Στην Κυριακή της Ορθοδοξίας

Λαμπρότατη, αγαπητοί μου, προβάλλει η Α΄ Κυριακή της Μεγάλης Σαρακοστής, η Κυριακή της Ορθοδοξίας! Οι καρδιές των πιστών πλημμυρίζουν από κατάνυξη, με τους ωραιότατους ύμνους, τα αναγνώσματα και την περιφορά των αγίων Εικόνων, που την αναστήλωσή τους γιορτάζουμε, καθώς και τον θρίαμβο της Ορθοδόξου Πίστεως κατά της φοβερής αιρέσεως των Εικονομάχων, των αιρετικών δηλαδή που απέρριπταν την τιμή των Εικόνων. Για εκατό και πλέον χρόνια είχε διαταραχθεί η ειρήνη της Εκκλησίας, με διωγμούς από τους κακοδόξους. Την πρώτη Κυριακή των Νηστειών, κατά το έτος 843, η Βασίλισσα Θεοδώρα με το γιό της Μιχαήλ   μαζί με τον κλήρο και το λαό, λιτάνευσαν και αναστήλωσαν τις άγιες Εικόνες. Από τότε, κάθε χρόνο, έχομε την ανάμνηση αυτού του γεγονότος, γιατί καθορίστηκε οριστικά ότι: δεν λατρεύουμε τις Εικόνες. Τιμούμε όλους τους Αγίους, αλλά λατρεύουμε μόνο τον Τριαδικό Θεό.

Μεγάλη τούτη η Γιορτή. Στην πατρίδα μας, όπου Κράτος και Εκκλησία διατηρούν (ακόμα) ισχυρές τις σχέσεις τους, όλοι μαζί, λαός και ηγεσίες, θα συνεορτάσουμε τη «νίκη» της Ορθοδοξίας κατά των αιρετικών. Λόγοι πανηγυρικοί θα εκφωνηθούν. Ωραία «μηνύματα» από διάφορους θα διατυπωθούν. Κι ύστερα; Θα έχομε άραγε κάτι ουσιώδες αποκομίσει από όλα τούτα; Από έναν ακόμα λαμπρό πανηγυρισμό; Πόσοι από μάς συνειδητοποιούν το βάρος της πνευματικής μας κληρονομιάς και το χρέος των Ορθοδόξων στην κρίσιμη εποχή μας; Τολμούμε να ψηλαφήσουμε εδώ μια πραγματικότητα, θεία και ανθρώπινη συνάμα, που πιότερο τη γευόμαστε ως Ζωή-άρα μέγα και ανεξήγητο Μυστήριο- και λιγότερο την περιγράφουμε και εκθέτουμε «δημοσίως».

Ξεκινώντας κανείς από την ετυμολογία της λ. «Ορθοδοξία», πληροφορείται ότι σημαίνει την ορθή Πίστη, όπως αποκαλύφθηκε από τον Ιησού Χριστό, περιέχεται στην Αγία Γραφή, τη διδάσκει και την παραδίδει η Εκκλησία από γενιά σε γενιά, από την εποχή των Αποστόλων μέχρι τη δική μας. Ως κυριότερα χαρακτηριστικά της Ορθοδοξίας μπορούμε να επισημάνουμε τα εξής:

          Πρώτο: τη διοίκηση της Εκκλησίας, που ασκούν ο Επίσκοπος και οι Σύνοδοι, εφαρμόζοντας τους Ιερούς Κανόνες και εκτελώντας τις αποφάσεις των τοπικών και Οικουμενικών Συνόδων.

          Δεύτερο: το σεβασμό στην Παράδοση, γραπτή και προφορική, που περιέχει τη διδασκαλία της Πίστεως, τη ζωή της Εκκλησίας.

          Τρίτο: την τιμή των Αγίων, με τις αντίστοιχες Εορτές, το σεβασμό των ιερών λειψάνων, των εικόνων, κ. λ. π. Και,

Τέταρτο: την ασκητικότητα και πνευματικότητα, που αφορά όλους τους πιστούς. Εδώ συμπλέκονται ως «συγκοινωνούντα δοχεία»: η λατρεία, η νηστεία, οι αγρυπνίες, η προσευχή.

Βλέπομε ότι, επειδή η Αλήθεια δεν ταυτίζεται με τα «δόγματα», έρχεται η Ορθόδοξη Παράδοση- με τη Λατρεία, την Τέχνη, τους συμβολισμούς και άλλους τρόπους- να μάς «μυήσει», να μάς μεταδώσει τη «γεύση» της Θείας Ζωής, της ανέκφραστης και ανεκλάλητης χαράς και δόξας αιωνίας. Ο πραγματικός ορθόδοξος χριστιανός βιώνει προσωπικά, ενδόμυχα, με μοναδικό και απερίγραπτο τρόπο, τη σχέση του με το Θεό. «Αναπνέει» την αγιότητα και αναπαύεται στη «μυστική ατμόσφαιρα» του Ναού και της υπάρξεώς του, στο δρόμο της μιμήσεως του Χριστού και των Αγίων, μέσα στη Χάρη του Θεού.

Αλλά οι καιροί αλλάζουν, ο κόσμος εξελίσσεται, γίνεται ολοένα και περισσότερο πιο ανταγωνιστικός, σκληρός, «ξένος». Μέσα σ’ ένα παγκόσμιο πνιγηρό κλίμα, όπου οι ισχυροί της γης «παίζουν πόκερ» τις τύχες των λαών και το πνευματικό «οξυγόνο» λιγοστεύει διαρκώς, οι Ορθόδοξοι βρίσκονται διχασμένοι, αδυνατώντας να συντονιστούν και να αντισταθούν στις σκληρές δοκιμασίες. Λοιπόν, η ευθύνη μας γίνεται προφανής: «Έργο της Ορθοδοξίας σε κάθε εποχή είναι να κρατήσει ανόθευτη και αναλλοίωτη την «Ζωή του Χριστού» και να τη μεταδώσει σε κάθε σημείο της γης. Για να σωθεί ο κόσμος! Η Κυριακή της Ορθοδοξίας είναι γι’ αυτό, όχι απλώς ένας πανηγυρισμός, αλλά μια υπόμνηση σε κάθε ορθόδοξο, σε όλους μας, ότι ο κόσμος μας, η κοινωνία μας, περιμένουν τον Χριστό. Ή γιατί δεν Τον γνώρισαν ακόμη, ή γιατί Τον γνώρισαν μεν, αλλά όπως Τον παραμόρφωσε και αλλοίωσε η αίρεση και η κάθε λογής πλάνη» (π. Γεώργιος Μεταλληνός).

Τελειώνουμε, φίλοι μου, με τα λόγια του ιερού Χρυσοστόμου: «Ο κάθε πιστός πρέπει να δείχνει άγρυπνο ενδιαφέρον να μάθει, ότι όλοι μαζί αποτελούμε ένα σώμα και έχουμε τόση διαφορά μεταξύ μας, όση έχει το ένα μέλος του σώματος από το άλλο και να μην επιρρίπτουμε όλες τις ευθύνες στους ιερείς, αλλά όλοι να ενδιαφερόμαστε για την Εκκλησία και να φροντίζουμε γι’ αυτή σαν δικό μας σώμα. Έτσι, άλλωστε, θα αισθανόμαστε περισσότερη ασφάλεια και θα έχουμε καλύτερη επίδοση στον αγώνα της αρετής».

Καλή  Σαρακοστή. Νίκος Σιγανός