Σχόλια στο Ευαγγέλιο της Κυριακής

ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΩΝ ΑΓΙΩΝ ΠΑΤΕΡΩΝ (Ιωάν. ΙΖ΄,1-13)

           Τούτη η Κυριακή έχει μια ιδιαιτερότητα, που η εξαίσια υμνολογία δείχνει με πολλή ομορφιά. Ενώ, δηλαδή, βιώνουμε, ακόμα, τη χαρμολύπη της Αναλήψεως του Κυρίου και, συγχρόνως, με ωραιότατους ύμνους προετοιμαζόμαστε για την Πεντηκοστή,  καλούμαστε να υμνήσομε «τας μυστικάς του Πνεύματος σάλπιγγας, τους θεοφόρους Πατέρας, τους μελωδήσαντας εν μέσω της Εκκλησίας, μέλος εναρμόνιον θεολογίας, Τριάδα μίαν, απαράλλακτον» (Δοξαστικόν Εσπερινού). Ας ανοίξουμε το νου και την καρδιά μας στην αγάπη και τη σοφία του Θεού, για να ενωτιστούμε τα υψηλά νοήματα της Αρχιερατικής προσευχής Του, που η ευαγγελική περικοπή  εκθέτει μπροστά μας.

 Η ώρα της δόξας του Χριστού

          Την τελευταία νύκτα που ο Κύριος δειπνούσε με τους μαθητές Του γιορτάζοντας το Πάσχα, πολλά σπουδαία συμβαίνουν σ’ εκείνο  το ευλογημένο υπερώο των Ιεροσολύμων: το νίψιμο των ποδιών των μαθητών, η παράδοση του μυστηρίου της Θείας Ευχαριστίας, η εξαίσια διδασκαλία του Χριστού. Ήταν μια βραδιά δύσκολη. Βραδιά του αποχωρισμού. Βέβαια, από καιρό ο Κύριος είχε προετοιμάσει τους αγαπημένους φίλους Του για τα Πάθη, το θάνατο και την Ανάστασή Του. Σε τούτη, την τελευταία, συγκινητικότατη, ομιλία Του, προχωρεί σιγά-σιγά στην ενημέρωσή τους για τις δοκιμασίες, τους πειρασμούς και τις θλίψεις που θα αντιμετώπιζαν, αλλά, και τη χαρά που θα απολάμβαναν, ακολουθώντας το δρόμο Του  και τηρώντας όσα τους είχε διδάξει. Ακόμα, τόνωσε το ηθικό τους, διαβεβαιώνοντάς τους πως ο χωρισμός θα ήταν πρόσκαιρος και αναγγέλλοντας την κάθοδο του Αγίου Πνεύματος, που θα γινόταν την ημέρα της Πεντηκοστής. Μέσα σ’ αυτό το κλίμα της βαθιάς περισυλλογής, ο Ιησούς στρέφεται προς τον Ουρανό και προσεύχεται. Ξέρομε, βέβαια, ότι συχνά προσευχόταν ως άνθρωπος- και θα συνεχίσει ως την αγωνία της Γεθσημανής και πάνω στο Σταυρό. Πατέρες, όπως ο Θεοφύλακτος Βουλγαρίας, βλέπουν περισσότερο μια μοναδική  συνομιλία του Υιού προς τον Πατέρα,  που, συγχρόνως, δείχνει τη μεγάλη συγκατάβασή Του προς τους ανθρώπους, αλλά, και για να τονιστεί η αυθεντικότητα του αληθινού Θεού, σε αντιδιαστολή με τους ψευδωνύμους θεούς των αρχαίων Ελλήνων. Πολλές φορές σ’ αυτή την ομιλία  ο Κύριος αναφέρεται στη δόξα Του. Και, βεβαίως, δεν την εννοεί, όπως, συνήθως, οι άνθρωποι: ως εξωτερική λάμψη, δύναμη, φήμη, εντυπωσιασμό. Λέγοντας ότι δόξασε τον Πατέρα Του στη γη, διευκρινίζει ότι πραγματοποίησε το έργο για το οποίο είχε αποσταλεί. Έχοντας την  εξουσία  σ’ όλους τους ανθρώπους, θα τους μεταγγίσει την αιώνια ζωή, που σημαίνει τη γνώση του αληθινού Θεού . Φανέρωσε, λέει, το όνομά Του σ’ εκείνους που είχε αναλάβει. Τους μετέδωσε τις θεϊκές αλήθειες και αυτοί πίστεψαν στην προέλευση και την αποστολή Του. Να αγιάσει, δηλαδή, τους ανθρώπους, να νικήσει το Διάβολο και να εμφυτεύσει τη θεογνωσία στην κτίση.  Ο Υιός και Λόγος του Θεού είχε προαιωνίως τη δόξα της θεότητας. Η σάρκωση και η δράση Του στη γη, και, μάλιστα,  τα θαύματα, είναι «σημεία» της δόξας του Θεού. Όμως, η επίγεια ζωή του Χριστού φτάνει προς το τέλος της. Σα νήμα θα κοπεί με τη Σταύρωση, στην οποία, βεβαίως, έρχεται με τη θέλησή Του. Αίροντας εκουσίως το Σταυρό, ο οποίος θα είναι και το  σύμβολο της πραγματικής δόξας Του. Από κει πάνω θα καλεί τους ανθρώπους, στους αιώνες που θα ακολουθήσουν, να τον μιμηθούν-όπως θα πράξουν οι μαθητές Του και, αργότερα, αναρίθμητα πλήθη πιστών. Έτσι, μαζί με τη θεότητα θα δοξαστεί και η ανθρώπινη φύση Του, με τη Σταύρωση, την Ανάσταση και την Ανάληψή Του. Όμως, οι μαθητές και οι αληθινοί πιστοί, δεν επρόκειτο να δράσουν σ’ έναν άλλο κόσμο, «αγγελικά πλασμένο». Είναι ο κόσμος της Πτώσης, της απιστίας, της διαφθοράς, της πλάνης, της ειδωλολατρίας. Δεν «νομιμοποιούνταν» να τον εγκαταλείψουν. Αντιθέτως, θα αναλάμβαναν τη θεϊκή εντολή, να συνεχίσουν το έργο του Δασκάλου τους, επεκτείνοντάς το, μάλιστα, σ’ όλα τα σημεία του ορίζοντα. Σ’ όλα  τα έθνη και τις φυλές της γης. Για να μπορούν να αγωνιστούν οι Απόστολοι και, γενικότερα, οι χριστιανοί, σ’ αυτό τον πολύμορφο, αμαρτωλό και άπιστο κόσμο, ο Ιησούς, παρακαλεί θερμά τον Πατέρα, τούτη τη γεμάτη αγωνία,  αλλά, και αγιασμένη βραδιά. Του ζητάει τη φύλαξη και την ενότητά τους. Ζητάει και ποθεί την ενότητα στην Εκκλησία. Κι αν Εκείνος, απόψε, τους αποχωρίζεται, ξέρει σε πόσο «σίγουρα χέρια» θα βρεθούν στις δύσκολες ώρες της αποστολής τους και πως, στο τέλος, θα νιώσουν την πλημμύρα της ανεκλάλητης και ανεξάντλητης χαράς Του.

