ΠΡΩΤΗ ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΩΝ ΝΗΣΤΕΙΩΝ (Ιωάν. Α΄, 44-52)
«Ο ουρανός ανοιχτός στους ανθρώπους»
«Ημέρα χαρμόσυνος πεφανέρωται σήμερον». Λάμπει η Εκκλησία σήμερα, αγάλλεται και ευφραίνεται, εορτάζοντας την αναστήλωση των ιερών εικόνων. Κι είναι απερίγραπτα τα συναισθήματα των πιστών, καθώς τιμούν τους προγόνους, που αγωνίστηκαν ή και μαρτύρησαν για την Πίστη, και ενδυναμώνονται με την παρουσία των Αγίων και των Αγγέλων. Η ευαγγελική διήγηση έρχεται να μας παρουσιάσει περιστατικά από τις πρώτες μέρες της δημόσιας δράσης του Χριστού. Μας δίνεται έτσι η ευκαιρία να θαυμάσουμε την αγάπη και τη θεία συγκατάβασή Του.
Έχει ήδη προηγηθεί η κλήση του Πέτρου και του Ανδρέα, που ακολούθησαν τον Ιησού χωρίς δισταγμό. Αυτά συμβαίνουν στη Γαλιλαία, μια περιοχή κατοικημένη από διάφορα ειδωλολατρικά έθνη. Και είδαν «φως μέγα οι κατοικούντες εν χώρα και σκιά θανάτου». Άκουγαν τον Κύριο και δε χόρταιναν τα γλυκά Του λόγια. Ξεκινώντας από κείνη την περιοχή, μάλλον θα ήθελε να δείξει ότι το κήρυγμά Του είναι οικουμενικό, αφού Εκείνος είναι ο Κύριος του Σύμπαντος, ο Θεός και Πατέρας όλων των ανθρώπων.
Η προσωπικότητα του Χριστού φαίνεται πως προσείλκυσε και το Φίλιππο, ώστε να τον ακολουθήσει αμέσως. Και μόλις συνάντησε τον καρδιακό του φίλο Ναθαναήλ, του ανακοινώνει το γεγονός. Αλλά, αυτός διατηρεί τις επιφυλάξεις του για το πρόσωπο του Ιησού και ο Φίλιππος τον προσκαλεί λέγοντας, έλα να δεις μόνος σου ότι φανερώθηκε μπροστά μας ο αναμενόμενος Μεσσίας, σαν ευωδιαστό λουλούδι από την άγρια και αφιλόξενη γη. Ο Κύριος, βλέποντας το νεοφερμένο, λέει: «Να ένας άδολος Ισραηλίτης». Στην απορία του Ναθαναήλ, πού τον ξέρει, ο Ιησούς απαντάει: «πριν σε φωνάξει ο Φίλιππος, σε είδα κάτω από τη συκιά». Τότε οι αμφιβολίες του διαλύθηκαν και ενθουσιασμένος ομολογεί τη θεότητα του Χριστού. Και η σκηνή κλείνει με τη διαβεβαίωση, ότι στο μέλλον-όπως και οι άλλοι απόστολοι- θα δει πολύ πιο σπουδαία γεγονότα: να ανοίγουν οι ουρανοί και τους αγγέλους του Θεού να ανεβοκατεβαίνουν, για να τον υπηρετούν!
Πώς να μη θαυμάσουμε τους μαθητές, που εντελώς αυθόρμητα δέχτηκαν το κάλεσμα στο αποστολικό αξίωμα; Μάλλον πρέπει να ζηλεύουμε και τον ευλογημένο Ναθαναήλ. Για την τιμιότητα, την καθαρότητα της καρδιάς του τον επαίνεσε ο καρδιογνώστης Κύριος, που σε άλλη ευκαιρία είπε: «Μακάριοι οι καθαροί τη καρδία, ότι αυτοί τον Θεόν όψονται». Αυτή είναι η βασική προϋπόθεση για όσους θέλουν να βρουν Εκείνον που είναι η Αλήθεια και να ελευθερωθούν. Γιατί, στην καρδιά, σα φαρμακερά φίδια, φωλιάζουν τα πάθη, μα κι από κει πηγάζουν οι αγνοί λογισμοί: από την «παλαίστρα» των μεγάλων αγωνισμάτων, το κέντρο των μυστικών βιωμάτων, των θείων και ανθρώπινων ερώτων.
