Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΠΑΝ
28,Δεκ
«Οι ουρανοί διηγούνται δόξαν Θεού, ποίησιν δε χειρών αυτού αναγγέλλει το στερέωμα» (Ψαλμ.18. 2)
Μπορεί οι ουράνιοι κόσμοι, όλα τα δημιουργήματα, να διαλαλούν με τον τρόπο τους την ύπαρξη του Θεού, αλλά, πολλοί άνθρωποι δείχνουν να έχουν χάσει τις πνευματικές αισθήσεις τους, ώστε να μη μπορούν να συλλάβουν τις φωνές, τα τραγούδια, τα μηνύματα που εκπέμπονται από το Σύμπαν.
Συχνά αναρωτιόμαστε, από πού «ήρθαμε», τί είμαστε, ποιος είναι ο σκοπός της ζωής. Η μεγαλειώδης διήγηση της Γενέσεως μάς πληροφορεί ότι ο Θεός δημιουργεί όλα τα όντα με το λόγο Του, αλλά ξεχωρίζει τον άνθρωπο, δημιουργώντας τον «κατ’ εικόνα και ομοίωσίν» Του. Πλάθει τον Αδάμ με το χώμα, κι ύστερα εμφυσά στο πρόσωπό του «πνοή ζωής». Του δίνει « ψυχή ζώσα». Λοιπόν, ο άνθρωπος, είτε το γνωρίζει είτε όχι, θέλει δε θέλει, πάντα θα εξαρτάται από το Θεό. Όσο κι αν φύγει μακριά Του, πάντα θα τον χρειάζεται, γιατί κατάγεται από Κείνον. Είναι «γένος» Του, όπως είπε ο Παύλος στην έξοχη ομιλία του προς τους Αθηναίους.
Οι Πατέρες της Εκκλησίας επισημαίνουν τα «γνωρίσματα» του Θεού που εκφράζει αυτή η «εικόνα» Του: λογικό, δύναμη της κυριαρχίας, δημιουργικότητα, κοινωνικότητα, αγάπη. Ίσως η δύναμη της συνειδήσεως, ο «άγραφος» νόμος του Θεού, να είναι το πιο δυνατό «σημάδι» Του στον άνθρωπο, που υπάρχει και λειτουργεί ακόμα και στους ειδωλολάτρες. Μάλιστα, πάλι κατά τον Παύλο, τα έθνη που δε γνώρισαν το Χριστό, θα κριθούν στη Δευτέρα Παρουσία Του, με βάση τον έμφυτο νόμο! Στην Αγία Γραφή αποκαλύπτονται η μοναδικότητα και ο υψηλός προορισμός του ανθρώπου, που ορίζεται ως «φύλακας», διαχειριστής της φύσεως, συνδημιουργός του Θεού. «Ελαττωμένος κατά τι των αγγέλων», κάνει τον Ψαλμωδό να ρωτάει το Δημιουργό: «τί είναι ο άνθρωπος, ώστε να τον θυμάσαι;». Βέβαια, «μνήμη» του Θεού στην εκκλησιαστική γλώσσα δε σημαίνει μια απλή ανάμνηση. Η Θεία Ευχαριστία, που συγκεφαλαιώνει τη ζωή του Χριστού κι ανοίγει τη Βασιλεία, πραγματοποιείται με την αναφορά στη «μνήμη» του Θεού, δηλαδή, την έκφραση της αγάπης Του, την οικείωση των δωρεών της υπέρτατης θυσίας του Γολγοθά, τη θέωση των ανθρώπων.
