ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΗΣ ΣΑΜΑΡΕΙΤΙΣΣΑΣ

«Λούσασθε, καθαροί γένεσθε, αφέλετε τας πονηρίας από των ψυχών υμών και δεύτε διαλεχθώμεν, λέγει Κύριος»(Ησ. 1, 17-20). Από τις πρώτες σελίδες της Αγίας Γραφής, ο διάλογος προβάλλει ως βασική ανάγκη του ανθρώπου και ο κυριότερος τρόπος επικοινωνίας με το Θεό και τους συνανθρώπους. Ολόκληρο το σχέδιο της σωτηρίας υλοποιείται με το διάλογο, με απόλυτο σεβασμό της ελευθερίας και της αξιοπρέπειας του ανθρώπου. Η Κυριακή της Σαμαρείτιδος, με τη διήγηση του Ευαγγελίου και τους ωραιότατους ύμνους, ξεδιπλώνει μπροστά μας έναν από τους πιο καταπληκτικούς, αποκαλυπτικούς διαλόγους όλων των εποχών, με τεράστιες προεκτάσεις. Δίπλα στο ιστορικό πηγάδι του Ιακώβ, ο Αρχηγός της ζωής, με τις γλυκές κουβέντες Του, δεν αποκαλύπτει μόνο το αμαρτωλό παρελθόν αυτής της γυναίκας, αλλά και την ίδια τη θεότητά Του, την «κρυμμένη» επιμελώς στο ανθρώπινο σώμα Του. Μιλάει, επίσης, για την ανάγκη της «εν πνεύματι και αληθεία» λατρείας του Θεού: πέρα από ναούς, βωμούς, τελετές, θυσίες. Κι αυτή η περιφρονημένη γυναίκα,  έχοντας μέσα της την άσβεστη δίψα του ζώντος ύδατος, καθώς ανέλπιστα φανερώθηκε η πηγή του μπροστά της, έτρεξε να το αναγγείλει στους συγχωριανούς της, ώστε να έρθουν κι αυτοί να γνωρίσουν το Χριστό, να πιστέψουν και να τον φιλοξενήσουν, μάλιστα,  δυο μέρες! «Ὢ τοῦ θαύματος! ὁ τοῖς Χερουβὶμ ἐποχούμενος, πόρνῃ γυναικὶ διελέγετο, ὕδωρ αἰτῶν… θέλων ἑλκῦσαι ὄντως αὐτήν, τὴν θηρευομένην ὑπὸ τοῦ πολεμήτορος ἐχθροῦ, καὶ ποτίσασθαι ὕδωρ ζωῆς, τὴν φλεγομένην ἐν τοῖς ἀτοπήσασι δεινῶς, ὡς μόνος εὔσπλαγχνος καὶ φιλάνθρωπος» (Δοξαστικό Εσπερινού Κυριακής). Ο Χριστός, με αφορμή τη δίψα του σώματος, προχωρεί στην πνευματική δίψα των ανθρώπων. Κι όπως το δροσερό και  καθαρό νερό ξεδιψάει το σώμα, έτσι και ο λόγος του Θεού, που προσφέρεται στην Εκκλησία, σβήνει τη αιώνια δίψα της ψυχής μας. Σ’ όλες τις κοινωνίες και σ’ όλες τις εποχές, οι άνθρωποι αναζητούν τη μόνη Αληθινή Πραγματικότητα, τον Ένα και Ζώντα Θεό. Όμως, είναι τραγικό, πάρα πολλοί άνθρωποι να περιπλανώνται στα πιο απίθανα, σκοτεινά, θανατερά πνευματικά μονοπάτια. Παρά την αξιοθαύμαστη πρόοδο στο χώρο της Επιστήμης  και της Τεχνολογίας, εκατομμύρια ανθρώπων ζουν στην πλάνη, τη σύγχυση, το μηδενισμό. Και το ερώτημα είναι, πώς μπορούν να ξεφύγουν από τις πλάνες και τη φθαρτότητα  της Πτώσης, άνθρωποι που βρίσκονται μακριά από το Χριστό και την