Στη Γιορτή του Αποκεφαλισμού Αγίου Ιωάννου του Βαπτιστή
Φτάνομε ήδη προς το τέλος του μήνα, που παλιότερα έδειχνε έντονα τον ερχομό του Φθινοπώρου. «Ο Αύγουστος επάτησε στην άκρη του χειμώνα», έλεγε ο λαός μας, καθώς βίωνε έντονα τις αλλαγές των εποχών. Άλλωστε, για πολλούς αιώνες λογάριαζε Κυριακές, σχόλες και καθημερινές, γιατί η ζωή του ήταν δεμένη με την εκκλησιαστική Λατρεία κι όλα όσα τη «χρωμάτιζαν» ξεχωριστά, της έδιναν νόημα και σκοπό. Μα και σήμερα, πολλοί είναι εκείνοι που θυμούνται τα παλιά, αγαπούν την Εκκλησία, το Χριστό, την Παναγία και τους Αγίους και συμμετέχουν στις Γιορτές τους.
Έρχεται λοιπόν η μνήμη του Αποκεφαλισμού του Προδρόμου και Βαπτιστή του Χριστού, ο Οποίος τον τοποθέτησε πιο πάνω από τους Προφήτες και τον χαρακτήρισε ως «τον μεγαλύτερο ανάμεσα στους ανθρώπους»! Και δεν είναι βέβαια καθόλου τυχαίο ότι μόνο η Θεοτόκος κι αυτός γιορτάζουν αρκετές φορές το χρόνο, η δε εικόνα του πλαισιώνει, μαζί με Εκείνην, στην Ωραία Πύλη, τον Αρχιερέα Χριστό. Η ζωή και ο θάνατός του μάς δίνουν την ευκαιρία να στοχαστούμε βαθύτερα, και τότε σίγουρα θα βρούμε ομοιότητες με την εποχή μας και «μηνύματα» για τη δική μας ζωή.
Είναι πολύ σπουδαίο το ότι ο Ευαγγελιστής Ιωάννης, ήδη στους πρώτους στίχους του Ευαγγελίου του, μάς πληροφορεί για τον Βαπτιστή: «᾿Εγένετο ἄνθρωπος ἀπεσταλμένος παρὰ Θεοῦ, ὄνομα αὐτῷ ᾿Ιωάννης· οὗτος ἦλθεν εἰς μαρτυρίαν, ἵνα μαρτυρήσῃ περὶ τοῦ φωτός, ἵνα πάντες πιστεύσωσι δι’ αὐτοῦ. οὐκ ἦν ἐκεῖνος τὸ φῶς, ἀλλ’ ἵνα μαρτυρήσῃ περὶ τοῦ φωτός» (Α΄, 6-8). Είναι γνωστά τα θαυμαστά γεγονότα της συλλήψεώς του από την Ελισάβετ σε προχωρημένη ηλικία, της ονοματοδοσίας και της ασκητικής ζωής του στην Έρημο του Ιορδάνη. Την ίδια εποχή, κάποιοι άλλοι Εβραίοι, οι Εσσαίοι, ζούσαν εκεί σε μια κοινότητα τηρώντας αυστηρή μοναστική ζωή, προσδοκώντας το Μεσσία. Αλλά, ο Πρόδρομος είχε μια μοναδική, εντελώς ξεχωριστή αποστολή. Επρόκειτο να είναι ο πρώτος «φίλος του Νυμφίου», το «φωτεινό αστέρι» του Ηλίου της δικαιοσύνης, «άγγελος επί της γης». Συνομήλικός Του, τριάντα ετών-όπως κι Εκείνος- βγαίνει από την αφάνεια, θυμίζοντας ζώο που βρυχάται προαισθανόμενο επερχόμενο κοσμογονικό σεισμό.