Η στάση του Ναθαναήλ μάς θυμίζει τον Απόστολο Θωμά, που ήθελε να δει τον αναστημένο Κύριο, για να πιστέψει. Μυστήριο μεγάλο και δυσπρόσιτο η πίστη. Αλλά, αναρωτιόμαστε: πώς μπορούν χριστιανοί, με την εμπειρία των δυο χιλιάδων χρόνων ζωής της Εκκλησίας, με τους αμέτρητους Αγίους, να αρνούνται τον Κύριο; Και πώς κάποιοι σήμερα θεωρούν την πίστη «ατομική υπόθεση», και «δικαίωμά τους» να επιλέξουν ή να απορρίψουν ό,τι θέλουν από τη διδασκαλία Του; Μήπως ο Χριστός, οι Απόστολοι, οι Μάρτυρες, οι Ομολογητές έδρασαν μυστικά, «ιδιωτικά» κι όχι δημοσίως; Μήπως, λοιπόν, κάποιοι «εγκέφαλοι» θέλουν να μας κατευθύνουν στα αντιχριστιανικά σχέδιά τους; Αλλιώς δεν εξηγείται ο μακροχρόνιος και μεθοδευμένος πόλεμος εναντίον της Πίστεως, της Ιστορίας, των παραδόσεων, του Πολιτισμού μας.
Είδε ο Ναθαναήλ το Θεάνθρωπο, άκουσε τον αποκαλυπτικό λόγο Του και η άκακη καρδιά του «μίκρυνε», σαν του Προφήτη Ησαΐα μπροστά στο θρόνο του Θεού. Ο απερίγραπτος, άπειρος Δημιουργός, που αμέτρητος αριθμός αγγέλων απαύστως τον δοξολογεί και τα σύμπαντα τρέμουν, βαλσαμώνει τον πόνο, μαγνητίζει τις καρδιές και φωτίζει το νου των ανθρώπων, ώστε να λυτρώνονται και να ομολογούν τη θεότητά Του! Ο Άγιος Νικόλαος Βελιμίροβιτς περιγράφει «το θαύμα της ιστορίας σ’ αυτό τον κόσμο» ως εξής: «Ήρθε στη γη, αλλά ταυτόχρονα βρισκόταν και στον Ουρανό…Όταν συναντιόταν με τους ανθρώπους, έβλεπε το παρελθόν και το μέλλον τους. Ζούσε εγκλωβισμένος στο σώμα Του, αλλ’ έβλεπε όσα γίνονταν στον ουρανό…Ο χρόνος δεν μπορούσε να βάλει παραπέτασμα στην πνευματική Του όραση…Ό,τι κι αν γινόταν, οπουδήποτε στον κόσμο, το έβλεπε σα να γινόταν μπροστά στα μάτια Του…Αποκάλυψε στο Ναθαναήλ μόνο ένα μικρό μυστήριο για τον Εαυτό Του…Ω, πόσες, αμέτρητες φορές ως τα σήμερα, δεν επαληθεύτηκαν τα λόγια του Κυρίου! Ο ουρανός εξακολουθεί να είναι ανοιχτός στους ανθρώπους, αυτοί από μόνοι τους είναι αποκλεισμένοι»(«ΚΑΙΡΟΣ ΜΕΤΑΝΟΙΑΣ», σελ.118-125).
Τιμούμε και προσκυνούμε τις άγιες εικόνες του Θεού, της Παναγίας και των Αγίων, ζητώντας τη συγχώρηση των αμαρτιών, τη λύτρωση της ψυχής μας. Η πρόσκληση «έρχου και ίδε» απευθύνεται σε όλους μας, στην πορεία μας προς το Άγιο Πάσχα. Μακάρι να ανταποκριθούμε στο υψηλό κάλεσμα, για να αξιωθούμε να χαρούμε και να πανηγυρίσουμε και την Ανάσταση του Κυρίου!
Νίκος Σιγανός, θεολόγος
