Γιορτάζοντας τα Εισόδια της Θεοτόκου
«Σήμερον πιστοὶ χορεύσωμεν, ἐν ψαλμοῖς καὶ ὕμνοις, τῷ Κυρίῳ ᾄδοντες, τιμῶντες καὶ τὴν αὐτοῦ, ἡγιασμένην σκηνήν»
Στις αρχές του Σαρανταημέρου και με τον «καλοκαιρινό καιρό» να συνεχίζεται, έχομε τα Εισόδια της Παναγίας της «Μεσοσπορίτισσας»-από τις πιο αγαπητές Εορτές του λαού μας. Πανηγυρίζει η Εκκλησία την είσοδο ενός τρίχρονου κοριτσιού στα «Άγια των Αγίων»- στο πιο ιερό μέρος του Ναού του Σολομώντος- όπου μόνο ο αρχιερέας των Ιουδαίων έμπαινε, και μάλιστα μια φορά το χρόνο! Είναι εκπληκτικός ο πλούτος της εκκλησιαστικής Υμνογραφίας και της Εικονογραφίας, με τη μικρή κορούλα να τη συνοδεύουν «λαμπαδηφόρες παρθένες», σιγοψάλλοντας, στον οίκο του Θεού, και οι γονείς της, Ιωακείμ και Άννα, να την παραδίδουν στα χέρια του ιερέα Ζαχαρία, πατέρα του Tιμίου Προδρόμου. Αυτός θα την οδηγήσει στο εσωτερικό του Ναού, για να αφιερωθεί και να μείνει δώδεκα χρόνια , ώστε να ετοιμαστεί να κυοφορήσει το Χριστό.
Κατά τον Άγιο Ιωάννη το Δαμασκηνό, η Θεοτόκος «φυτεύθηκε» στον οίκο του Θεού, άνθησε το πνεύμα της σαν «κατάκαρπος ελαία», έγινε το «καταφύγιο κάθε αρετής», συντήρησε την ψυχή και το σώμα καθαρά, ώστε να δεχθεί το Χριστό. Η είσοδος της Θεοτόκου στο Ναό είναι το προοίμιο της εύνοιας του Θεού στους ανθρώπους, η «προκήρυξη» της σωτηρίας τους, καθώς η Παναγία θα γίνει η «Πλατυτέρα των Ουρανών», η «Τιμιωτέρα των Χερουβείμ και ενδοξοτέρα ασυγκρίτως των Σεραφείμ», ο «καθαρότατος ναός» του Κυρίου. Τα πλούσια λαογραφικά στοιχεία, με τις διηγήσεις θαυμάτων, οι ναοί και τα μοναστήρια απ’ άκρου σ’ άκρο της Πατρίδας μας, αλλά και σε άλλες χώρες, μαρτυρούν το σεβασμό προς την Μητέρα Θεού. Οι γεωργοί την αποκαλούσαν «Πολυσπορίτισσα», «Αρχισπειρίστρα» και «Αποσοδειά», συνδέοντάς την με την ολοκλήρωση της σποράς και την καρποφορία της γης. Έτσι έζησε ο λαός μας στο διάβα των αιώνων την εκκλησιαστική-κοινοτική ζωή. Μέσα από τα πλούσια ήθη και έθιμα, τις γιορτές και παραδόσεις- που ανάμεσα στα άλλα συνέβαλλαν και στη δημιουργία όμορφων οικογενειακών συνεστιάσεων, καθώς και στην έκφραση γνήσιας αγάπης προς τους γείτονες και συγχωριανούς-μπορoύμε να δούμε βαθύτερες ανθρώπινες ανάγκες, ίδιες με τις δικές μας. Σε μια εποχή, που ο άνθρωπος δεν επικοινωνεί με το γείτονα ή τον αδελφό του, που ολοένα και περισσότερο η «εικονική πραγματικότητα» αποσπά πολύτιμο χρόνο από τη ζωή μας, εκτοπίζοντας ή και διαλύοντας δεσμούς και ανθρώπινες σχέσεις, η Εορτή των Εισοδίων της Θεοτόκου έρχεται ως ευκαιρία άσκησης στην αγάπη και διέξοδος από την ακοινωνησία, τον ατομικισμό, την αποξένωση, την κατάθλιψη και τα απερίγραπτα άγχη της εποχής μας.
