Περιδιαβάζοντας στο «Μήνα της Παναγίας»
Φεύγοντας ο Ιούλιος, παραδίνει τη «σκυτάλη» στον Αύγουστο: ένα ιδιαιτέρως ευλογημένο μήνα. Είναι μήνας προσδοκιών για πάρα πολλούς: για διακοπές, ταξίδια, διασκέδαση, μπάνια, ξεκούραση, χαλάρωση, ησυχία. Από παλιά είναι γνωστές και οι λεγόμενες «Δρίμες» και τα «μερομήνια», καθώς, παρατηρώντας τα, εκτελούσαν ή απέφευγαν κάποιες γεωργικές εργασίες. Αλλά, ακόμα και σήμερα, πολλοί, διεκδικώντας- και με το δίκιο τους- εγκυρότητα, κάνουν «προβλέψεις» του φθινοπωρινού και του χειμερινού καιρού.
Σε πολλά μέρη παλιότερα γινόταν και αγιασμός, όχι μόνο για τους ανθρώπους, αλλά και για τ’ αμπέλια, τα χωράφια, τα περιβόλια, τα νερά. Δινόταν έτσι η ευκαιρία στους ανθρώπους να πάρουν την ευλογία της Εκκλησίας σ’ όλες τις πτυχές της ζωής τους, βιώνοντας την αρμονία με το Θεό και τον κόσμο. Βλέπομε και θαυμάζομε τούτη την ισορροπία του ανθρώπου με το φυσικό περιβάλλον στους Βίους των Αγίων, μα και των Γερόντων της εποχής μας. Αυτά οφείλαμε να τα γνωρίζουμε εμείς οι Ορθόδοξοι χριστιανοί, και να μην εγκαταλείπαμε τέτοιες ευλογημένες συνήθειες, όχι ως «παρατηρήματα» και «στερεότυπα» που παπαγαλίζουν κάποιοι «μοντέρνοι», ενώ αποδέχονται αλλότριες και αλλόκοτες ιδέες, αποκόπτοντας τραγικά τους δεσμούς τους από τους ζωοφόρους ορίζοντες της Ορθόδοξης Παράδοσης και της εκκλησιαστικής ζωής.
Ωστόσο, είναι εκπληκτικό ότι, πιστοί σ’ όλο τον κόσμο, με πολλούς τρόπους εκφράζουν τα συναισθήματα, την εκτίμηση, τις σχέσεις τους προς την Παναγία, που τη σέβονται, όχι μόνο ως Μητέρα του Χριστού, αλλά και δική τους, και την επικαλούνται διαρκώς, και μάλιστα στις δύσκολες στιγμές της ζωής τους. Είναι αμέτρητοι οι ναοί, τα μοναστήρια, τα ξωκλήσια, σε κάμπους και βουνά, στη στεριά και στα νησιά μας, αφιερωμένα στη χάρη της Εκεί, βεβαίως, που εκπλήσσεται ο προσκυνητής, είναι το «Περιβόλι» της- το Άγιον Όρος. Σ’ όλες τις μονές, στις σκήτες, στα κελιά, στα ησυχαστήρια, «συνομιλούν» με τις εικόνες της. Την ανυμνούν καθημερινά. Διηγούνται θαύματα. Τη νιώθουν κοντά τους. Παντού μοσχοβολάει το θυμίαμα της άσκησης, της νηστείας και της προσευχής.
Εκείνο όμως που πραγματικά και ουσιαστικά διαφοροποιεί τούτο το μήνα από όλους τους άλλους, είναι η απόδοση ιδιαίτερης τιμής προς την Υπεραγία Θεοτόκο με τις καθημερινές Λειτουργίες και τις Ιερές Παρακλήσεις. Είναι και τα «Δεκαπενταρίσματα», που κορυφώνονται με την Εορτή της Κοιμήσεως και σε πολλά μοναστήρια συνεχίζονται μέχρι τα «Εννιάμερα» (στις 23). Θα ακολουθήσουν οι μνήμες των πολύ λαοφιλών Αγίων: Κοσμά του Αιτωλού(24), Τίτου Αποστόλου και πρώτου επισκόπου Κρήτης (25), Φανουρίου (27) και του Αποκεφαλισμού Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου και Βαπτιστή ( 29). Για να κλείσει με τη Γιορτή της Τιμίας Ζώνης της Θεοτόκου «ο Μήνας της Παναγίας».
