Σχόλια στο Ευαγγέλιο της Κυριακής

ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΟΥ ΣΠΟΡΕΩΣ  (Λουκ.Η΄,4-15)

          Στα μέσα του Φθινοπώρου, εποχής της σποράς των δημητριακών και άλλων καρπών, και με τις ευλογίες εορτών Αποστόλων, Πατέρων και άλλων αγίων της Εκκλησίας μας,  έρχεται ο Κύριος, με την Παραβολή του Σπορέα, πρώτη από όλες στη σειρά, να μας μιλήσει για τη σπορά του λόγου Του, ώστε να θαυμάσομε τη σοφία Του και να φωτιστεί η ζωή μας.

Ο Σπορέας του Λόγου του Θεού

          Στους ευλογημένους χριστιανούς ανοίγεται ο θαυμαστός κόσμος των Παραβολών του Χριστού, με τις οποίες, ως άφθαστος Παιδαγωγός, διδάσκει υψηλές αλήθειες, με εποπτικό, παραστατικό τρόπο. Ωστόσο, απαντώντας ο ίδιος σε σχετική ερώτηση των μαθητών Του, είπε πως σ’ αυτούς δόθηκε η χάρη να γνωρίσουν τα μυστήρια της Βασιλείας του Θεού, ενώ οι άλλοι δεν μπορούν να καταλάβουν τα λόγια Του, σαν να έχουν κλείσει τα μάτια και τα αυτιά τους σ’ όσα φανερώνει μπροστά τους. «Εξήλθεν ο σπείρων του σπείραι τον σπόρον αυτού», λέει ο Κύριος και το πλήθος περιμένει ν’ ακούσει  τη συνέχεια της υπόθεσης, με πολύ ενδιαφέρον. Ποιος, αλήθεια, από μας δε θα ήθελε να βρισκόταν εκεί; Με καταπληκτική απλότητα ο Διδάσκαλος  εκτυλίσσει στους ακροατές  την πορεία  του σπόρου, καθώς έπεσε σε διάφορα μέρη, με αποτέλεσμα, να έχει και την αντίστοιχη τύχη. Καθώς, όμως, οι μαθητές δυσκολεύονται να κατανοήσουν το λόγο Του, προχωρεί ο ίδιος στην πιο αυθεντική ερμηνεία του. Ο Σπορέας, λοιπόν, είναι ο Υιός  του Θεού, που καταδέχτηκε  να σαρκωθεί, για τη σωτηρία του ανθρωπίνου γένους. Σπόρος είναι ο λόγος Του, που απευθύνεται προς όλους, αδιακρίτως, τους ανθρώπους. Όμως, τί γίνεται στη συνέχεια; Εδώ έχομε  τέσσερις κατηγορίες ανθρώπων: Στην πρώτη, που ο σπόρος πέφτει δίπλα στο δρόμο, σύμφωνα με τα λόγια του Χριστού πρόκειται για κείνους που άκουσαν το λόγο του Θεού, αλλά έρχεται ο διάβολος και τον αρπάζει από τις καρδιές τους, για να μην πιστέψουνε και σωθούνε. Στη δεύτερη, που ο σπόρος έπεσε στην πέτρα και φύτρωσε, αλλά ξεράθηκε, έχομε τους ανθρώπους που, ακούγοντας το λόγο, τον δέχονται με χαρά, αλλά, μη έχοντας βαθιές ρίζες στην καρδιά τους, πιστεύουν προσωρινά. Μόλις έρθει η ώρα του πειρασμού, δηλαδή, θλίψη, δοκιμασία, διωγμός, σκανδαλίζονται και τον αρνούνται. Στην τρίτη περίπτωση, που ο σπόρος έπεσε στα αγκάθια, κι αυτά, καθώς φουντώσανε, τον καταπνίξανε, πρόκειται για κείνους που, ενώ ακούνε το λόγο, πνίγονται στις έγνοιες του πλούτου και των ηδονών κι έτσι δεν καρποφορούν. Ευτυχώς όμως, που το υπόλοιπο μέρος του σπόρου έπεσε σε καρπερή γη κι έδωσε εκατονταπλάσιο καρπό. Είναι οι  άνθρωποι  με καλή καρδιά, που, αφού ακούσανε το λόγο, τον κρατούνε και καρποφορεί υπομονετικά!