Εκκλησία Του, την Κιβωτό της Θείας Χάριτος και σωτηρίας. [audiotube id=”1AfJX6lHzMs”]  Ο Κύριος δεν υποτιμά τη γυναίκα, όπως έκαναν οι Ιουδαίοι, και, όπως, δυστυχώς, συμβαίνει σε θρησκείες, όπως ο Μωαμεθανισμός, σε σημείο τραγικό. Αντιθέτως, την αγκαλιάζει με αγάπη. Την αναβαθμίζει, την εξισώνει με τον άνδρα. Εδώ βλέπομε πώς μια περιφρονημένη, στιγματισμένη γυναίκα, αξιώνεται να της αποκαλυφθεί η ανώτερη  λατρεία του Θεού, ως Βασιλεία του Θεού. Το μήνυμα του Χριστού για ισοτιμία των δύο φύλων, κατάργηση των ανισοτήτων και σεβασμό του ανθρώπινου προσώπου  είναι  και σήμερα επίκαιρο, σε Δύση και Ανατολή. Παρατηρούμε, επίσης, ότι, το «ακοινώνητον» των ανθρώπων, τείχη πανύψηλα, που ορθώνονται και τους χωρίζουν, μόνο με το οικουμενικό πνεύμα, που η Εκκλησία του Χριστού επαγγέλλεται και διακονεί, μπορούν να γκρεμιστούν με αγάπη και  σεβασμό της ελευθερίας κι όχι με βία, καταναγκασμό και ισοπέδωση των πάντων, όπως, δυστυχώς, επιχειρείται σήμερα, με την παγκοσμιοποίηση της «Νέας Εποχής». Εδώ, ακριβώς, προβάλλει έντονα  η τεράστια ευθύνη εκείνων των χριστιανών, που γνωρίζουν τα κοσμοσωτήρια γεγονότα της Αποκαλύψεως του αληθινού Θεού και βιώνουν διαρκώς το θαύμα της Εκκλησίας. Να επισημάνουμε, επίσης, τη βασική διάκριση που κάνει η Ορθόδοξη Εκκλησία ανάμεσα στην ουσία του Θεού, που είναι απρόσιτη, και στις ενέργειές Του, που γίνονται γνωστές μέσα στην ιστορία της ανθρωπότητας και στη σωτηρία του κόσμου. Ο Τριαδικός Θεός, ο υπερούσιος, υπέρχρονος και υπέρλογος, που  «κρύβεται» στο μεγαλειώδη «γνόφο της αγνωσίας», με την παρουσία Του στη γη, με τα θαυμάσια έργα Του, αλλά, ακόμα και «μιλώντας» με τη σιωπή Του, δίνει δυνατότητες και ευκαιρίες σ’ όποιον αγωνίζεται  να τον γνωρίσει. Η Σαμαρείτισσα, αφού γνώρισε το Χριστό, δεν μπορούσε να το κρατήσει μυστικό. Μετά την Ανάστασή Του, κήρυξε σε πολλές περιοχές, φτάνοντας στη Ρώμη, όπου και μαρτύρησε επί Νέρωνος, και τιμάται από την Εκκλησία μας ως ισαπόστολος. Στην ταραγμένη εποχή μας, από κείνο τον αγιασμένο τόπο, όπου ο Θεάνθρωπος συνομίλησε με τους αμαρτωλούς κι άπλωσε την αγάπη Του στον κόσμο, από το μέρος που ποτίστηκε με το αίμα του Ιερομάρτυρα Φιλούμενου, η Αγία Φωτεινή απευθύνει προς όλους μας την πρόσκληση να γευτούμε το «ζων ύδωρ» του Αγίου Πνεύματος, που καθαρίζει, ανακαινίζει και χαριτώνει τις καρδιές: «Δεῦτε, ἴδετε τῶν κρυπτῶν γνώστην καὶ Θεόν, παραγενόμενον σαρκί, διὰ τὸ σῶσαι τὸν ἄνθρωπον».

Νίκος Σιγανός