Μπροστά στις απίθανες δεισιδαιμονίες και προλήψεις
«Θαυμαστός ο Θεός εν τοις αγίοις αυτού»
Ωραίοι είναι οι Άγιοι, με τις όμορφες γιορτές τους. Λάμπουν στο στερέωμα της Εκκλησίας, σαν άστρα φωτεινά, αντιφεγγίζοντας το Άκτιστο Θείον Φως και μεσιτεύοντας για τη σωτηρία των ανθρώπων. Όμως, πώς βιώνομε τις σχέσεις μας μαζί τους; Είναι αληθινή, ή «κάλπικη» η αγάπη μας; Γνήσια, ή επιφανειακά, «νόθα», τα συναισθήματα που νιώθουμε γι’ αυτούς; Ξεφυλλίζοντας κανείς βιβλία της Λαογραφίας, βρίσκεται αντιμέτωπος με αναρίθμητες δεισιδαιμονίες και προλήψεις, που «αιχμαλωτίζουν» τη σκέψη και τη ζωή πολλών ανθρώπων. Σκέφτηκα λοιπόν να σας εκθέσω τον προβληματισμό μου, σίγουρος ότι όλοι έχομε παρόμοιες εμπειρίες.
Όμως, ομολογώ τη δυσκολία μου: από πού να αρχίσω και πού να τελειώσω; Από το Πάσχα, ή από την Πρωτοχρονιά και τα Θεοφάνια, με τα αναρίθμητα «παρατηρήματά» τους; Μήπως από την πρόσφατη Γιορτή των Γενεθλίων του Προδρόμου, με το γνωστό πανελληνίως Κλήδονα, που διατηρεί αμείωτο το δυναμισμό του; Μιλάμε για «Παράδοση», «έθιμα» και πολλές πολιτιστικές εκδηλώσεις, που «διασκεδάζουν» την άχαρη ζωή μας, δίνοντας έτσι και ευκαιρίες για επικοινωνία, ανανέωση σχέσεων και… «κίνηση» στην αγορά και στο χρήμα. Μπορεί όμως κάποιος να μάς εξηγήσει τί χρειαζόμαστε όλες εκείνες τις «μαντείες»;
Από την απόδοση «μαγικών» ιδιοτήτων και επιρροών φαίνεται πως κανείς άγιος δε…γλυτώνει. Φανταστείτε ότι απρόοπτα καιρικά φαινόμενα-όπως χαλάζι κατακαλόκαιρα- από παλιά αποδίδονταν στην «οργή» αγίων, λόγω της «παραβίασης» κάποιας γιορτής! Έτσι συμβαίνει και κατά τον Ιούλιο-τον «Αλωνάρη» ή «Αλωνιστή» μήνα. Μετά την Παναγία (στις 2 του μήνα), σειρά έχουν: η αγία Κυριακή, η αγία Μαρίνα, ο Προφήτης Ηλίας (πάλι με διάφορες μαντείες), η αγία Παρασκευή και ο άγιος Παντελεήμων. Κι είναι απορίας άξιο, πώς, με τις εκδηλώσεις τόσο μεγάλης αγάπης προς τους Αγίους συνυπάρχουν αισθήματα φόβου και τρόμου! Δε θα αναφερθούμε στον Αύγουστο, με την επιφύλαξη να το κάνομε αργότερα. Αλλά, θυμόμαστε τον Άη Γιάννη το «Ρηγολόγο», με απίθανες δεισιδαιμονίες, που, στο βάθος βέβαια δείχνουν τη μεγάλη εκτίμηση προς το πρόσωπό του. Αλλά η ανθρώπινη φαντασία οργιάζει στη διάρκεια όλης της χρονιάς, «μολύνοντας» όλες της Γιορτές μας!
