Για το νόημα της ζωής

Πολλές φορές αναρωτιόμαστε «γιατί υπάρχομε», «προς πού πορευόμαστε», ποιο είναι το «νόημα της ζωής». Θαυμάζομε όσα παρατηρούμε μέσα μας, τριγύρω, στη φύση, στον κόσμο. Ο άνθρωπος νιώθει ανικανοποίητος, ακόμα και στο απόγαιο των κατακτήσεων και των επιτυχιών του. Άλλοτε πάλι είναι απαισιόδοξος, ανίσχυρος να αντιμετωπίσει τις δυσκολίες, τις τραγικές καταστάσεις. Μεγάλα υπαρξιακά ερωτήματα τον βασανίζουν, καθώς μια απερίγραπτη «μοναξιά», σα μαύρο σύννεφο, τον περικυκλώνει κι αποζητά «συντροφιά», ακόμη και στο αχανές Διάστημα, σε «εξωγήινα όντα»!

Συνήθως οι άνθρωποι, «κυνηγώντας» τη ζωή στους ταχύτατους ρυθμούς, δεν προλαβαίνουν να σκεφτούν πολλά πράγματα, πέρα από την καθημερινότητα, με τις ατελείωτες βιοτικές ανάγκες και υποχρεώσεις, που για την ικανοποίησή τους  προσφέρονται πάρα πολλές δυνατότητες και ευκαιρίες. Ωστόσο, ο άνθρωπος, θέλοντας να ικανοποιήσει το «ανήσυχο» πνεύμα του, δημιούργησε Θρησκείες, Πολιτισμούς, Τέχνες, Επιστήμες, Ιδεολογίες. Βέβαια, δεν αμφισβητούμε τα θετικά όλων αυτών στην πορεία της ανθρωπότητας. Όμως, το ζήτημα είναι αν μπορούν ουσιαστικά να βοηθήσουν στις βαθύτερες αναζητήσεις  μας. Να δώσουν ικανοποιητικές απαντήσεις. Ή μήπως συμβαίνει το αντίθετο; Δηλαδή: με τις ανάγκες, που μάλλον σκοπίμως επινοούνται και πολλαπλασιάζονται, αυξάνονται τα άγχη, οι φόβοι, οι ανασφάλειες, οι ψυχικές διαταραχές, οδηγώντας πολύ κόσμο στην απελπισία! Πώς άραγε εξηγείται η ανησυχητική αύξηση της βίας, της νεανικής παραβατικότητας, της εγκληματικότητας, των ψυχικών νόσων και των αυτοκτονιών στις «προηγμένες» κοινωνίες; Ποια λοιπόν είναι  η αληθινή πρόοδος; Μήπως η «φυλάκιση» στα σαγηνευτικά προϊόντα της Τεχνολογίας; Ή στην παραπληροφόρηση και την προπαγάνδα των μεγάλων Μ.Μ.Ε ;