Με τη δημιουργία των δύο φύλων, ο Θεός καλεί τους ανθρώπους σε «γάμου κοινωνίαν», δημιουργία της οικογένειας, αγιοτριαδική κοινωνία. Από τη στιγμή που ο Αδάμ αντίκρισε την Εύα κι εκφώνησε εκείνα τα ωραία λόγια-που, στην τέλεση του Μυστηρίου, δυστυχώς, λόγω της οχλοβοής, ελάχιστοι ακούνε-αρχίζει η περιπέτεια της αγάπης, που εμπεριέχει, αλλά και ανυψώνει τον έρωτα, αναφέροντάς τον στο Χριστό και στην Εκκλησία. Ποια σχέση έχουν μ’ αυτή την πραγματικότητα όλες οι μορφές βίας, εντός και εκτός της οικογένειας, οι ανισότητες, η εκμετάλλευση, ο εκφυλισμός; Φαινόμενα εξευτελιστικά, που προβάλλονται χωρίς ντροπή από τα μέσα παραπληροφόρησης, και μάλιστα από το Διαδίκτυο, δημιουργώντας τα χειρότερα πρότυπα στα ανυποψίαστα παιδιά μας.
«Εποίησεν ο Θεός τον άνθρωπον, κατ’ εικόνα Θεού εποίησεν αυτόν» (Γεν. α΄27): η πιο ωραία έκφραση, η πιο αυθεντική περιγραφή της υποστάσεως του ανθρώπου. Ούτε είναι θεός, όπως νιώθει ο «υπεράνθρωπος» της εποχής μας, ούτε πρόκειται να γίνει ποτέ, όπως προπαγανδίζουν οι Ανατολικές θρησκείες και οι Μυστικισμοί τους. Αλλά, δεν είναι κι ένα ζώο, απλώς πιο εξελιγμένο, πιο έξυπνο, όπως πιστεύουν οι οπαδοί αθεϊστικών ιδεολογιών. Κατά την έκφραση των Πατέρων, είναι «ζώον θεούμενον», με υψηλές προδιαγραφές. Η ζωή του, βεβαίως δεν τελειώνει στον τάφο. Με την κοινή Ανάσταση, θα συνεχιστεί αιωνίως. Χωρίς τέλος!
Θαυμάζομε το Σύμπαν, ως το έξοχο δημιούργημα του Θεού. Δεχόμαστε τις αλήθειες που αποκάλυψε ο Θεός στους άγιους συγγραφείς της Βίβλου, αλλά και αυτοπροσώπως, στην επίγεια ζωή Του. Απορρίπτουμε την «Άβυσσο» του Μηδενισμού, που διάφοροι εξύμνησαν, ως δήθεν πηγή της καταγωγής μας, διακηρύσσοντας πως με την «απάθεια», την απιστία, ή την απελπισία τους, νικούν όλους τους φόβους και κατακτούν την πολυπόθητη ελευθερία (Βούδας, Νίτσε, Καζαντζάκης)! Δυστυχώς, πολλοί, θαμπωμένοι από τα υλικά αγαθά, τις δυνατότητες και τις ευκαιρίες δημιουργίας και ευημερίας, «ξεχνιούνται» σ’ αυτό τον «Κήπο της Εδέμ» και ζουν σα να μην υπάρχει ο Θεός. Πάντως, σύμφωνα με τη χριστιανική αντίληψη, ο κόσμος που βλέπουμε, παρά την αρμονία και την ομορφιά του, δεν είναι τέλειος, ούτε αιώνιος. Ο άνθρωπος, με την απομάκρυνσή του από το Θεό, συμπαρέσυρε και τη Κτίση, που, όπως λέει ο Απόστολος των εθνών, «υποφέρει» μαζί μας, περιμένοντας, κι αυτή, την «απελευθέρωσή» της!
Συγκρίνετε, τώρα, φίλοι μου, αυτή την υπέρτατη αποστολή, που ο Θεός «ανέθεσε» στον άνθρωπο, με την κατάσταση της Πτώσεως, στην οποία βολοδέρνει μακριά Του, και ιδιαίτερα, ο «αυτονομημένος» άνθρωπος των νεώτερων χρόνων, που καυχάται για την «απελευθέρωσή» του. Κοιτάξτε το «καρκίνωμα» του οικονομικού Φιλελευθερισμού, πώς κατατρώει τις «σάρκες» του πλανήτη, εκτρέφει αδίστακτους εγκληματίες, καταδικάζει ολόκληρες κοινωνίες στην καταστροφή, κι ύστερα έρχεται, τάχα μου, να τις «σώσει».
