Ο Χριστός- «Ύδωρ της ζωής»- σε διάλογο με τους ανθρώπους
Ο λόγος φαίνεται πως είναι το βασικότερο χαρακτηριστικό του ανθρώπου, που τον διαφοροποιεί από τα ζώα. Με τούτο το θείο δώρο σκέφτεται, μιλάει, γράφει, συνδιαλέγεται, αντιλέγει, διαλέγει. Κι ακόμα, δημιουργεί κοινωνίες, πολιτισμούς, Τέχνη, Φιλοσοφία, Ιστορία. Πώς όμως λειτουργεί ο διάλογος στις ανθρώπινες σχέσεις; Γιατί τόσοι άνθρωποι σήμερα αποξενώνονται, νοσούν ψυχικοσωματικώς, ή υβρίζουν, κακοποιούν, βιαιοπραγούν, εγκληματούν, ξεπερνώντας συχνά και τα άγρια θηρία; Ζητήματα μεγάλα, που σε καθημερινή βάση απασχολούν την κοινωνία και οι επιστήμονες προσπαθούν να εξηγήσουν. Εμείς, απλώς να ιδούμε πώς διαλεγόταν ο Χριστός με τους ανθρώπους, ελπίζοντας να φωτιστούν από το Φως Του τα σκοτάδια μας, και το «Ύδωρ το ζων» να δροσίσει τις ερήμους της ζωής μας.
Θα μπορούσε να ξεκινήσει κανείς από τον Κήπο της Εδέμ, όπου οι πρωτόπλαστοι επικοινωνούσαν άμεσα με το Θεό κι απολάμβαναν εκείνη τη μοναδική σχέση. Αλλά, μετά την Πτώση, ο «διάλογος» χάθηκε. Ο άνθρωπος κλείστηκε στο «εγώ» του, κι αυτό, όπως διαπιστώνουμε καθημερινά και σήμερα, οδηγεί στην απομόνωση, στην υπαρξιακή αγωνία, στο φόβο του θανάτου. Σε αρχαίες μυθολογίες και στις θρησκείες περιγράφονται οι πιο παράδοξες σχέσεις, «συναντήσεις» και «διάλογοι» θεών και ανθρώπων. Μα και ο «σπερματικός λόγος» των αρχαίων Ελλήνων φιλοσόφων δείχνει τη βαθύτατη μεταφυσική ανάγκη του ανθρώπου να «κοινωνήσει» το Θεό, την παρουσία του Οποίου διαισθάνεται, μα δεν τον βλέπει. Τον φαντάζεται, τον αναζητά, όντας ανήσυχος, μέχρι να ‘ρθει «κοντά» Του.
Η Ενανθρώπηση του Θεού ήρθε να δείξει τη διαλλακτικότητα και τη συγκατάβασή Του προς το ανθρώπινο γένος. Από την αρχή της δημόσιας δράσης Του διαλεγόταν με όλους. Πιο γνωστοί είναι οι διάλογοί Του με το Φίλιππο και το Ναθαναήλ, το Νικόδημο, το Ζακχαίο κ.ά., και μάλιστα «στιγματισμένους» στην εβραϊκή κοινωνία ανθρώπους. Τέτοια ήταν η μοιχαλίδα που είχαν συλλάβει επί τόπου οι Φαρισαίοι, και την έφεραν μπροστά στον Κύριο, επιδιώκοντας να τον παγιδέψουν. Μα Εκείνος την άφησε να φύγει, αποστομώνοντας τους παμπόνηρους συνομιλητές Του, λέγοντας το περίφημο, «ο αναμάρτητος πρώτος τον λίθον βαλέτω». Τέτοια διάκριση, τόση αγάπη προς τους αμαρτωλούς, που έτρεχαν να βρουν «καταφύγιο» κοντά Του! Ο μειλίχιος διάλογος ενεργεί λυτρωτικά για τα πάσχοντα πλάσματά Του. Απελευθερώνονται από πάθη, αμαρτίες, ενοχές. Αλλάζουν ριζικά και οριστικά τρόπο ζωής. Ακολουθούν το θέλημα του Κυρίου. Και μείς διδασκόμαστε να μη μισούμε κανέναν άνθρωπο, παρά μόνο την αμαρτία. Μάλιστα, οι σοβαροί ποιμένες, οι Γέροντες και οι Πνευματικοί ακολουθούν αυτή την πρακτική, προκειμένου να συμβάλουν στην εξωτερίκευση λογισμών και συναισθημάτων των ταλαιπωρημένων και εξουθενωμένων ανθρώπων.
