Kρήτη, τόπος των θρύλων, ηρώων και αγίων πολλών
Πριν λίγες μέρες η Εκκλησία μας γιόρτασε τη μνήμη των Κρητών Νεομαρτύρων, που θανατώθηκαν κατά τα χρόνια 1821-1822. Κι έρχεται τούτη η Κυριακή, με τη γιορτή «Πάντων των εν Κρήτη διαλαμψάντων Αγίων» να μάς δώσει την ευκαιρία να τους αφιερώσουμε τούτες τις γραμμές και να στοχαστούμε για το πολύπαθο Νησί μας, που κουβαλάει μια ένδοξη Ιστορία και τώρα βρίσκεται σε μια κρίσιμη «καμπή», με πολλά προβλήματα, μπροστά στις μεγάλες γεωπολιτικές ανακατατάξεις.
Είναι οι «τεκτονικοί σεισμοί», που, εδώ και εκατοντάδες χιλιάδες χρόνια την κάνουν να «υποφέρει! Από την αρχαία Μυθολογία-με την απαγωγή της Ευρώπης, την «ανατροφή» του Δία, το Μινώταυρο, το Λαβύρινθο, το Θησέα, το Δευκαλίωνα και το λαμπρό Μινωικό Πολιτισμό, στη Βυζαντινή περίοδο, την Ενετοκρατία και την Τουρκοκρατία, τη Γερμανική Κατοχή με την Εθνική Αντίσταση, ίσαμε την εποχή μας, η Κρήτη, σαν γοργόνα αγέρωχη, αναδύεται από τα νερά της Μεσογείου, δαφνοστεφανωμένη κόρη της πονεμένης Ρωμιοσύνης! Τόσοι και τόσοι κατακτητές πέρασαν, τόσες φορές την υπέταξαν, σκλάβωσαν το λαό της, έσφαξαν, ατίμασαν, αιχμαλώτισαν, πούλησαν στα σκλαβοπάζαρα τα παιδιά της, κι αυτή αντιστέκεται, παλεύει με τους «βαρβάρους», που σαν «δαιμονισμένοι» αέρηδες, θέλησαν να την ξεριζώσουν, να την εξαφανίσουν! Κρήτη, μητέρα της φιλοξενίας και της αρχοντιάς, δασκάλα του πολιτισμού, του πατριωτισμού, της οικουμενικότητας, ηρώων, αγίων! Με τις ξενοκρατίες, τους αγώνες, τις εξεγέρσεις, τις επαναστάσεις, τα ολοκαυτώματα, τις σφαγές, τις θυσίες- με τα αιματοβαμμένα κι αγιασμένα χώματα, με τα δεκάδες «καμένα χωριά» σου!
Είναι αλήθεια ότι, ξεφυλλίζοντας τα Συναξάρια και τις ιστορικές μελέτες, εντυπωσιαζόμαστε από τους βασανισμούς και τους μαρτυρικούς θανάτους που υπέστησαν τα γενναία τέκνα της Κρήτης στο διάβα των αιώνων, μα και κατά την Επανάσταση του 1821: στα Χανιά, στο Ρέθυμνο, στο Μεγάλο Κάστρο, στο Μεραμβέλο, στη Σητεία. Η Κρήτη, ορθώς χαρακτηρίστηκε ως «αγιοτόκος». Αρχής γενομένης από τον Απόστολο Τίτο, όλο το νησί, από την Ανατολή ως τη Δύση, στα φαράγγια, στα σπήλαια και στα βουνά, και σ’ όλες τις εποχές, γέννησε πλήθος Οσίων, Ομολογητών, Μαρτύρων, Πατέρων και Μητέρων. Είναι τα «μυρίπνοα άνθη του Παραδείσου», οι «πολύφωτοι αστέρες του νοητού στερεώματος» της Εκκλησίας.
