Σχόλια στο Ευαγγέλιο της Κυριακής

Γ΄ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΩΝ ΝΗΣΤΕΙΩΝ (Μάρκ.Η΄, 34-38,Θ΄1) Ο Θεός, από την πρώτη στιγμή της δημιουργίας του ανθρώπου, τον καλεί να γίνει «κατά Χάριν θεός». Ερχόμενος στη γη, σ’ όλη τη διάρκεια της δημόσιας δράσης Του δε σταμάτησε να εκπέμπει την πρόσκληση της μετανοίας και της εισόδου στη Βασιλεία Του. Καθώς, λοιπόν, επρόκειτο να πορευτεί προς το εκούσιον Πάθος, περιοδεύοντας στα μέρη της Καισάρειας, προετοίμαζε τους μαθητές Του, εισπράττοντας απ’ αυτούς διάφορες αντιδράσεις. Στην ευαγγελική περικοπή αυτής της Κυριακής, προσκαλεί πλήθος πολύ μαζί με τους μαθητές, για να τους μεταδώσει μοναδικά νοήματα αληθινής ζωής. α. Το χάρισμα της ελευθερίας Ο σεβασμός της ελευθερίας του ανθρώπου από το Δημιουργό, μοιάζει να είναι το πιο σημαντικό προνόμιό του. Ο Κύριος και Δεσπότης δεν πιέζει, δεν εκβιάζει την αγάπη μας. Διακριτικά την επιζητεί. Μας θέλει και μας ονομάζει φίλους Του. Και, ασφαλώς μπορούμε να είμαστε και να νιώθουμε τέτοιοι, ως πλασμένοι «κατ’ εικόνα» Του και προορισμένοι να φτάσουμε στην «ομοίωσή» Του. Κι ενώ ζούμε σε συνθήκες, εν πολλοίς, εξωτερικής «σκλαβιάς», καθώς το σώμα και το φυσικό περιβάλλον ταλαιπωρούνται και υποφέρουν μέσα στους νόμους της φθοράς, το πνεύμα μας απολαμβάνει το «βασίλειο» της ελευθερίας και της Χάριτος, εφ’ όσον παλεύει διαρκώς εναντίον εξωτερικών και εσωτερικών δυνάμεων, για να κατακτήσει την αξία του αληθινού προσώπου. Το ζήτημα, ωστόσο, είναι, πώς χρησιμοποιεί ο άνθρωπος τη δοσμένη ως θεϊκό χάρισμα ελευθερία του. Γιατί, από την εποχή του Παραδείσου, ο πειρασμός της αυτοθεοποίησης προβάλλει προκλητικός στη φαντασία των ανθρώπων, εκτρέποντάς τους από τον αληθινό προορισμό τους και οδηγώντας τους, ιδιαίτερα στην εποχή μας, σε πολυδιαφημιζόμενα, επικίνδυνα μονοπάτια «εσωτερικότητας», «αυτογνωσίας». Μιας «ευτυχίας» πρόσκαιρης, επιφανειακής, προορισμένης, όπως η σκόνη, να εξαφανιστεί, αφήνοντας, ως σατανική, την οσμή του πνευματικού θανάτου. β. Σταυρός και αυταπάρνηση Τι σημαίνει, όμως, αυταπάρνηση; Γιατί τη ζητάει ο Κύριος; Ποιους σταυρούς πρέπει να σηκώσουμε και να τον ακολουθήσομε; Θαυμάζουμε, βέβαια, την απόφαση των πρώτων μαθητών Του, καθώς και όσων τον ακολούθησαν αργότερα, σε ευρύτερους «κύκλους». Μα, μήπως το ίδιο δε συνέβη και με τα εκατομμύρια των αγίων, που μιμήθηκαν τους Αποστόλους, συγκλονισμένοι από την αγάπη Του, γνωρίζοντας Αυτόν που, αγνοώντας, ποθούσαν και αναζητούσαν, είτε προσωπικά, είτε από το κήρυγμα των αυτοπτών μαρτύρων Του, είτε «ψηλαφώντας» σημάδια της παρουσίας Του σε διαφορετικούς τόπους και με πολυποίκιλους τρόπους, σε όλες τις εποχές; Ο δρόμος του Κυρίου δεν ανοίγει χωρίς θυσίες. Πολλές φορές αναφέρθηκε σ’ αυτό: «Εν τω κόσμω θλίψιν έξετε», είπε. Επίσης: «στενή και τεθλιμμένη η οδός η απάγουσα εις την Βασιλείαν των ουρανών». Ζητάει από μας την απάρνηση του παλιού εαυτού μας, με όλες τις κακές συνήθειες, αδυναμίες, πάθη. Πρόκειται, κατά βάθος, για τη μίμηση του Χριστού. Του τρόπου ζωής των αγίων και των μαρτύρων. Για έναν αγώνα, δηλαδή, για απόκτηση του φρονήματος Εκείνου, που, κατά τον Απόστολο, ενώ ήταν Θεός, προσλαμβάνοντας την ανθρώπινη φύση, «εκένωσεν», «εταπείνωσεν εαυτόν μέχρι θανάτου, θανάτου δε σταυρού» (Φιλ.