Και συνέρρεαν πλήθη από όλη τη χώρα, για να δουν και να ακούσουν το μάρτυρα της Αληθείας, τον ένθερμο κήρυκα της Βασιλείας του Θεού. Δεν εκπέμπει ανθρώπινες σοφίες, σκέψεις, ηθικές. Όργανο της θείας βουλής, με τα πύρινα κηρύγματά του αναγγέλλει την έλευση του Κυρίου. Καλεί τον κόσμο να αφυπνιστεί, να μετανοήσει και να βαπτιστεί, για να σωθεί. Προτρέπει στην κοινωνική δικαιοσύνη, την αλληλεγγύη, την τήρηση των νόμων, τον αλληλοσεβασμό. Όμως, με ασυνήθιστο θάρρος επικρίνει δημοσίως τους Φαρισαίους και τους Σαδδουκαίους για την αλαζονική τους συμπεριφορά, αποκαλώντας τους «γεννήματα εχιδνών» και «υποκριτές», που δεν θα γλυτώσουν από τη «μέλλουσα οργή»!
Ο Ιωάννης, ο Βαπτιστής του Χριστού, με φίλους και ακροατές από όλα τα κοινωνικά στρώματα, δεν επρόκειτο να ζήσει πολύ. Εναντιώθηκε στην πολιτική και πνευματική εξουσία, που ζούσε μέσα στη διαφθορά και την ακολασία, καταπιέζοντας τον λαό, που λιμοκτονούσε. Ήλεγχε με θάρρος το διοικητή της Παλαιστίνης Ηρώδη για την παράνομη σχέση του με την Ηρωδιάδα, κι’ αυτός διέταξε τη σύλληψη και τη φυλάκιση του Ιωάννη στο φρούριο Μαχαιρούς στα ανατολικά της Νεκράς Θαλάσσης. Εκεί, με απαίτηση της πανούργας γυναίκας, αποκεφαλίστηκε, μετά από τον ξέφρενο χορό της κόρης της Σαλώμης. Το κεφάλι του ήρθε μέσα σ’ ένα πιάτο και δόθηκε στην κοπέλα, κι αυτή το έφερε στη μητέρα της! Οι μαθητές του ήρθαν, πήραν κι έθαψαν το αγιασμένο σώμα του δασκάλου τους κι ενημέρωσαν τον Ιησού. Και, ο μεν βάρβαρος ηγεμόνας με το συνάφι του επρόκειτο να μείνουν σαν κατάμαυρες, δαιμονικές φιγούρες, στην Ιστορία της ανθρωπότητας, ενώ ο Ιωάννης-που και στον Άδη κήρυξε την Ενανθρώπηση του Θεού- θα τιμάται αιωνίως και θα απολαμβάνει την απερίγραπτη δόξα Του. Η τίμια κεφαλή και τα ιερά λείψανά του θα θαυματουργούν στην Ανατολή και στη Δύση. Χιλιάδες χριστιανοί θα φέρουν το όνομά του και θα προστρέχουν στους ναούς, στα Μοναστήρια και στα προσκυνήματά του, καταθέτοντας την απεριόριστη αγάπη, την ευγνωμοσύνη και τις ευχαριστίες τους προς τον μέγιστο των Προφητών, για τις αμέτρητες «δωρεές» του.
Μέγας διδάσκαλος, ο τελευταίος των Προφητών, ο Πρόδρομος, «σύνδεσμος» της Παλιάς με την Καινή Διαθήκη. Βέβαια, δεν βρίσκονται εύκολα τέτοια πνευματικά αναστήματα. Πάντως, ο τρόπος ζωής του και η συνολική παρουσία του μάς καλούν όλους-και ιδιαιτέρως τους χριστιανούς- σε μετάνοια και εγρήγορση, σε μια εποχή προχωρημένης γενικής σήψης, εγκληματικότητας, διαφθοράς και εξευτελισμού προσώπων και θεσμών. Και η ηγεσία της Εκκλησίας οφείλει να μη συμβιβάζεται, αλλά να γίνεται «φωνή βοώντος» στις «ερήμους» των ψυχών και των κοινωνιών, παραδειγματίζοντας με τον τρόπο ζωής της και δείχνοντας το δρόμο που προανήγγειλε ο Βαπτιστής: «Μετανοείτε, ήγγικεν γαρ η Βασιλεία των Ουρανών». Χριστέ μου, κάμε να μετανοήσουν και οι σύγχρονοι «Ηρώδες», που σφαγιάζουν ολόκληρους λαούς. Πολύ αίμα αθώων έχει ποτίσει τη Γη!
Νίκος Σιγανός