Πώς να μην θαυμάσουμε λοιπόν τούτα τα ελεύθερα πρόσωπα με το αδούλωτο, ύψιστο αγωνιστικό φρόνημα-τους «σταυρωμένους» φίλους του Κυρίου; Ανταποκρινόμενοι στο κάλεσμά Του, αφιερώνονται ολοκληρωτικά στο Νυμφίο της ψυχής τους, στην ομολογία της θεότητας του Χριστού και στην προτεραιότητα της αγάπης προς το πρόσωπό Του. Στερήθηκαν τα πάντα-πλούτη και υλικά αγαθά, χαρές και απολαύσεις, τιμές και δόξες κοσμικές. Αντιστάθηκαν σε πειρασμούς, στο σαρκικό φρόνημα και στον «αόρατο πόλεμο» του Διαβόλου. Άλλοι έζησαν σκληρά, με άσκηση, νηστείες, ολονύχτιες προσευχές, με ταπείνωση και υπακοή στο θέλημα του Θεού. Άλλοι υπέστησαν απίστευτα μαρτύρια κι έχυσαν το αίμα τους για το Χριστό, έχοντας ταυτίσει τη ζωή τους μαζί Του. Ο π. Ευάγγελος Παχυγιανάκης γράφει: «Οι Νεομάρτυρες είναι η δόξα και το καύχημα της Εκκλησίας. Είναι τα σύμβολα αντιστάσεως του λαού έναντι σε οποιασδήποτε μορφής δουλεία. Είναι οι γενναίες ψυχές, των οποίων ο αριθμός παραμένει άγνωστος. Ιερωμένοι, κληρικοί και λαϊκοί, γυναίκες και παρθένες πρεσβύτεροι μετά νεοτέρων, βάσταγαν τίμια τη σημαία του σταυρού, προχωρώντας τον ανηφορικό δρόμο της αρετής και της θυσίας…Είναι κοντά μας πάντα και μάς συντρέχουν στον υπέρ της πίστεως αγώνα μας»(«Συλλογή κειμένων ποιμαντικής ευκαρπίας»,σελ. 157-158).!
Στις αρχές του «Αλωνάρη μήνα», βλέποντας την ελληνική ύπαιθρο να ερημώνεται ολοένα και περισσότερο, τον πρωτογενή τομέα να εγκαταλείπεται «στη μοίρα του», με νωπά στη μνήμη μας απερίγραπτα εγκλήματα και σκάνδαλα, τη διαφθορά να απλώνει τα «πλοκάμια» της παντού, σκέψεις μελαγχολικές σκιάζουν την ψυχή, σαν τα αγριεμένους καιρούς του Ψηλορείτη. Δικαίως η Κρήτη διαφημίζεται για τις φυσικές ομορφιές, τις παραδόσεις, τον Πολιτισμό της, κι ο ίδιος ο «θρησκευτικός τουρισμός» προβάλλει ως «πρόκληση» για την Εκκλησία και το Κράτος. Αλλά, ας μην φερόμαστε όπως οι μη έχοντες ελπίδα και πίστη. Μπροστά μας ξεδιπλώνεται ένα πλουσιότατο εορτολογικό δίμηνο, με τους Αγίους να μας προσκαλούν στην όμορφη πνευματική «συντροφιά» τους, σε μια υλιστική και τεχνοκρατούμενη εποχή, τραγικής μοναξιάς, βίας, απανθρωπιάς, βαρβαρότητας, θανάτου. Ως Ορθόδοξοι χριστιανοί νιώθουμε τους Αγίους καθημερινά κοντά μας. Σίγουρα ζωντανές αγιασμένες μορφές υπάρχουν και σήμερα στο πολύπαθο νησί μας-«αόρατες», άγνωστες στον πολύ κόσμο, μα γνωστές σε λίγους εκλεκτούς, και εκτός Κρήτης! Όμως, κατά το αρχαίο ρητό, «τιμή μάρτυρος, μίμησις μάρτυρος». Μακάρι λοιπόν κι εμείς να μιμούμαστε τους Αγίους μας-τους φίλους του Χριστού και δικούς μας- στον καθημερινό στίβο, στους δύσκολους αγώνες της ζωής μας.
Καλό μήνα. Νίκος Σιγανός
«Προσκυνώ τη χάρη σου, λαέ μου, σκύβω το κεφάλι στα μαρτύριά σου και θαυμάζω, λαέ μου, τα έργα σου»