Β΄,5-8). γ. Ψυχή, κόσμος, Βασιλεία Ο αρχαίος ψαλμωδός, εξαίροντας τη μοναδικότητα του ανθρώπου, λέει ότι ο Θεός τον έπλασε λίγο κατώτερο των αγγέλων και τον εστεφάνωσε με δόξα και τιμή. Πού έγκειται αυτή η αξία, αν όχι στη θεοειδή ψυχή του, το φορέα της «θείας πνοής»; Γι’ αυτήν ο Υιός και Λόγος του Θεού σαρκώθηκε, ταπεινώθηκε, υπόφερε, εξευτελίστηκε, σταυρώθηκε. Γι’ αυτό επιμένει να προσέξουμε, τονίζοντας την πραγματική αξία της ψυχής, την πιο πολύτιμη περιουσία μας. Ζητάει, επίσης, τη στράτευση και διακονία μας στην υπηρεσία του Ευαγγελίου κι όχι στις υπαγορεύσεις και τα θελήματα του αμαρτωλού και σε αποστασία πορευμένου κόσμου. Ανάλογη, βέβαια, με τη στάση μας σ’ αυτό το εγερτήριο σάλπισμα του Χριστού, θα είναι, σύμφωνα με το Λόγο Του, και η θέση μας κατά τη Δευτέρα Παρουσία. Η ευαγγελική περικοπή επισφραγίζεται με τη διαβεβαίωση του Κυρίου ότι πολλοί από τους ακροατές Του, πριν πεθάνουν, θα αξιωθούν να δουν να έρχεται δυναμικά η Βασιλεία του Θεού! Εννοώντας, προφανώς, την ίδρυση της Εκκλησίας Του στη γη. Σταυροπροσκύνηση Δεν είναι καθόλου τυχαίο, ότι ο Κύριος χαρακτηρίζει τον κόσμο «πονηρό», παρομοιάζοντάς τον με τις πόρνες. Μήπως και ο σύγχρονος άνθρωπος δεν απαρνιέται και δεν προδίνει συνεχώς το Δημιουργό, λατρεύοντας αμέτρητους «θεούς» και απίθανα είδωλα κι αφιερώνοντάς τους χρόνο, χρήμα, δυνάμεις, θεσμούς, την ίδια την ψυχή του; Τις παγίδες του Διαβόλου που είδε ο Μέγας Αντώνιος και τους αναρίθμητους πειρασμούς που προβάλλει ο κόσμος μπροστά στο δρόμο του Χριστού, καλούμαστε να αντιμετωπίσομε και να νικήσομε, «εν προσευχή και νηστεία». Φίλοι μου, αυτή την Κυριακή, της Σταυροπροσκυνήσεως, ο ζωοποιός Σταυρός του Χριστού υψώνεται και προσκυνείται στους κατάμεστους ναούς, όντας εγγεγραμμένος βαθιά στην ύπαρξη των ορθοδόξων πιστών, από τη στιγμή της βαπτίσεώς τους. Όχι μόνο, δηλαδή, στους τρούλους των εκκλησιών, στα σπίτια, στα κοιμητήρια, στα χωράφια, αλλά, και στο νου και στις καρδιές τους. Σταυρός: σύμβολο πίστεως και ομολογίας. Στήριγμα στη ζωή μας. Όπλο ακατανίκητο κατά των δαιμόνων. Θύρα του Παραδείσου. Μέγα καύχημα και δόξα της Εκκλησίας! Αίροντας, λοιπόν, υπομονετικά, τους σταυρούς της ζωής μας και προσβλέποντας στον Τίμιο Σταυρό με μάτια δακρυσμένα, σαν τον αββά Ποιμένα, που έβλεπε την Παναγία στο μακρινό Γολγοθά, ας ψάλλουμε ολοψύχως στον Κύριο: «Τον Σταυρόν σου προσκυνούμεν Δέσποτα, και την Αγίαν σου Ανάστασιν δοξάζομεν». Ν.Σ.