Σχόλια στο Ευαγγέλιο της Κυριακής
26,Σεπ
Β΄ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΟΥ ΛΟΥΚΑ (ΣΤ΄, 31-36)
Είχαμε ακούσει τον Κύριο, στο ευαγγέλιο της Κυριακής πριν την ΄Υψωση του Τιμίου Σταυρού, να μας αποκαλύπτει το μέγεθος της αγάπης Του, που κορυφώνεται και επισφραγίζεται με τη σταύρωσή Του. Έτσι, έγινε υπόδειγμα συμπεριφοράς για όλους μας. Στην ευαγγελική περικοπή αυτής της Κυριακής έρχεται να ορίσει και την «οριζόντια διάσταση» της αγάπης. Να διατυπώσει τον πανανθρώπινο, υπέρτατο κανόνα της, που υπερβαίνει κάθε ανθρώπινη σύλληψη, πριν και μετά την παρουσία Του στη γη. Ας εντρυφήσουμε, λοιπόν, ευλαβικά και ταπεινά, στα λόγια του γλυκύτατου Ιησού, που μαλακώνουν τις σκληρές μας καρδιές και ζωογονούν της ζωής τις ερημιές.
Ο «χρυσός κανόνας της αγάπης»
Ευλογημένοι οι άνθρωποι που δε χόρταιναν να βλέπουν και να ακούνε τον Κύριο στις ακρογιαλιές, στους κάμπους και στις βουνοπλαγιές της Γαλιλαίας, νιώθοντας την παρουσία Του να αγιάζει τη γη. Η Ομιλία Του στο Όρος εγγράφεται βαθιά στη μνήμη του πλήθους και διαπερνά τους αιθέρες, για να μείνει ανεκτίμητος, αιώνιος θησαυρός της ανθρωπότητας. Οι περίφημοι Μακαρισμοί γλυκαίνουν τις καρδιές των πονεμένων όλων των εποχών. Δίνουν κουράγιο στους φτωχούς, τους πεινασμένους, τους πενθούντες, τους αδικημένους, τους κατατρεγμένους, με την υπόσχεση της αιώνιας χαράς. Αντίθετα, οι πλούσιοι, οι σκληρόκαρδοι και οι χορτάτοι, θα εισπράξουν τη δυστυχία στην αιώνια ζωή! Όμως, ο Κύριος ανοίγει νέους ορίζοντες στις σχέσεις των ανθρώπων: « Να αγαπάτε τους εχθρούς σας, να ευεργετείτε εκείνους που σας μισούν, να ευλογείτε εκείνους που σας καταριούνται, να προσεύχεστε για κείνους που σας κακομεταχειρίζονται» (στ.27-28). Συνεχίζοντας, φτάνει στο «χρυσό κανόνα»: «Καθώς θέλετε ίνα ποιώσιν υμίν οι άνθρωποι, και υμείς ποιείτε αυτοίς ομοίως». Γιατί, λέει, αν αγαπάτε κείνους που σας αγαπούν, αν κάνετε το καλό σ’ όσους σας ευεργετούν, αν δανείζετε εκείνους που ελπίζετε να σας ξεπληρώσουν, ποια χάρη σας αξίζει; Μήπως το ίδιο δεν κάνουν και οι αμαρτωλοί; Αλλά, σεις να αγαπάτε τους εχθρούς σας, γιατί η ανταμοιβή σας θα είναι μεγάλη και θα είστε υιοί του Υψίστου, γιατί Αυτός είναι καλός στους αχάριστους και στους κακούς. Να γίνεστε, λοιπόν, σπλαχνικοί, καθώς και ο Πατέρας σας είναι σπλαχνικός!«Αγαπάτε αλλήλους»
Θα χρειαζόταν πολλές σελίδες όποιος επιχειρούσε έστω και μια απλή προσέγγιση στο πανανθρώπινο φαινόμενο της αγάπης. Γιατί είναι αναρίθμητες οι μορφές ή εκφάνσεις της. Οι σχέσεις, οι δεσμοί, τα συναισθήματα, οι καταστάσεις, με τις οποίες συγχέεται ή συγγενεύει. Έτσι, αν ρωτήσετε κάποιους τί αγαπούν, θα πάρετε τις πιο παράξενες, ίσως και αντιφατικές, απαντήσεις. Ανάλογα με την ψυχοσύνθεση, την παιδεία, τις πεποιθήσεις, τους στόχους τους, δραστηριοποιούνται οι άνθρωποι. Ανάλογες είναι οι αγάπες τους και τα ενδιαφέροντά τους. Πάντως, μπορούμε να πούμε πως οι κυριότερες μορφές αγάπης, στην εγκόσμια διάστασή της, είναι: η μητρική και πατρική, η αδελφική, των παιδιών προς τους γονείς, η συζυγική ή συντροφική, η φιλία, η φιλαλληλία, η αγάπη προς τα ζώα, τη φύση. Δοσμένη από το Θεό, δημιουργεί