικά αγαθά και τον κόσμο. Θα τελειώσουμε με τις σκέψεις ενός μεγάλου ορθοδόξου θεολόγου, του π. Αλεξάνδρου Σμέμαν: «Η νίκη του Χριστιανισμού-λέει- βρίσκεται στη χαρούμενη πίστη πως εδώ, μέσα από τον περιφρονημένο, σταυρωμένο και καταδικασμένο άνθρωπο, η αγάπη του Θεού άρχισε να φωτίζει τον κόσμο και άνοιξε ένα βασίλειο που κανείς δεν έχει δικαίωμα να κλείσει. Ο καθένας μας λοιπόν πρέπει να δεχτεί το Χριστό με όλη του την ψυχή και όλη του την ελπίδα. Σε όποιο σκοτάδι κι αν βρίσκονται οι άνθρωποι, όσο μεγάλος κι αν είναι ο θρίαμβος του κακού στον κόσμο, η καρδιά μας γνωρίζει ακόμη και ακούει τα λόγια, <θαρσείτε, εγώ νενίκηκα τον κόσμον>»(«ΕΟΡΤΟΛΟΓΙΟ», σελ. 50).

Ν.Σ.