Κάτι άλλο που θεωρούμε χρήσιμο να θίξουμε εδώ, είναι ο αποπροσανατολισμός που υφίστανται πολλοί συνάνθρωποί μας, σχετικά με τις επιδράσεις των άστρων στη ζωή μας. Αντιλήψεις προερχόμενες από τις αρχαίες μυθολογίες επιβιώνουν μέχρι σήμερα, ενώ οι Αστρονόμοι τις απορρίπτουν. Τούτες τις μέρες κυκλοφορούν Ωροσκόπια της νέας χρονιάς, με Ζώδια και «προβλέψεις» για τους αφελείς και για ζητήματα, που ο μακράν του Θεού άνθρωπος, οπωσδήποτε θέλει να γνωρίζει. Αν αυτό δε λέγεται «ύβρις», αν δε μαρτυρεί απουσία πίστης στην Πρόνοια του Θεού και αθέτηση του θελήματός Του, τότε, τί είναι;
Τελειώνοντας: ας μην ψάχνουμε «συντροφιά» σε άλλους γαλαξίες και πλανήτες, με «εξωγήινους» και πνεύματα άγνωστης προέλευσης, όπως κάποιοι φαντάζονται, ή και επιχειρούν, με επικίνδυνα μέσα, τεχνικές και τρόπους. Άραγε, δε μας αρκούν οι άγγελοι και οι Άγιοι, οι απλανείς αστέρες του στερεώματος της Εκκλησίας, μαζί με τη γλυκιά Παναγιά; Δεν ικανοποιεί τις βαθύτερες ανάγκες μας για επικοινωνία, αγάπη, αληθινή ζωή, η θαλπωρή της Εκκλησίας; Ο Λόγος του Θεού μπορεί και σήμερα να δώσει απαντήσεις στα αγωνιώδη ερωτήματα και να εμπνεύσει λύσεις σ’ όλα τα προβλήματά μας. Ας ζητούμε, λοιπόν, το αληθινό φως του Χριστού, του νοητού Ηλίου της δικαιοσύνης, που ανέτειλε από την Παρθένο Μαρία, για να φωτίσει και να σώσει τον κόσμο.
Μπορεί οι ουράνιοι κόσμοι, όλα τα δημιουργήματα, να διαλαλούν με τον τρόπο τους την ύπαρξη του Θεού, αλλά, πολλοί άνθρωποι δείχνουν να έχουν χάσει τις πνευματικές αισθήσεις τους, ώστε να μη μπορούν να συλλάβουν τις φωνές, τα τραγούδια, τα μηνύματα που εκπέμπονται από το Σύμπαν.
Συχνά αναρωτιόμαστε, από πού «ήρθαμε», τί είμαστε, ποιος είναι ο σκοπός της ζωής. Η μεγαλειώδης διήγηση της Γενέσεως μάς πληροφορεί ότι ο Θεός δημιουργεί όλα τα όντα με το λόγο Του, αλλά ξεχωρίζει τον άνθρωπο, δημιουργώντας τον «κατ’ εικόνα και ομοίωσίν» Του. Πλάθει τον Αδάμ με το χώμα, κι ύστερα εμφυσά στο πρόσωπό του «πνοή ζωής». Του δίνει « ψυχή ζώσα». Λοιπόν, ο άνθρωπος, είτε το γνωρίζει είτε όχι, θέλει δε θέλει, πάντα θα εξαρτάται από το Θεό. Όσο κι αν φύγει μακριά Του, πάντα θα τον χρειάζεται, γιατί κατάγεται από Κείνον. Είναι «γένος» Του, όπως είπε ο Παύλος στην έξοχη ομιλία του προς τους Αθηναίους.