Θα σταθούμε όμως λίγο περισσότερο στη μεγάλη και λαοφιλή Γιορτή της Μεταμορφώσεως του Κυρίου (στις 6 του μήνα), που οι Άγιοι Πατέρες την όρισαν σαράντα μέρες πριν από την Γιορτή της Υψώσεως του Σταυρού, επειδή σαράντα μέρες πριν τη σταύρωση μεταμορφώθηκε στο Θαβώρ ο Χριστός. Η Εκκλησία μας ορίζει κατάλυση της νηστείας του Δεκαπενταύγουστου. Δέχεται δε και ευλογεί διάφορα φρούτα που φέρνουν οι χριστιανοί στους ναούς (μήλα, αχλάδια, σταφύλια). Κι όπως έγραφε ο αείμνηστος π. Αλέξανδρος Σμέμαν, «ξαφνικά η ίδια μεταμορφώνεται σ’ ένα μυστικό κήπο, σ’ αυτό τον ευλογημένο παράδεισο απ’ όπου ξεκίνησε η ζωή του ανθρώπου και η συνάντησή του με το Θεό. Η σημασία του αγιασμού είναι πως μέσω αυτού η δόξα ξεχύνεται στην αποκοιμισμένη συνείδησή μας, ανοίγει τα μάτια μας, και η ίδια η ζωή γίνεται δοξολογία, χαρά και ευχαριστία» («ΕΟΡΤΟΛΟΓΙΟ»). Βεβαίως ζηλεύομε τη δόξα του ακτίστου Φωτός, την οποία βιώνοντας για λίγο οι Απόστολοι, ανυψώθηκαν στον «άλλο κόσμο», τον τόσο ωραίο, ώστε ο Πέτρος να ζητήσει από τον Κύριο να μείνουν για πάντα εκεί! Διαβαίνοντας, όμως, σε τούτη τη ζωή, με τα καθημερινά προβλήματα, τους πειρασμούς, τις προκλήσεις, νιώθουμε την ανάγκη για υπομονή, αγώνα κατά της αμαρτίας και των παθών, υπακούοντας στο θέλημα του Θεού.
Καλούμαστε, φίλοι μου, να γιορτάζουμε-να ζούμε, συνεχώς- με «σφιγμένες» τις καρδιές, μπροστά στις εκατόμβες των θυμάτων των πολέμων στην Αγία Γη και στις άλλες εμπόλεμες περιοχές. Πώς να γιορτάσεις, πως να χαρείς, με τόσο πόνο, τόση δυστυχία να σε τριγυρίζει; Μέρες που είναι, ας προστρέξουμε στη Χάρη της Παναγίας, γιατί μου φαίνεται πως, στα προβλήματα και στις δυσκολίες της ζωής μας, μόνο με τη δική της προστασία και μεσιτεία μπορεί να προκύψει σωστή αντιμετώπιση και να βρεθούν λύσεις. Σε μια ώρα, που ο θάνατος αφανίζει πρόωρα και άδικα τη ζωή και τη χαρά εκατοντάδων χιλιάδων ανθρώπων, και το κλάμα αναρίθμητων δυστυχισμένων θυμάτων της θηριωδίας των νεοβαρβάρων πληθαίνει στις αιματοβαμμένες περιοχές, ας υψώσομε τα χέρια μας προς την Πλατυτέρα των ουρανών, να την παρακαλέσομε θερμά:
Παρθένα Παναγία μου, μεγάλο τ’ όνομά σου.
Βάλε του κόσμου τα παιδιά μέσα στην αγκαλιά σου!
Καλό και ευλογημένο Μήνα και «Καλή Παναγιά»! Νίκος Σιγανός
