ΚΥΡΙΑΚΗ ΙΖ΄ ΜΑΤΘΑΙΟΥ (Χαναναίας) (Β΄Κορ. στ΄16-ζ΄1)
Το θυσιαστήριο της καρδιάς
«Ὑμεῖς γὰρ ναὸς Θεοῦ ἐστε ζῶντος, καθὼς εἶπεν ὁ Θεὸς ὅτι ἐνοικήσω ἐν αὐτοῖς καὶ ἐμπεριπατήσω…Ταῦτας οὖν ἔχοντες τὰς ἐπαγγελίας, ἀγαπητοί, καθαρίσωμεν ἑαυτοὺς ἀπὸ παντὸς μολυσμοῦ σαρκὸς καὶ πνεύματος, ἐπιτελοῦντες ἁγιωσύνην ἐν φόβῳ Θεοῦ».
Από τα πανάρχαια χρόνια μέχρι την εποχή μας οι άνθρωποι ακολουθούν διάφορους δρόμους, ποθώντας την «ηθική τελειότητα», τη «λύτρωση» από τα δεινά. Από τη μια μεριά, θρησκείες, φιλοσοφίες, μυστικισμοί, υποβάλλουν τους οπαδούς τους σε απίθανους κανόνες, εντολές, θυσίες και τελετές «εξαγνισμού», σε ομαδικές υστερίες, ακόμα και αυτομαστιγώσεις. Από την άλλη, ο Υλισμός με τη σαρκολατρία, τις άκρατες υλικές απολαύσεις και καταχρήσεις, τον καταναλωτισμό, τις εξαντλητικές διατροφές, τις αθλητικές υπερβολές, τη «θεά»-μόδα. Κι έρχονται τα ασύλληπτα δράματα βίας, τα αμέτρητα φονικά, αυτοκτονίες, εκτρώσεις: ο πλήρης εξευτελισμός του ανθρώπινου προσώπου. Στη σημερινή περικοπή ο Παύλος μάς δείχνει έναν άλλο δρόμο, καταξιώνοντας και ανυψώνοντάς τον άνθρωπο ως τη θέωσή του.
Να πούμε από την αρχή ότι ο Απόστολος ήθελε να προφυλάξει τους χριστιανούς της Κορίνθου από την επικοινωνία τους με τους ειδωλολάτρες. Χαρακτηρίζει τους χριστιανούς ως «ναούς του ζώντος Θεού», για τους οποίους Αυτός είπε ότι «θα κατοικήσει ανάμεσά τους και θα πορεύεται μαζί τους». Ξέρομε βέβαια ότι σ’ όλες τις θρησκείες οι ναοί θεωρούνται χώροι ιεροί, άξιοι ιδιαιτέρου σεβασμού και φροντίδας. Έχομε επίσης βιώσει τη λαμπρότητα και τη μεγαλοπρέπεια των εγκαινίων των χριστιανικών ναών, στους οποίους ενώνονται γη και ουρανός, ξανοίγεται ο κόσμος της Βασιλείας του Θεού. Μπαίνοντας στον Ορθόδοξο ναό, αισθανόμαστε ότι είναι τόπος άγιος, «μιλάμε» με τους Αγίους, ανοίγομε το νου και την καρδιά μας στο Θεό. Θα ρωτήσει λοιπόν κάποιος: μήπως ο χαρακτηρισμός των χριστιανών ως «ναών του Θεού» είναι υπερβολικός;
Θα απαντήσουμε κατηγορηματικά: όχι. Γιατί, με το Βάπτισμα και το Χρίσμα ο άνθρωπος αναγεννιέται πνευματικά, «ενδύεται» με το Χριστό. Παίρνει τα χαρίσματα του Αγίου Πνεύματος, απολαμβάνει τις θείες δωρεές. Με τη Θεία Ευχαριστία γίνεται «σύσσωμος» και «σύναιμος» του Χριστού, ενώνεται μαζί Του. Εδώ δεν πρόκειται για κάποια «ηθική βελτίωση», αλλά για την «καλή αλλοίωση», την εσωτερική μεταμόρφωση που επιφέρει η έλευση του Πνεύματος, η ακτινοβολία της Άκτιστης Χάρης του Θεού. Ο χριστιανός αγιάζεται με τα Μυστήρια. Γίνεται «έμψυχος ναός» του Θεού, ανώτερος κι από τις εκκλησιές. Γιατί, αυτές καταστρέφονται, ερημώνονται και μπορεί να ξανακτιστούν, μπορεί και όχι. Ενώ οι ψυχές δεν πεθαίνουν, δεν αφανίζονται. Όπως ξέρομε, τα σώματά μας-«πήλινα σκεύη»- τα ταλαίπωρα, ασθενικά, άρρωστα, ακόμα και κακοποιημένα, θα αναστηθούν, θα αφθαρτοποιηθούν από τον Κύριο κατά τη Δευτέρα Παρουσία και θα απολαμβάνουν την αιώνια δόξα του Θεού!