«Τα άγια τοις αγίοις»

Με βάση αυτή την ερμηνεία του Κυρίου, Πατέρες και νεώτεροι θεολόγοι βρίσκουν εφαρμογές της Παραβολής, ανάλογα με την εποχή και την κοινωνία. Έτσι, παρατηρώντας την εποχή της Παλαιάς Διαθήκης, αλλά και του Χριστού, βλέπουμε ότι οι περισσότεροι Ιουδαίοι εκπροσωπούνται με το μέρος του σπόρου που χάθηκε, χωρίς να καρποφορήσει. Ακόμα κι οι μαθητές, αν και άκουγαν τον Κύριο κι έβλεπαν τα αμέτρητα θαύματά Του, δεν μπόρεσαν να κατανοήσουν το σκοπό της Ενανθρωπήσεως και το έργο Του, παρά μόνο μετά την Ανάσταση και, κυρίως, με την κάθοδο και το φωτισμό του Αγίου Πνεύματος την ημέρα της Πεντηκοστής. Αντιθέτως, άνθρωποι άγνωστοι, άσημοι, εθνικοί, βουτηγμένοι, πολλές φορές, στην αμαρτία, αλλά, καλοπροαίρετοι, ανταποκρίθηκαν στο κάλεσμα μετανοίας του Κυρίου και μπήκαν στη Βασιλεία του Θεού. Ανάλογα, βέβαια, συμβαίνουν και στην εποχή μας.  Και στην κοινωνία μας, που, μάλλον καταχρηστικά χαρακτηρίζεται «χριστιανική», δυστυχώς επαληθεύεται πλήρως ο λόγος του Κυρίου. Καθώς οι περισσότεροι άνθρωποι ζουν  σα να μην άκουσαν ποτέ τη διδασκαλία Του, παγιδευμένοι στο κοσμικό φρόνημα, στις αδυναμίες, στα πάθη τους, ξεπερνούν στη σκληρότητα και στην αχαριστία τον Ισραηλιτικό λαό. Για να αναδεικνύεται αρνητικά το προνόμιο της ελευθερίας, αλλά και η τραγικότητά μας. Εδώ προκύπτει το τεράστιο χρέος των χριστιανών που θέλουν να φέρουν επαξίως αυτό το βαρύ τίτλο. Η θέα, και μόνο, του Ευαγγελίου, τοποθετημένου πάνω στην Αγία Τράπεζα, αλλά, και η περιφορά και ανάγνωσή του στις γιορτές και στη Θεία Λειτουργία, θα έπρεπε να μας συγκλονίζει. Τη στιγμή που, κείμενα των θρησκειών του κόσμου αναγορεύονται σε «άγιες γραφές» και εκατομμύρια φανατικών οπαδών τους ζουν, ή και πεθαίνουν πολλές φορές, αφιερωμένοι στις κάλπικες, αν όχι  δαιμονικές, ιδέες τους, τί θα έπρεπε να κάνουμε, φίλοι μου, εμείς, που έχομε το  Λόγο του αληθινού Θεού, που φανερώθηκε σε συγκεκριμένη εποχή και ενέπνευσε τους ιερούς συγγραφείς ; Η συνειδητοποίηση της ανεπανάληπτης αξίας του θα μπορούσε να μας οδηγήσει σε άλλες επιλογές. Σε  προτεραιότητες, που θα συνεπάγονταν  ριζικές αλλαγές στην προσωπική μας ζωή, αλλά και σ’ ολόκληρη την κοινωνία.

«Ο έχων ώτα ακούειν ακουέτω»

Τα λόγια του Κυρίου ηχούν δυνατά, ως εγερτήριο σάλπισμα για να τις κοιμισμένες συνειδήσεις. Αν  δεν καρποφορούν και εξαιτίας  της αδιαφορίας μας, ας αναλογιστούμε τη μεγάλη μας ευθύνη. Να σκεφτούμε ότι μέσα από τα ιερά κείμενα μιλάει Εκείνος. Θέλει να  μας καθοδηγήσει στην αλήθεια. Όμως, η Αγία Γραφή είναι σαν το μαχαίρι, που στη χρήση του χρειάζεται προσοχή. Είναι σαν τη θάλασσα, που δίνει ζωή, αλλά κρύβει και πολλούς κινδύνους. Είναι φωτιά που ζεσταίνει τις καρδιές και  βοηθάει στη σωτηρία μας, αλλά, μπορεί να καταστρέψει εκείνους που  διαστρέφουν τα θεία λόγια και τα προσαρμόζουν στις δικές τους αντιλήψεις. Αντιθέτως, οι ορθόδοξοι χριστιανοί αποφεύγουν αυτούς τους θανατερούς κινδύνους, εφ’ όσον ζουν και πολιτεύονται εντός της Εκκλησίας, που είναι ο Χριστός παρατεινόμενος στους αιώνες. Νιώθοντας συχνά «χαμένοι» στους δρόμους της ζωής,  σαν το Λουκά και τον Κλεόπα, που πήγαιναν καταστενοχωρημένοι στους Εμμαούς  εκείνο το ευλογημένο δειλινό, ας  εμπιστευτούμε τον Κύριο. Αυτός, συνοδοιπόρος μας, θα ανοίξει το νου μας, όπως συνέβη με κείνους,  ώστε να κατανοούμε τις Γραφές και το θέλημά Του. Και, ζώντας σε συνεχή κοινωνία μαζί Του, με την προσευχή και τα μυστήρια της Εκκλησίας μας, θα τον αναγνωρίζομε ως τον  Άρτο της Ζωής.

Ν.Σ.