«Συνδαιτυμόνες του Κυρίου»

Τα θεία λόγια, περίσσευμα της αγάπης του Χριστού, ενωτίζονταν οι Απόστολοι στο λόφο της Σιών.  Απολάμβαναν τη δεσποτική φιλοξενία Του στο υπεραγιασμένο υπερώο. Η Εκκλησία διέσωσε και μεταδίδει  το υψηλό κήρυγμα, ως αθάνατη τροφή, στην πνευματική πείνα των ανθρώπων: «Ίδετε, ίδετε, ότι αυτός εγώ ειμί και ουκ ηλλοίωμαι. Εγώ Θεός πρώτος, εγώ και μετά ταύτα, και πλην εμού άλλος ουκ έσται όλως. Εντεύθεν οι μετέχοντες πλησθήσονται, και αινέσουσι της ευσεβείας το μέγα μυστήριον» (Οίκος Κυριακής). Αλλά, προπαντός, προσφέρει στα μέλη της τον Άρτο της Ζωής, με την αδιάκοπη ιερουργία του Μυστικού Δείπνου του  Μεγάλου Αρχιερέως Χριστού. Όπως οι μαθητές, νιώθουμε κι εμείς συχνά αποκαρδιωμένοι. Δοκιμαζόμαστε σκληρά.  Νιώθουμε  να μας εγκαταλείπουν οι δυνάμεις μας, καθώς οι αρνητικές προκλήσεις όλο και αυξάνονται, σα να θέλει κάποιος να μας αποτραβήξει από το δρόμο μας. Να μας αποπροσανατολίσει  από τους στόχους, τα όνειρα, τα ουσιώδη της ζωής μας. Αίροντας τα όμματα της ψυχής μας πάνω από την καθημερινότητα, ας τα στρέψουμε προς τις Πύλες του Ουρανού, απ’ όπου ο αναληφθείς Κύριος, με τις πρεσβείες των Αγίων Του, μπορεί να μας βοηθήσει: «Πατέρων θείων σήμερον, την μνήμην εορτάζοντες, ταις παρακλήσεσι τούτων, δεόμεθα πανοικτίρμον. Πάσης βλάβης αιρέσεων, ρύσαι λαόν σου Κύριε, και πάντας καταξίωσον, Πατέρα, Λόγον δοξάζειν, και το Πανάγιον Πνεύμα» (Εξαποστειλάριον Κυριακής).

Ν.Σ.