Ποιος στ’ αλήθεια θα μπορούσε να δώσει πιο μεγάλη αξία, ή ακόμα και να φανταστεί πιο λαμπρή δόξα και τιμή απ’ αυτήν; Έτσι μπορούμε να αντιληφθούμε γιατί ο Χριστός εξυψώνει τον άνθρωπο τόσο πολύ, ώστε να τον τοποθετεί λίγο πιο κάτω από τους αγγέλους και να τον θεωρεί ανώτερο από τα αγαθά ολόκληρου του φθαρτού κόσμου, που πολλοί τα ειδωλοποιούν και τα λατρεύουν σαν άλλους θεούς. Αν τα σκέφτονταν αυτά, δε θα ισοπέδωναν τα πάντα, ούτε θα αυτοεξευτελίζονταν τόσο, ώστε να υποβιβάζονται στο επίπεδο των άψυχων ζώων, τα οποία εξισώνουν με τον άνθρωπο, τον πλασμένο «κατ’ εικόνα και ομοίωση» του Θεού!
Ως συνέπεια αυτής της εξαιρετικής, θεϊκής, τιμής, έρχεται το χρέος της καθαρότητας, στην οποία ο Απόστολος προτρέπει τους συνεπείς χριστιανούς. Ας σκεφτούμε ότι, αν κάθε ναός χρειάζεται φροντίδα, συντήρηση, ευπρεπισμό, πόσο μάλλον ο «έμψυχος ναός» του Θεού; Έτσι, λέει, υποσχέθηκε ο Κύριος πως θα μας δεχτεί, θα μας «υιοθετήσει», θα μας κάνει παιδιά Του. Κι ακόμα: αδέλφια Του πνευματικά-όπως Εκείνος μάς αποκαλεί. Με τέτοιες θεϊκές επαγγελίες, οφείλομε να καθαρίζουμε το σώμα και την ψυχή μας, στοχεύοντας στην πραγμάτωση της αγιοσύνης με φόβο Θεού!
«Νους αποστάς του Θεού, ή κτηνώδης γίνεται, ή δαιμονιώδης», κατά τον Άγιο Γρηγόριο τον Παλαμά. Θα τελειώσουμε, φίλοι μου, με το μεστό λόγο ενός σύγχρονου Αγιορείτη: « Όταν ο άνθρωπος είναι καθαρός, αγιάζεται στην ψυχή και στο σώμα κι έρχεται ο Θεός μέσα του. Όταν ο νους και η ψυχή προσεύχεται, πετάει στο Θεό, πλησιάζει το Θεό με τη θεωρία και με τη μελέτη, ο ναός αγιάζεται με το άρωμα της Χάριτος του Θεού. Το άρωμα είναι οι πράξεις και ο καρπός της προσευχής η ευωδία του θυμιάματος. Κι όταν ένας ναός είναι ευπρεπισμένος και καλλωπισμένος, θυμιάζεται και ευωδιάζεται, ο Θεός ευχαρίστως έρχεται και τον κάνει κατοικητήριό Του και θυσιάζεται επάνω στο θυσιαστήριο της καρδιάς. Και η καρδιά αναπέμπει δοξολογίες και ευχαριστίες στο Θεό…Να έχουμε μεγάλη προσοχή, να νήφουμε και να θερμαίνουμε συνεχώς το ζήλο και τον πόθο, πώς θα αγνίζουμε καθημερινώς ψυχοσωματικά τον εαυτό μας». Αμήν!
Νίκος Σιγανός, θεολόγος