Τούτες τις μέρες στην Εκκλησία μας γιορτάζεται η Μεσοπεντηκοστή-παλιότερα με πολλή λαμπρότητα, ιδιαίτερα στην Κωνσταντινούπολη. Στο ευαγγελικό ανάγνωσμα της ημέρας ο Χριστός φωνάζει δυνατά: «Εάν τις διψᾷ, ἐρχέσθω πρός με καὶ πινέτω. Ο πιστεύων εἰς ἐμέ, καθὼς εἶπεν ἡ γραφή, ποταμοὶ ἐκ τῆς κοιλίας αὐτοῦ ῥεύσουσιν ὕδατος ζῶντος (Ιω. 7,37- 38). Κι όπως εξηγεί ο Ευαγγελιστής, εννοούσε το άγιο Πνεύμα, που επρόκειτο να λάβουν στην Εκκλησία οι πιστοί. Ο Κύριος, πού είναι η «πηγή της ζωαρχίας» κι αναβλύζει το «νερό» της αιώνια ζωής, καλεί τους ανθρώπους να αντλήσουν τα νάματα της σωτηρίας. Κι έρχεται η Ε΄ Κυριακή από το Πάσχα να μάς αποκαλύψει πιο πολλές θεολογικές αλήθειες, με τον ανεπανάληπτο διάλογο του Χριστού με τη Σαμαρείτιδα, ένα ανοιξιάτικο ζεστό μεσημέρι, δίπλα από το ιστορικό πηγάδι του Ιακώβ. Με αφορμή τη σωματική, προχωρεί στην πνευματική δίψα των ανθρώπων, που σ’ όλες τις εποχές αναζητούν το Θεό. Κι όπως το δροσερό και καθαρό νερό ξεδιψάει το σώμα, έτσι και ο Λόγος του Θεού, που προσφέρεται και ερμηνεύεται με εγκυρότητα και υπευθυνότητα μόνο στην Εκκλησία, σβήνει την αιώνια δίψα της ψυχής μας. Το «ακοινώνητον» των ανθρώπων θεραπεύεται. Τείχη πανύψηλα που τους χωρίζουν, μόνο με το οικουμενικό πνεύμα της Εκκλησίας μπορούν να γκρεμιστούν, με αγάπη και ελευθερία, κι όχι με βία, καταναγκασμό, πολέμους, γενοκτονίες, εξανδραποδισμούς.
Τελικά, «ο Χριστός είναι ο Διδάσκαλος, ο Μεσσίας, ο Λόγος του Θεού. Αυτός που αποδοκιμάζεται από τους δήθεν σοφούς του λαού Του είναι η του Θεού Σοφία. Στο διψασμένο ανθρώπινο γένος η διδασκαλία του Κυρίου ήλθε σαν ύδωρ ζων, σαν ποταμός χάριτος που δρόσισε το πρόσωπο της γης. Ο Χριστός είναι η πηγή της Χάριτος, που αρδεύει και ξεδιψάει τις συνεχόμενες από βασανιστική δίψα ψυχές των ανθρώπων. Που μετέτρεψε την έρημο του κόσμου σε θεοφύτευτο Παράδεισο αειθαλών δένδρων, φυτευμένων παρά τας διεξόδους των υδάτων του Αγίου Πνεύματος. Και οι χριστιανοί (οφείλουν) να ξεπεράσουν την επιφάνεια και να εισδύσουν στην πανηγυριζόμενη δόξα του Διδασκάλου Χριστού, της Σοφίας και Λόγου του Θεού» (Ιωάννης Φουντούλης).
Νίκος Σιγανός
