Στην αρχή του «Ενιαυτού του Κυρίου»
Ο ερχομός του Σεπτέμβρη σηματοδοτεί την έναρξη του Φθινοπώρου και την αρχή της (αρχαίας) Ινδίκτου. Για την Εκκλησία μας είναι το ξεκίνημα ολόκληρου του ετήσιου Εορταστικού κύκλου της, με τις «Κινητές» και «Ακίνητες» Εορτές και τον πλούτο των Ιερών Ακολουθιών. Η καθιέρωσή της Εορτής ως «εκκλησιαστικής Πρωτοχρονιάς» συνδέεται με τον Μέγα Κωνσταντίνο και ιστορικά παραπέμπει στην ημέρα που ο Ιησούς Χριστός μπήκε στη συναγωγή της Ναζαρέτ και κήρυξε τον «ενιαυτόν Κυρίου δεκτόν», μαρτυρώντας το πρωτάκουστο: ότι ο Ίδιος είναι ο Μεσσίας! Οι χωριανοί Του εξοργίστηκαν και προσπάθησαν να τον θανατώσουν, αλλά Εκείνος γλίτωσε κατά τρόπο θαυμαστό κι έφυγε «κακήν κακώς» από τον τόπο Του, σαν ο χειρότερος εχθρός τους!
Αμέτρητες είναι οι ευλογίες του Θεού στον κόσμο και στο λαό μας, που δέχτηκε από πολύ νωρίς το μήνυμα του Ευαγγελίου, πήρε χάρες πολλές, μα έδωσε και πολύ αίμα στα μαρτύρια της Πίστεως και την ελευθερίας. Στην πλειοψηφία του σέβεται κι απονέμει τιμές στα άγια πρόσωπα, με γλέντια και πανηγύρια. Ωστόσο, σκέφτομαι ότι ο βαθύτερος σκοπός των Εορτών είναι η βίωση ιερών γεγονότων, ο αγιασμός των πιστών και των σχέσεών τους με το Θεό και τους συνανθρώπους. Το πέρασμά μας από τη γη θυμίζει την πορεία του Λουκά και του Κλεόπα προς τους Εμμαούς, εκείνο το ευλογημένο δειλινό, καθώς και τον Πέτρο στη Λίμνη της Τιβεριάδος.
Οι δύο μαθητές βάδιζαν σκεπτικοί, βυθισμένοι σε μελαγχολικές σκέψεις, ανυποψίαστοι για το ότι περπατούσαν με συνοδίτη το Χριστό. Κάπως έτσι μοιάζομε οι περισσότεροι χριστιανοί σήμερα. Σε μια υλιστική εποχή, που κυριαρχεί ο καταναλωτισμός, ενώ η τεχνολογική πρόοδος και η λατρεία της Επιστήμης μάς παρασέρνουν στον ατομικιστικό τρόπο ζωής, στο κλείσιμο στον εαυτό μας, στην επιδίωξη ατομικού οφέλους και στην ικανοποίηση των παθών μας. Έτσι χάνομε το νόημα της ζωής, την αίσθηση της κοινότητας και συνύπαρξης που είχαν οι πρώτοι χριστιανοί και οι παραδοσιακές κοινωνίες. Αλλά, όσο κι αν αγνοούμε το Θεό, όσο κι αν τον «εξορίζουμε» μακριά, κάποια στιγμή νιώθουμε την τραγικότητα της ζωής, τα υπαρξιακά αδιέξοδα, το δράμα της «αυτοθεώσεώς» μας. Και τότε, όπως ο Πέτρος, νιώθουμε να «πνιγόμαστε», μόνοι κι αβοήθητοι μπροστά στην Άβυσσο της ζωής. Και ο Πέτρος, όσο αντίκρυζε με πίστη τον Κύριο, περπατούσε πάνω στα κύματα, κι όταν απέστρεφε το πρόσωπό του, βυθιζόταν. Έτσι συμβαίνει και στην πολυτάραχη ζωή μας. Συχνά οι «αέρηδες» σηκώνουν πανύψηλα «κύματα», έτοιμα να μάς καταπιούν. Μα και η ηρεμία πολλές φορές είναι επιφανειακή, παραπλανητική, κι εμείς, αέναοι ταξιδιώτες, υποτιμούμε τους κινδύνους, ενώ αγνοούμε το τέλος της ζωής, που θα σημάνει την αρχή του Αιώνιου ταξιδιού μας!
