ΑΠΟΣΤΟΛΙΚΑ ΑΝΑΓΝΩΣΜΑΤΑ
ΚΥΡΙΑΚΗ ΙΔ΄ ΛΟΥΚΑ (Ἐφεσ. Ε΄ 8-19)

Με το φως του Χριστού στα σκοτάδια του κόσμου

          Από τη στιγμή που ο Θεός δημιούργησε το φως, το Σύμπαν προβάλλει μ’ όλη τη μεγαλοπρέπειά του, ανεξερεύνητο, μέσα στα άλυτα μυστήριά του. Ο άνθρωπος, η «κορωνίδα», το «καμάρι» της Δημιουργίας, όφειλε να αντιφεγγίζει το Άκτιστο Φως της Τρισηλίου θεότητος, συνδέοντας τον ορατό με τον αόρατο κόσμο. Όμως, μετά την Πτώση, μακριά από το Θεό, ο νους του ανθρώπου σκοτίζεται. Η ζωή του αιχμαλωτίζεται σε απίθανες πλάνες, δαιμονικές λατρείες, απερίγραπτα πάθη. Στο σημερινό ανάγνωσμα, ο Παύλος έρχεται να δείξει το σωστό δρόμο των ανθρώπων. Και χρειάζεται το φως του Χριστού τόσο πολύ σήμερα ολόκληρη η ανθρωπότητα, που ταλαιπωρείται μέσα στα σκοτάδια της αμαρτίας.

«Ἀδελφοί-λέει- ὡς τέκνα φωτὸς περιπατεῖτε… καὶ μὴ συγκοινωνεῖτε τοῖς ἔργοις τοῖς ἀ­­­­κάρποις τοῦ σκότους». Εδώ έχομε μια έντονη αντιπαράθεση του φωτός με το σκοτάδι, των καλών και των πονηρών έργων. Υπήρχε βέβαια  σε αρχαίους λαούς η πίστη σε «θεούς του Καλού και του Κακού», που ακόμα και σήμερα επιβιώνει στον Αποκρυφισμό και με τις πιο απίθανες δεισιδαιμονίες και προλήψεις. Όλα τούτα, ίσως να μην είναι τίποτε άλλο, από «προβολές» του ψυχικού κόσμου πλανεμένων, αν όχι «μεθοδείες» του Διαβόλου, με τις οποίες παγιδεύει στα δίκτυα του δυστυχισμένους ανθρώπους. Εμείς όμως πιστεύομε και ομολογούμε τον Ένα Θεό- Πατέρα μας, τον Παντοκράτορα, Δημιουργό των πάντων- ορατών και αοράτων.

Ήδη είχε αναφερθεί παραπάνω ο Απόστολος στην πορνεία, στην ηθική ακαθαρσία, στην αισχρότητα, στις βωμολοχίες, στην πλεονεξία, που ισοδυναμεί με την ειδωλολατρία: όλα είναι έργα του σκότους, που αποκλείουν τους δράστες τους από τη Βασιλεία του Θεού. Σ’ αυτές τις αμαρτωλές πράξεις αντιπαραβάλλει τους καρπούς του Αγίου Πνεύματος: «κάθε αγαθότητα και αλήθεια και δικαιοσύνη». Βέβαια, παρόμοιες «αρετές» κήρυξαν διάφοροι φιλόσοφοι και ιδρυτές θρησκειών, αγνοώντας τον αληθινό Θεό. Οι χριστιανοί όμως δεν αγωνίζονται να είναι απλώς «καλοί άνθρωποι». Καμιά ηθική δεν μπορεί να μάς σώσει χωρίς τον Ιησού Χριστό, γιατί μέσα μας εμφωλεύει ο κίνδυνος της αλαζονείας, της κενοδοξίας, του ατομικισμού. Ο Παύλος έχει προσανατολιστεί στη χριστοκεντρική ζωή. Βιώνει το πνεύμα θυσίας και διακονίας του Θεανθρώπου, γι’ αυτό και συμβουλεύει να εξετάζομε  «τί αρέσει στον Κύριο».