Οι Πατέρες της Εκκλησίας επισημαίνουν τα «γνωρίσματα» του Θεού που εκφράζει αυτή η «εικόνα» Του: λογικό, δύναμη της κυριαρχίας, δημιουργικότητα, κοινωνικότητα, αγάπη. Ίσως η δύναμη της συνειδήσεως, ο «άγραφος» νόμος του Θεού, να είναι το πιο δυνατό «σημάδι» Του στον άνθρωπο, που υπάρχει και λειτουργεί ακόμα και στους ειδωλολάτρες. Μάλιστα, πάλι κατά τον Παύλο, τα έθνη που δε γνώρισαν το Χριστό, θα κριθούν στη Δευτέρα Παρουσία Του, με βάση τον έμφυτο νόμο! Στην Αγία Γραφή αποκαλύπτονται η μοναδικότητα και ο υψηλός προορισμός του ανθρώπου, που ορίζεται ως «φύλακας», διαχειριστής της φύσεως, συνδημιουργός του Θεού. «Ελαττωμένος κατά τι των αγγέλων», κάνει τον Ψαλμωδό να ρωτάει το Δημιουργό: «τί είναι ο άνθρωπος, ώστε να τον θυμάσαι;». Βέβαια, «μνήμη» του Θεού στην εκκλησιαστική γλώσσα δε σημαίνει μια απλή ανάμνηση. Η Θεία Ευχαριστία, που συγκεφαλαιώνει τη ζωή του Χριστού κι ανοίγει τη Βασιλεία, πραγματοποιείται με την αναφορά στη «μνήμη» του Θεού, δηλαδή, την έκφραση της αγάπης Του, την οικείωση των δωρεών της υπέρτατης θυσίας του Γολγοθά, τη θέωση των ανθρώπων.
Με τη δημιουργία των δύο φύλων, ο Θεός καλεί τους ανθρώπους σε «γάμου κοινωνίαν», δημιουργία της οικογένειας, αγιοτριαδική κοινωνία. Από τη στιγμή που ο Αδάμ αντίκρισε την Εύα κι εκφώνησε εκείνα τα ωραία λόγια-που, στην τέλεση του Μυστηρίου, δυστυχώς, λόγω της οχλοβοής, ελάχιστοι ακούνε-αρχίζει η περιπέτεια της αγάπης, που εμπεριέχει, αλλά και ανυψώνει τον έρωτα, αναφέροντάς τον στο Χριστό και στην Εκκλησία. Ποια σχέση έχουν μ’ αυτή την πραγματικότητα όλες οι μορφές βίας, εντός και εκτός της οικογένειας, οι ανισότητες, η εκμετάλλευση, ο εκφυλισμός; Φαινόμενα εξευτελιστικά, που προβάλλονται χωρίς ντροπή από τα μέσα παραπληροφόρησης, και μάλιστα από το Διαδίκτυο, δημιουργώντας τα χειρότερα πρότυπα στα ανυποψίαστα παιδιά μας.
«Εποίησεν ο Θεός τον άνθρωπον, κατ’ εικόνα Θεού εποίησεν αυτόν» (Γεν. α΄27): η πιο ωραία έκφραση, η πιο αυθεντική περιγραφή της υποστάσεως του ανθρώπου. Ούτε είναι θεός, όπως νιώθει ο «υπεράνθρωπος» της εποχής μας, ούτε πρόκειται να γίνει ποτέ, όπως προπαγανδίζουν οι Ανατολικές θρησκείες και οι Μυστικισμοί τους. Αλλά, δεν είναι κι ένα ζώο, απλώς πιο εξελιγμένο, πιο έξυπνο, όπως πιστεύουν οι οπαδοί αθεϊστικών ιδεολογιών. Κατά την έκφραση των Πατέρων, είναι «ζώον θεούμενον», με υψηλές προδιαγραφές. Η ζωή του, βεβαίως δεν τελειώνει στον τάφο. Με την κοινή Ανάσταση, θα συνεχιστεί αιωνίως. Χωρίς τέλος!
