Σχόλια στο Ευαγγέλιο της Κυριακής

ΚΥΡΙΑΚΗ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΨΩΣΗ ΤΟΥ ΤΙΜΙΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ

          Εδώ και πάρα πολλούς αιώνες, στις 14 Σεπτεμβρίου η Εκκλησία πανηγυρίζει την Ύψωση του Τιμίου Σταυρού, που τον θεωρεί, όχι απλώς σύμβολο θριάμβου, αλλά, καύχημά της, μέσο αγιασμού, πηγή δυνάμεως και όπλο των πιστών ακαταμάχητο, στον αγώνα τους εναντίον του Διαβόλου και της αμαρτίας. Στην ευαγγελική περικοπή τούτης της Κυριακής, ο Ιησούς Χριστός μας αποκαλύπτει το μέγεθος της αγάπης Του και το βάθος του μυστηρίου του Σταυρού, καθώς και το σκοπό της  αποστολής Του στον κόσμο. Έχει, όμως, σημασία να ξέρομε τί προηγήθηκε των λόγων του Κυρίου, για να βοηθηθούμε στην κατανόησή τους.

«Ουδείς αναβέβηκεν εις τον ουρανόν ει μη ο εκ του ουρανού καταβάς».

Από τις διηγήσεις των ευαγγελίων  και την υμνολογία της Μεγάλης Εβδομάδας είναι γνωστός σ’ όλους μας ο Νικόδημος: ο κρυφός μαθητής του Κυρίου, που  είχε κηδέψει το σεπτό σώμα Του μαζί με τον Ιωσήφ τον από Αριμαθαίας. Αυτός, λοιπόν, μια νύχτα επισκέφτηκε το Δάσκαλο και δόθηκε αφορμή να του μιλήσει Εκείνος για την ανάγκη της  πνευματικής αναγέννησης. Προχωρεί, έτσι, σταδιακά στην αποκάλυψη των επουρανίων αληθειών, που υπερβαίνουν τα όρια των επιγείων φαινομένων. Ήδη μας έχει πληροφορήσει ο ευαγγελιστής, ότι ο Νικόδημος θεωρούσε τον Ιησού ως απεσταλμένο του Θεού, που έκανε τα θαύματα με τη δύναμή Του. Αυτός, βέβαια, φανερώνει τη διπλή υπόστασή Του: τη θεϊκή και την ανθρώπινη, που, όπως θα διευκρινίσουν αργότερα οι Άγιοι Πατέρες, στο πρόσωπό Του ενώθηκαν «ασυγχύτως,  ατρέπτως,  αχωρίστως, και αδιαιρέτως».  Πρόκειται για το μέγα και ανεξερεύνητο Μυστήριο της Ενανθρωπήσεως, πάνω στο οποίο οικοδομήθηκε η Εκκλησία και θεμελιώνει το δόγμα της σωτηρίας των ανθρώπων, χωρίς, όπως και στα άλλα μυστήρια, να επιδιώκει την πλήρη κατανόησή του. Τώρα, ο Κύριος προχωρεί στο ζήτημα της Σταυρώσεώς Του, μεταφέροντάς μας στην περιπέτεια του Ισραηλιτικού λαού, στα χρόνια της Ερήμου. Τότε, ο Μωυσής, για να σταματήσει το θάνατο των ομοεθνών του από τα φαρμακερά φίδια, με υπόδειξη του Θεού κρέμασε ένα χάλκινο φίδι, που, όποιος πληγωμένος το έβλεπε, θεραπευόταν! Να, λοιπόν μια προτύπωση του Σταυρού, που πάνω του καρφώθηκε το πανάχραντο σώμα του Χριστού, του αίροντος τις αμαρτίες του κόσμου. Έτσι, λέει ο Κύριος, όσοι πιστεύουν σ’ Αυτόν, θα έχουν αιώνια ζωή. Αυτή η «μωρία» του Σταυρού, θα πει αργότερα ο Παύλος, είναι για τους πιστούς, Θεού δύναμη και Θεού σοφία.