Η Εκκλησία μάς καλεί συνεχώς σε μετάνοια: αναθεώρηση του τρόπου σκέψης και ζωής, της χρήσης των αγαθών και των σχέσεών μας με τον κόσμο. Πρόκειται για την «ευχαριστιακή» θεώρηση του κόσμου και του χρόνου, για την προσαγωγή και εναπόθεση της ζωής μας στον Κτίστη προς ευλόγηση και «άνοιγμα» προς τους συνανθρώπους μας, όποιοι κι αν είναι. Οι δύο μαθητές αναγνώρισαν στους Εμμαούς τον αναστημένο Κύριο «εν τη κλάσει του άρτου», κι Εκείνος «άφαντος εγένετο απ’ αυτών»! Έτσι αναχώρησε και κατά την Ανάληψη στους ουρανούς, για να στείλει τον Παράκλητο σε λίγες μέρες να φωτίσει τους Αποστόλους, να ενεργεί τα Ιερά Μυστήρια και να ενοικεί, κατά τρόπο ακατάληπτο, στις καθαρές καρδιές των βαπτισμένων στο όνομα της Αγίας Τριάδος. Κάθε Πρωτοχρονιά, οι άνθρωποι συνηθίζουν να κάνουν την «αυτοκριτική» τους και να δίνουν υποσχέσεις. Μήπως μια παρόμοια στάση επιβάλλεται για τους πιστούς στις αρχές του Νέου Εκκλησιαστικού Έτους; Σε τέτοια περίπτωση, ας μην είναι επιφανειακή η αυτοκριτική μας, αλλά ουσιαστική, ενώπιον του Θεού και με ειλικρίνεια προς τον εαυτό μας. Τα μέλη της Εκκλησίας δεν δικαιολογούνται να «συσχηματίζονται με τις απρόσωπες μάζες, με τον εκπεσμένο κόσμο. Και, σε τελευταία ανάλυση, οι χριστιανοί οφείλουν να δίνουν τη μαρτυρία του Χριστού στο σύγχρονο κόσμο.
Η πορεία μας σε τούτη τη ζωή είναι σταυροαναστάσιμη, βυθισμένη συνεχώς στη «χαρμολύπη». Χωρίς σταυρούς, χωρίς στερήσεις, χωρίς θυσίες, η ζωή μας θα ήταν εντελώς άχαρη, ισοπεδωτική. Μα με το Χριστό συνοδοιπόρο όλα αλλάζουν, βρίσκουν το σκοπό τους. Μ’ όλα τα βάσανα και τις δοκιμασίες, στο βάθος προβάλλει η Ανάσταση, που φωτίζει και νοηματοδοτεί τη ζωή μας. Να ευχηθούμε, λοιπόν, φίλοι μου, τη νέα Εκκλησιαστική Χρονιά-που συνταιριάζει με τις εναλλαγές των εποχών και κομίζει τον απαράμιλλο πλούτο των Ορθόδοξων Εορτών-ο Κύριος να ευλογεί τη ζωή και τους μόχθους όλων εκείνων των ανθρώπων που στοχεύουν στη δόξα Του και να επιτευχθεί η πολυπόθητη ειρήνη στις καρδιές, στις σχέσεις μας και στην σκληρά δοκιμαζόμενη παγκόσμια κοινωνία:
«Ὁ πάσης δημιουργὸς τῆς κτίσεως, ὁ καιροὺς καὶ χρόνους ἐν τῇ ἰδίᾳ ἐξουσίᾳ θέμενος, εὐλόγησον τὸν στέφανον τοῦ ἐνιαυτοῦ τῆς χρηστότητός σου». Αμήν!
Καλό Εκκλησιαστικό Έτος. Νίκος Σιγανός