Με πόνο ψυχής παρατηρούμε ότι η ιστορία της ανθρωπότητας διαδραματίζεται ανάμεσα σ’ αυτές τις εναλλαγές: της προόδου με τα «πισωγυρίσματα», του Πολιτισμού με τη βαρβαρότητα, του πολέμου με την ειρήνη. Ο Απόστολος παρακινεί τους πιστούς να «ελέγχουν» και να φέρνουν στο φως τα «σκοτεινά» έργα των ανθρώπων. Έτσι-λέει- «αποκαλύπτεται η αληθινή τους φύση, γιατί, ό,τι φανερώνεται γίνεται φως». Όμως, αυτό δεν είναι και τόσο εύκολο. Βλέπομε σήμερα το κακό να «οργιάζει» παντού. Η αλήθεια διαστρέφεται, το καλό αγνοείται. Η ανηθικότητα προβάλλεται εις βάρος της ηθικής. Η ελευθερία του λόγου «φιμώνεται». Άγρια ένστικτα υποδουλώνουν τους ανθρώπους. Οι εντολές του Θεού καταστρατηγούνται, με κίνδυνο ανατροπής της φυσικής τάξης που διέπει τη Κτίση. Και πού να αναφερθούμε στα απάνθρωπα έργα των ισχυρών της γης, που εκμεταλλεύονται, καταπιέζουν και αδικούν τους λαούς, αντίθετα προς κάθε ηθική, τις πανανθρώπινες αξίες και τα δικαιώματα των ανθρώπων!  Όμως, ο Χριστός δεν μάς αφήνει αβοήθητους, στην απογοήτευση και στη θλίψη. «Γρηγορείτε και προσεύχεσθε», έλεγε, και ο Παύλος συμβουλεύει να  ζούμε όχι ως ασύνετοι και «άφρονες», αλλά ως συνετοί, χρησιμοποιώντας το χρόνο μας σωστά, γιατί «οι μέρες αυτές είναι πονηρές». Θα αντιμετωπίσουμε όμως όλα τα εμπόδια, όλες τις δυσκολίες, αν γνωρίζουμε ποιο είναι το θέλημα του Κυρίου. Αν «γεμίζουμε» την ψυχή μας με το Άγιο Πνεύμα, τότε από τις καρδιές μας θα βγαίνουν τραγούδια και ψαλσίματα πνευματικά, που θα εξυμνούν το Θεό, που του χρωστούμε τα πάντα.

Ο Κύριος, αγαπητοί μου, είπε: «Εγώ είμαι το Φως του κόσμου. Όποιος με ακολουθεί, δεν θα περιπατήσει στο σκοτάδι, αλλά θα έχει το φως της Ζωής». Γι’ αυτό και χαρακτήρισε του μαθητές Του-και εμμέσως τους πιστούς- «φως του κόσμου και αλάτι της γης». Κι όπως-λέει- το λυχνάρι φέγγει σ’ όλο το σπίτι, έτσι θα λάμπει και το «φως» των χριστιανών και θα φωτίζει τα σκοτάδια του κόσμου, με το λόγο, το παράδειγμα, τη μαρτυρία – όλη τη ζωή τους!  Καθώς πορευόμαστε προς τη μεγάλη Γιορτή των Χριστουγέννων, με τους δρόμους, τα καταστήματα, τις πλατείες-όλα- να έχουν στολιστεί από πολύ νωρίς-γιατί πολλοί κυνηγούν υπερβολικά την ευτυχία, το κέρδος, τις χαρές-ας κάμομε μια ευχή: μακάρι να στραφούν όλοι οι άνθρωποι προς Εκείνον που είναι το αληθινό Φως και η πηγή κάθε φωτός, καθώς κι ο Παύλος με έναν ύμνο της Αγίας Γραφής παρακινεί: «Ξύπνα συ που κοιμάσαι, αναστήσου από τους νεκρούς, και θα σε φωτίσει ο Χριστός»!

Νίκος Σιγανός, θεολόγος