Οδυνώμενη αγάπη

Ολόκληρο το Σύμπαν διαλαλεί την αγάπη και τη σοφία του Θεού. Παντού και πάντοτε, οι άνθρωποι τον λάτρευαν κι αφιέρωναν λαμπρές γιορτές, ακόμα κι όταν τον αγνοούσαν. Αλλά, συνήθως, με δεισιδαιμονίες, φόβο και μαγικές τελετές. Στην Παλαιά Διαθήκη η αγάπη του Θεού εκδηλώνεται δια μέσου των πιστών και με πολλά θαυμαστά γεγονότα. Με τη Σάρκωση του Υιού και Λόγου του Θεού, το δράμα του διαλόγου της αγάπης Θεού και ανθρώπου μπαίνει σε εντελώς καινούργια, πρωτόγνωρη φάση. Σ’ όλη τη ζωή Του, ο Ιησούς, με το λόγο και τις πράξεις Του, αποκαλύπτει τις συμπαντικές διαστάσεις της θεϊκής αγάπης.  Όμως, με τη Σταύρωση, φανερώνεται η δραματική έντασή της. Ο Χριστός μας διαβεβαιώνει ότι η αγάπη του Θεού θα είναι η αιτία των Παθών και της Σταυρώσεώς Του. Επρόκειτο, δηλαδή, να σταυρωθεί με τη θέλησή Του, γιατί, με τη θυσία Του θα συγχωρούνταν οι αμαρτίες όλων των γενεών. Με το τίμιο Αίμα Του, θα ζωογονούσε τη νεκρωμένη πνευματικά ζωή των ανθρώπων. Έτσι, η Σταύρωση έρχεται ως επιστέγασμα της οδυνώμενης αγάπης του Θεού για τον άνθρωπο και τον κόσμο. Ακατανόητο, στο βάθος, το μέγα Μυστήριο του Σταυρού, απαιτεί την πίστη και το σεβασμό μας. Μόνο με τη δική μας ελεύθερη  αποδοχή και συμμετοχή στον πόνο του Εσταυρωμένου, αλλά, και των συνανθρώπων μας, μπορούμε να ελπίζουμε στην κληρονομία της αιώνιας ζωής. Γι’ αυτό μας διαβεβαιώνει ο Ιησούς στη σημερινή ευαγγελική περικοπή. Για να συνοψίσει, με τον τελευταίο λόγο Του, το βάθος και το μεγαλείο όλης της διδαχής και της ζωής Του: ότι δεν ήρθε στη γη για να κρίνει τον κόσμο, αλλά, να σωθεί ο κόσμος δι’ αυτού! Δίνοντας, έτσι, και σε μάς, υπόδειγμα συμπεριφοράς στις σχέσεις μας με τους συνανθρώπους μας. Λοιπόν, τώρα  ξέρομε ότι δεν έχομε ένα σκληρό και τρομερό, απρόσιτο δυνάστη πάνω από τα κεφάλια μας, όπως   τον θεωρούν διάφορες θρησκείες του κόσμου, αλλά, το χειρότερο, και σ’ ένα κομμάτι της Χριστιανοσύνης. Όχι, δεν είναι αυτός ο Χριστός που ταπεινώνεται, εξευτελίζεται και πάσχει το μεγαλύτερο μαρτύριο όλων των αιώνων. Ένα τέτοιο «θεό» δεν τον χρειαζόμαστε, γιατί  δεν μπορεί να μας σώσει. Εκείνος που άπλωσε τα χέρια Του, εξευτελίστηκε, βασανίστηκε στο Γολγοθά, ενώ ήταν εντελώς αθώος, κι αργοπέθαινε, συγχωρώντας τους σταυρωτές Του, δεν μπορεί παρά να είναι ο Θεάνθρωπος, που ένωσε γη και Ουρανό. Έδωσε νόημα στον πόνο μας, αλλά, και  ελπίδα για τη δική μας ανάσταση. Είναι ο αληθινός Θεός, που, το πιο ωραίο όνομά Του είναι η ΑΓΑΠΗ. Πριν, αλλά και μετά το Χριστό, πολλοί μίλησαν για αγάπη.  Ιδρυτές θρησκειών, φιλόσοφοι, συγγραφείς, που οι διδασκαλίες τους, ακόμα και σήμερα, ελκύουν πολλούς  ανθρώπους, έζησαν μέσα στη χλιδή, ή εγκατέλειψαν τον κόσμο στα δεινά του, χωρίς να του μεταδώσουν καμιά ελπίδα, ενώ, άλλοι αυτοκτόνησαν, νικημένοι από το βάρος του πόνου και της δυστυχίας. Εμείς όμως ξέρομε ότι, ο δρόμος που δείχνει ο Χριστός, είναι εντελώς διαφορετικός. Τον περιγράφει πολύ ωραία ο Κάλλιστος Γουέαρ: «Ο Χριστός-λέει-δεν μάς προσφέρει ένα δρόμο που παρακάμπτει την οδύνη, αλλά ένα δρόμο μέσα απ’ αυτήν. Όχι υποκατάσταση, αλλά λυτρωτική συμπόρευση. Αυτή είναι η αξία του Σταυρού του Χριστού για μάς. Αν τη συνδέσουμε με την Ενσάρκωση και τη Μεταμόρφωση που προηγήθηκε και με την Ανάσταση που την ακολουθεί, η Σταύρωση πρέπει να κατανοηθεί σαν ύψιστη και τέλεια νίκη, θυσία και πρότυπο. Έτσι βλέπουμε το Σταυρό: την τέλεια νίκη της ταπείνωσης που ξέρει ν’ αγαπάει πάνω στο μίσος και το φόβο. Την τέλεια θυσία ή εκούσια αυτοπροσφορά της συμπόνιας που ξέρει ν’ αγαπάει. Το τέλειο πρότυπο της δημιουργικής δύναμης της αγάπης». Σε μέρες πολύ κρίσιμες για την ανθρωπότητα, προσκυνώντας τον Τίμιο Σταυρό, ας  παρακαλέσουμε τον Κύριο να γίνει ίλεως στις αμαρτίες μας.  Να λιγοστεύει τους αδίσταχτους σταυρωτές  και να απαλύνει τον ανθρώπινο πόνο .

Ν.Σ.