Αν μπείτε στο Διαδίκτυο, θα βρείτε σειρά βιβλίων και δημοσιευμάτων, που αναφέρονται στις αλλόκοτες αντιλήψεις, οι ρίζες των οποίων χάνονται στα βάθη στης ιστορίας. Οι πρωτόγονοι άνθρωποι, έχοντας απωλέσει τη σχέση με τον αληθινό Θεό, ένιωθαν παντού τις δυνάμεις του Κακού κι επινόησαν απίθανους τρόπους για να τις αποτρέψουν, ή να εξευμενίσουν τους «θεούς» τους. Αλλά, πώς να εξηγήσει κανείς τη διαιώνισή τους μετά από τόσους αιώνες Χριστιανισμού και με την πρόοδο της Επιστήμης; Πώς είναι δυνατόν να διαποτίζονται σχεδόν όλες οι πτυχές της ζωής-μέρες, μήνες, σχέσεις, ζώα, η φύση, ο χρόνος, τα Μυστήρια, τα ήθη και έθιμα, η ζωή και ο θάνατος- με τόσα αστήρικτα πράγματα, που δείχνουν ύβρη και ασέβεια προς το Θεό; Πώς συμβιβάζεται η αληθινή Πίστη και η αγάπη προς Αυτόν και τους Αγίους με όλες τούτες τις ανοησίες; Είναι τόση η άγνοια, η αφέλεια, ο εγωκεντρισμός των ανθρώπων; Υποθέτω ότι οι συνειδητοί πιστοί δεν κινδυνεύουν από τις «παγίδες» του Διαβόλου, που…καμαρώνει με τα χάλια μας! Πάντως, ο σύγχρονός μας Άγιος Νικόλαος Βελιμίλοβιτς αναφέρει πολλές περιπτώσεις αρνητών του Χριστού, που γινόντουσαν πολύ εύκολα θύματα σε απερίγραπτες δεισιδαιμονίες και προλήψεις. Αλλά, μήπως κι αυτές στοιχειοθετούν ένα άλλο είδος «πίστης»; Μιας ιδιότυπης «θρησκείας»;
Παρόμοιες περιπτώσεις μπορεί να έχομε κι εμείς συναντήσει, όπως: κάποιος άσχετος με την Εκκλησία και τη Λατρεία, να ισχυρίζεται ότι όχι μόνο, ανάλογα με τα όνειρα, «μαντεύει» τον καιρό, αλλά «βλέπει» ακόμα και τις ψυχές ανθρώπων πριν πεθάνουν! Κι άλλος: ότι έρχονται πεθαμένοι και του…παραπονούνται! Αι, σιγά, μα, όπου να’ ναι, θα φτάσει και τον Άγιο Παΐσιο! Εδώ πια δεν ξέρω αν είναι θέμα της εκκλησιαστικής Κατήχησης, ή ψυχοθεραπείας! Καταλαβαίνομε τώρα πόσο εύκολα μπορεί να «γλιστρήσει» κανείς από τα απλά λαογραφικά στοιχεία σε δαιμονικές ενέργειες και πλάνες, όπως: η Μαγεία, η Αστρολογία, η Γιόγκα, ο Διαλογισμός, το Φενγκ σούι, οι θεωρίες της μετενσαρκώσεως, της «θετικής ενέργειας», της «συλλογικής συνειδητότητας» κ. ά.
Είναι τραγικό, άνθρωποι εγγράμματοι και λογικοί, να δέχονται ειδωλολατρικές αντιλήψεις, ακόμα και στις σχέσεις τους με τους κληρικούς, δημιουργώντας απίθανα «ταμπού», άγχη και δυσκολίες στη ζωή τους. Έτσι, φτάσαμε στο σημείο, να μιλάνε σοβαρά πολλοί διακεκριμένοι κληρικοί και θεολόγοι για την ανάγκη «καθάρσεως» ακόμα και της Λατρείας μας από «μαγικά στοιχεία»! Είναι αυτονόητο ότι η Εκκλησία απορρίπτει όλες τις δεισιδαιμονίες και προλήψεις, υποστηρίζοντας την υπέρτατη αξία της ελευθερίας της θελήσεως και την απόλυτη εμπιστοσύνη στην Πρόνοια του Θεού. Τελικά, οι Άγιοι και οι Άγγελοι είναι οι καλύτεροι φίλοι μας, κι εμείς, ούτε που υποψιαζόμαστε τον ύψιστο προορισμό μας! Για «επιστροφή στις ρίζες μας» κάνουν λόγο πολλοί, αλλά «ακρογωνιαίος λίθος» της Πίστης και της ζωής μας ας είναι ο Θεάνθρωπος Ιησούς Χριστός!
Ν. Σ.