θαύματα. Δίνει νόημα κι ομορφαίνει τη ζωή. Περιττεύει να τονίσουμε ότι η αγάπη αποτελεί τον κεντρικό άξονα αναφοράς του κηρύγματος του Χριστού και των Αποστόλων. Τούτες τις μέρες, στα αυτιά μας ηχούν τα αναγνώσματα από τις Επιστολές του Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου, του «ευαγγελιστού της αγάπης». Όπως είναι πασίγνωστος και ο περίφημος «Ύμνος της αγάπης» του Αποστόλου Παύλου. Μοναδικά κείμενα, που αποπνέουν τη διδασκαλία του Χριστού και την πράξη της Εκκλησίας. Αυτή, ως θεανθρώπινος οργανισμός, πραγματώνει την αληθινή αγάπη, καθώς ενσαρκώνει την ένωση με το αγαπημένο της Νυμφίο. Μετέχοντας σ’ αυτή τη ζωντανή κοινωνία της αγάπης, όπου τα πάντα φωτίζονται με το φως του Χριστού, μπορούμε να κατανοήσομε γιατί μας ζητάει να αγαπούμε τον πλησίον μας, όπως τον εαυτό μας. Δεν αγνοεί, ούτε υποτιμά το Νόμο και τις προσπάθειες των ανθρώπων, όπου γης, να συνυπάρξουν αρμονικά. Επειδή όμως γνωρίζει τις αποτυχίες μας, τις παρεκτροπές από το θείο προορισμό μας, καθώς και την ελκτική δύναμη των εγκοσμίων αγαθών, μας προτρέπει να κάνομε την ηρωική υπέρβαση, αγαπώντας ακόμα και τους εχθρούς μας! Στις σχέσεις μας, λοιπόν, με τους συνανθρώπους μας υπάρχουν πολλά «σκαλοπάτια». Ο ιερός Χρυσόστομος, αναλύοντας τα λόγια του Κυρίου, αναφέρει εννιά! Ξεκινώντας από την ανοχή και τη μη ανταπόδοση των κακών, προχωρεί στην προσφορά μας προς όσους μας αδικούν, για να φτάσει στην αγάπη μας προς όσους μας βλάπτουν, στην ευεργεσία μας και την προσευχή μας για το καλό τους! Μάλιστα, λέει ότι το πιο ακατανόητο είναι ότι ο Κύριος θέλει να γίνομε όμοιοι με τον Ουράνιο Πατέρα μας. Παρομοιάζει τους κακοπροαίρετους ανθρώπους με τους τρελούς και λέει να μεταχειριζόμαστε όσους μας αδικούν ως «αρρώστους». Με τις εντολές Του, ο Χριστός μας οδηγεί στην κορυφή της πνευματικότητας, καθώς πλησιάζομε στην τελειότητα του Θεού (ΟΜΙΛΙΑ ΙΘ΄).Δώρο του Πνεύματος
Στη ζωή της Εκκλησίας και στην ασκητική παράδοση βλέπομε ότι οι άγιοι μιμούνται το Χριστό, καταπολεμούν τα πάθη και τις αδυναμίες τους και μάλιστα, την πηγή όλων των κακών, την τρομερή φιλαυτία. Το «πένθος του Αδάμ» συνέχει τη ζωή τους. Τους ωθεί σε μια «κένωση», συμπόνια και πρόσληψη όλων των ανθρώπων. Τα δάκρυά τους ραίνουν ολόκληρη τη Κτίση. Βρισκόμαστε μπροστά στο μυστήριο της αγάπης. Βλέπομε πόση «μαγεία» ασκεί. Φιλόσοφοι και παιδαγωγοί επαγγέλθηκαν την «παιδαγωγική αγάπη». Τόμοι πολλοί έχουν γραφτεί γι’ αυτή. Επιστήμονες τη χρησιμοποιούν ως μέθοδο ψυχοθεραπείας. Όμως, όπως την εννοεί ο Ιησούς, δεν μπορεί να είναι καθαρά ανθρώπινη κατάκτηση. Ξεπερνά τα ανθρώπινα όρια. Ως το ωραιότερο άνθος του Ουρανού στη γη, αποτελεί δώρο του Πνεύματος. Για να μαρτυρούν οι άνθρωποι την πιστότητά τους στο Χριστό και να απολαμβάνουν τα αγαθά της ερχόμενης Βασιλείας. Λοιπόν, φίλοι μου, στο μίσος, την εκδικητικότητα και την απανθρωπιά, που περισσεύουν στους καιρούς μας και διαχέονται συνεχώς στην κοινωνία μας, ας αντιτάξουμε την «εν Χριστώ» αγάπη, προσβλέποντας κι αντλώντας την απ’ Αυτόν. Την αγάπη, που, με την προοπτική της αιωνιότητας, κατά τον Απόστολο των Εθνών «ουδέποτε εκπίπτει».Ν.Σ.