Κάποιοι εντοπίζουν ομοιότητες ανάμεσα σε διάφορες θεότητες και μυθικά πρόσωπα της αρχαιότητας από τη μια μεριά, και στη Θεοτόκο, από την άλλη, υποβαθμίζοντας έτσι τη μοναδικότητά της και εξισώνοντας τη Χριστιανική Αποκάλυψη με τους μυστικισμούς, τις θρησκείες και τις φαντασιοκοπίες των ανθρώπων. Αλλά, αναρωτιέται κανείς: πώς μπορεί να συγκρίνει τη Θεομήτορα με τις Εστιάδες των Ρωμαίων, την Αστάρτη, τη Λητώ και την Ίσιδα, με τη…συμπαθητική θεά Αθηνά, ή τη «Μητέρα Γη»-πολυδιαφημιζόμενη στην εποχή μας; Σε αντίθεση με όλα τούτα τα «παγανιστικά», οι χριστιανοί γνωρίζουν πολύ καλά τη μοναδικότητα της Παναγίας για το ανθρώπινο γένος. Αλλά επειδή στις μέρες μας αυξάνεται η σύγχυση και η άγνοια των αληθειών της Πίστης μας είναι μεγάλη, οφείλομε να επισημάνομε ότι η Ορθόδοξη Εκκλησία απορρίπτει το δόγμα των Λατίνων περί «Ασπίλου Συλλήψεως» της Θεοτόκου και «προπατορικού αμαρτήματος». Οι Πατέρες τονίζουν την προσωπική της ελευθερία, τον πλούτο των αρετών της, την υπακοή της στο θέλημα του Θεού και τη συνεργία του Αγίου Πνεύματος: ένα «δρόμο» ανοικτό για τη σωτηρία των ανθρώπων. Η Υπεραγία Θεοτόκος, αφιερωμένη από την παιδική της ηλικία στην άσκηση, στη νηστεία και στην προσευχή, συγκεφαλαιώνει τις αιώνιες προσδοκίες του ανθρωπίνου γένους και ιδιαιτέρως της γυναίκας, που πολύ έχει υποτιμηθεί στις ανδροκρατούμενες κοινωνίες. Για την Εκκλησία, η Μάνα Παναγιά προσανατολίζει τις σκέψεις μας και προς τα Έσχατα, τρέφοντας τις ελπίδες μας για τη βοήθειά της κατά την κρίσιμη ώρα του θανάτου και την προσδοκία της Βασιλείας του Θεού.
Θα τελειώσουμε, με τα λόγια του μακαριστού αγιορείτη π. Βασιλείου Γοντικάκη: «είναι η Μητέρα μας, εκείνη η οποία μας έθρεψε και μας θήλασε με τη Χάρι και με τον Παράδεισο. Η Παναγία, όπως λέει η λέξη, είναι πάνω απ’ όλους τους Αγίους, γιατί ξεπέρασε όλους σε καθαρότητα, σε ταπείνωση και σε υπακοή. Μπορεί να είναι μεγάλοι ο Τίμιος Πρόδρομος, ο Απόστολος Παύλος, οι άλλοι Απόστολοι, οι μεγάλοι Πατέρες, Ομολογητές και Μάρτυρες. Όμως κανείς δεν μπορεί να συγκριθεί με την Παναγία. Γι’ αυτό βλέπουμε ότι το κάλλος της Παναγίας και το φως το οποίο έρχεται από την Παναγία είναι «έσωθεν», είναι «ο της κοιλίας αυτής καρπός». Αυτό το κάλλος που γέννησε και το φως το ανέσπερο, που είναι ο ίδιος ο Υιός και Θεός της, είναι αυτό που φωτίζει όλη τη ζωή μας».
Νίκος Σιγανός