Θαυμάζομε το Σύμπαν, ως το έξοχο δημιούργημα του Θεού. Δεχόμαστε τις αλήθειες που αποκάλυψε ο Θεός στους άγιους συγγραφείς της Βίβλου, αλλά και αυτοπροσώπως, στην επίγεια ζωή Του. Απορρίπτουμε την «Άβυσσο» του Μηδενισμού, που διάφοροι εξύμνησαν, ως δήθεν πηγή της καταγωγής μας, διακηρύσσοντας πως με την «απάθεια», την απιστία, ή την απελπισία τους, νικούν όλους τους φόβους και κατακτούν την πολυπόθητη ελευθερία (Βούδας, Νίτσε, Καζαντζάκης)! Δυστυχώς, πολλοί, θαμπωμένοι από τα υλικά αγαθά, τις δυνατότητες και τις ευκαιρίες δημιουργίας και ευημερίας, «ξεχνιούνται» σ’ αυτό τον «Κήπο της Εδέμ» και ζουν σα να μην υπάρχει ο Θεός. Πάντως, σύμφωνα με τη χριστιανική αντίληψη, ο κόσμος που βλέπουμε, παρά την αρμονία και την ομορφιά του, δεν είναι τέλειος, ούτε αιώνιος. Ο άνθρωπος, με την απομάκρυνσή του από το Θεό, συμπαρέσυρε και τη Κτίση, που, όπως λέει ο Απόστολος των εθνών, «υποφέρει» μαζί μας, περιμένοντας, κι αυτή, την «απελευθέρωσή» της!
Συγκρίνετε, τώρα, φίλοι μου, αυτή την υπέρτατη αποστολή, που ο Θεός «ανέθεσε» στον άνθρωπο, με την κατάσταση της Πτώσεως, στην οποία βολοδέρνει μακριά Του, και ιδιαίτερα, ο «αυτονομημένος» άνθρωπος των νεώτερων χρόνων, που καυχάται για την «απελευθέρωσή» του. Κοιτάξτε το «καρκίνωμα» του οικονομικού Φιλελευθερισμού, πώς κατατρώει τις «σάρκες» του πλανήτη, εκτρέφει αδίστακτους εγκληματίες, καταδικάζει ολόκληρες κοινωνίες στην καταστροφή, κι ύστερα έρχεται, τάχα μου, να τις «σώσει».
Κάτι άλλο που θεωρούμε χρήσιμο να θίξουμε εδώ, είναι ο αποπροσανατολισμός που υφίστανται πολλοί συνάνθρωποί μας, σχετικά με τις επιδράσεις των άστρων στη ζωή μας. Αντιλήψεις προερχόμενες από τις αρχαίες μυθολογίες επιβιώνουν μέχρι σήμερα, ενώ οι Αστρονόμοι τις απορρίπτουν. Τούτες τις μέρες κυκλοφορούν Ωροσκόπια της νέας χρονιάς, με Ζώδια και «προβλέψεις» για τους αφελείς και για ζητήματα, που ο μακράν του Θεού άνθρωπος, οπωσδήποτε θέλει να γνωρίζει. Αν αυτό δε λέγεται «ύβρις», αν δε μαρτυρεί απουσία πίστης στην Πρόνοια του Θεού και αθέτηση του θελήματός Του, τότε, τί είναι;
Τελειώνοντας: ας μην ψάχνουμε «συντροφιά» σε άλλους γαλαξίες και πλανήτες, με «εξωγήινους» και πνεύματα άγνωστης προέλευσης, όπως κάποιοι φαντάζονται, ή και επιχειρούν, με επικίνδυνα μέσα, τεχνικές και τρόπους. Άραγε, δε μας αρκούν οι άγγελοι και οι Άγιοι, οι απλανείς αστέρες του στερεώματος της Εκκλησίας, μαζί με τη γλυκιά Παναγιά; Δεν ικανοποιεί τις βαθύτερες ανάγκες μας για επικοινωνία, αγάπη, αληθινή ζωή, η θαλπωρή της Εκκλησίας; Ο Λόγος του Θεού μπορεί και σήμερα να δώσει απαντήσεις στα αγωνιώδη ερωτήματα και να εμπνεύσει λύσεις σ’ όλα τα προβλήματά μας. Ας ζητούμε, λοιπόν, το αληθινό φως του Χριστού, του νοητού Ηλίου της δικαιοσύνης, που ανέτειλε από την Παρθένο Μαρία, για να φωτίσει και να σώσει τον κόσμο.
Νίκος Σιγανός, θεολόγος