Άραγε, μπορεί ένας διαβάτης, χαμένος σε πυκνό δάσος, ή ένας ναυαγός σε ταραγμένη θάλασσα, να βρει μόνος του διέξοδο, τρόπο σωτηρίας; Ποιος από μάς βρέθηκε σε άγνωστο τόπο με πυκνή ομίχλη και δεν τρόμαξε; Ποιος σε βαθύ σκοτάδι με καταιγίδα και δεν ένιωσε αγωνία;  Κάπως έτσι μοιάζει πολλές φορές η ζωή: με ζούγκλα αδιαπέραστη, με πέλαγος τρικυμισμένο, με βαθιά, ασέληνη νύχτα! Λοιπόν, θυμίζει «στρουθοκαμηλισμό» η απεγνωσμένη προσπάθεια να περιμένει ο άνθρωπος να διαβεί τούτη την πολυτάραχη ζωή μόνος του, απορρίπτοντας την «άνωθεν» βοήθεια, ενώ μπορεί αυτή να του προσφέρεται απλόχερα, αφειδώλευτα, από το Δημιουργό του. Όσο κι αν δεν αισθάνεται κάποιος το «κενό» της υπάρξεως και τη ματαιότητα του κόσμου τούτου, και στηριζόμενος σε «πλαστικά δεκανίκια», όσο κι αν ο ατομικισμός, ο καταναλωτισμός, ο υλιστικός τρόπος ζωής δείχνουν να κυριαρχούν, κάποια στιγμή ο άνθρωπος-«διαβάτης», «σκοντάφτοντας» στα αδιέξοδα, θα δει με «άλλο βλέμμα» τη ζωή και τον κόσμο, και μάλιστα «άφωνος», μπροστά στο μυστήριο του θανάτου. Γιατί, όπως λέει ο υμνογράφος: «πάντα ματαιότης τα ανθρώπινα, όσα ουχ υπάρχει μετά θάνατον. Ου παραμένει ο πλούτος, ου συνοδεύει η δόξα»! Αφού ο τελευταίος «εχθρός» της ανθρωπότητας, ερχόμενος ξαφνικά-έστω και λυτρωτικά-ανυποχώρητος, σαν λαίλαπα τα διαλύει όλα: πλούτο, φιλοδοξίες, ηδονές, όνειρα, σχέσεις, ανέσεις, πάθη!

Ιδού λοιπόν ότι ζωή και θάνατος συμπλέκονται σε μια μυστηριώδη, ανεξιχνίαστη συνύπαρξη και πορεία. Αλλά ο άνθρωπος, ως δισυπόστατος, δηλαδή, ως ψυχοσωματική οντότητα, πλάστηκε για να «βλέπει» προς Τον Ουρανό. Εκεί δε μπορεί να φτάσει η επιστημονική έρευνα. Τα τηλεσκόπια δε μπορούν να «συλλάβουν» εκείνη την πραγματικότητα-τον αόρατο, πνευματικό κόσμο. Η Επιστήμη ερευνά το «πώς» έγινε ο κόσμος, αλλά στο «ποιος» τον δημιούργησε, αδυνατεί να απαντήσει. Γι’ αυτό και δε συγκρούεται με την Πίστη-τουλάχιστον κατά την Ορθόδοξη Θεολογία. Έρχονται όμως κάποιοι αιθεροβάμονες και υπόσχονται τη μελλοντική συγχώνευση ανθρώπων-υπολογιστών, αφού θα έχουν μετεξελιχτεί σε «ανώτερους» ανθρώπους! Άλλοι πάλι, αναμιγνύοντας χριστιανικές αλήθειες με τη «θεοσοφία» και ανατολικούς μυστικισμούς, κηρύσσουν την επιτυχία της «ενδοσκόπησης» και δήθεν έγκυρες απαντήσεις στο ερώτημα «γιατί υπάρχω».

 Δε μπορούμε εδώ να αναφερθούμε στις θρησκείες, που μαρτυρούν την αιώνια πνευματική «πείνα και δίψα»-μα και την αποτυχία- του ανθρώπου να βρει το «νόημα» της ζωής. Όμως, ας θυμόμαστε ότι ο Κύριος χαρακτήρισε ως «κλέφτες και ψεύτες» όσους κήρυξαν πριν, και προειδοποίησε για τους μετά από Εκείνον «ψευδοπροφήτες». Λοιπόν, ας μην αρκούμαστε σε επιπόλαιες γνώμες και ανθρωποκεντρικές απόψεις. Μόνο η διδασκαλία του Χριστού, που είναι το Φως, η Αλήθεια και η Ζωή, μπορεί να εγγυηθεί πραγματικές απαντήσεις στα μεγάλα υπαρξιακά ερωτήματα που απασχολούν διαχρονικά τους ανθρώπους. Με τα φαινόμενα παντός είδους βίας, διαφθοράς και βαρβαρότητας να αυξάνονται, η αναζήτηση χαμένων αξιών και του νοήματος της «εν Χριστώ ζωής» προβάλλει ως άμεση προτεραιότητα στους χαλεπούς καιρούς μας.

Ν. Σ.