Θρησκευτικός συγκρητισμός: η «Βαβέλ» της εποχής μας
Σ’ ένα πρόσφατο «διάλογο» ενός ανθρώπου με την Τεχνητή νοημοσύνη, αυτή τον διαβεβαίωσε ότι «όλοι οι άνθρωποι είναι ίδιοι, ανεξαρτήτως χρώματος, φυλής ή θρησκείας». Βέβαια, τέτοιες αντιλήψεις, ούτε καινούργιες είναι, ούτε εκπορεύονται αποκλειστικά από την Τεχνολογία. Θέλω λοιπόν να εστιάσουμε σήμερα τον προβληματισμό μας στο ζήτημα του «θρησκευτικού συγκρητισμού», που υποδηλώνεται στην παραπάνω αντίληψη της Τ. Ν. Κι έχει, νομίζω, μεγάλη σπουδαιότητα, αν λάβομε υπόψη μας την άγνοια των περισσότερων χριστιανών περί την Πίστη και τη σύγχυση που επικρατεί στην εποχή μας.
Βέβαια, στο άκουσμα της λέξης «συγκρητισμός», ο νους μας πηγαίνει στην προσπάθεια συνεννόησης των Κρητικών όπου γης, για το καλό του τόπου. Όμως, στο χώρο των Θρησκειών και του Πολιτισμού, σημαίνει το συνδυασμό διαφορετικών πίστεων, παραδόσεων, δογμάτων. Αυτό συνέβη πολύ έντονα κατά την ελληνιστική περίοδο, οπότε η συμβίωση διαφόρων λαών και ελληνικών πληθυσμών ευνόησε τη βαθμιαία εξάπλωση της λατρείας ασιατικών θεοτήτων. Είναι αξιοσημείωτη η εξομοίωση θεών με παρόμοια χαρακτηριστικά και ίδια σύμβολα, που λατρεύονταν με παρεμφερή τρόπο, ή τους αποδίδονταν ανάλογες τιμές και θυσίες.
Στην εποχή μας, με την ταχύτατη διάδοση γνώσεων, ιδεών, δοξασιών-με μια λέξη, της «πολυπολιτισμικότητας»-ήταν επόμενο να αναμιχθούν στοιχεία από διαφορετικές παραδόσεις, να παραθεωρούνται οι διαφορές και να εντοπίζονται κοινά σημεία των θρησκειών και των χριστιανικών ομολογιών. Έτσι, χρόνια τώρα, παγκοσμίως καλλιεργείται ένα κλίμα ενώσεως όλων των θρησκειών, στο όνομα της «ανεκτικότητας», της «συμφιλιώσεως», της «ειρήνης» και της «προόδου» των λαών. Ο π. Β. Γεωργόπουλος, επίκουρος Καθηγητής της Θεολογικής Σχολής Αθηνών, σημειώνει: «Πρόκειται περί ενός παγκοσμίου φαινομένου, άκρως αντιχριστιανικού… Η Νέα Εποχή διαφημίζει τη δική της ως εποχή αρμονικής συμβίωσης των θρησκειών αφ’ ενός και της υπέρβασης των προβλημάτων αφ’ ετέρου και στο θρησκευτικό πεδίο. Όλες οι θρησκείες και τα παραθρησκευτικά μορφώματα, σύμφωνα με τη νεοεποχίτικη αντίληψη, είναι ισότιμοι τρόποι προσέγγισης και δρόμοι εναλλακτικής πρόσβασης προς το Θεό, που βεβαίως δεν είναι ο Τριαδικός. Για τη «Νέα Εποχή», κάθε αντίληψη περί μοναδικότητας του Ευαγγελίου, κάθε θέση που δεν δέχεται ως ισόκυρες όλες τις θρησκευτικές δοξασίες, θεωρείται φανατισμός, μισαλλοδοξία, «παρωχημένη» και «διχαστική προσέγγιση». Αυτή η εκδοχή του θρησκευτικού συγκρητισμού καλλιεργείται σήμερα τεχνηέντως και από πολλά ΜΜΕ, διαδικτυακούς τόπους, περιοδικά και πολλές φορές από τους λεγόμενους διαμορφωτές γνώμης».
Αυτή η τρομερή πλάνη, δυστυχώς έχει περάσει σε πολλούς, που αγνοώντας το βάθος της αποκεκαλυμμένης σοφίας και αγάπης του Θεού, θεωρούν το Χριστιανισμό, απλώς, ως μια θρησκεία ανάμεσα στις άλλες. Κι επειδή το θέμα είναι πολύ μεγάλο, θέλω μόνο να αναρωτηθούμε στα εξής: Ποιος από τους ιδρυτές των θρησκειών ισχυρίστηκε ότι ήταν ο Θεός; Ποιος άλλος, εκτός από τον Ιησού Χριστό, αναστήθηκε, διαβεβαιώνοντας ότι θα είναι για πάντα μαζί με τους πιστούς κι ότι θα επιστρέψει στη Δευτέρα Παρουσία Του, με την ανάσταση όλων των ανθρώπων; Θα ευχόταν κανείς να είναι οι θρησκείες απλές ιδεολογίες, ή φιλοσοφικά κινήματα, αλλά δυστυχώς, δεν είναι. Στα σχολικά εγχειρίδια και στα Μ.Μ.Ε παρουσιάζονται τα «αθώα» στοιχεία τους, και μάλιστα με τέτοιο τρόπο, που δυσκολεύεται κανείς να διακρίνει τις αβυσσαλέες διαφορές ανάμεσα στην Εκκλησία και στις θρησκείες του κόσμου. Κι όμως, οι περισσότερες, καθώς και τα παραθρησκευτικά φαινόμενα, συνδέονται με τον παγανισμό και τη Μαγεία! Όποιος έχει διαβάσει το βίο του Οσίου Παϊσίου του Αγιορείτη, θα εκπλαγεί από τη δράση των πονηρών πνευμάτων και στην εποχή μας. Την αποκαλύπτουν περίτρανα και σύγχρονοι Γκουρού, που, μέσα από μεγάλες περιπέτειες, γνώρισαν το Χριστό και επέστρεψαν στην Εκκλησία.
Μετά την Πεντηκοστή, το Άγιο Πνεύμα «φωλιάζει» στην Εκκλησία και ενεργεί τη Θεία Χάρη στους πιστούς δια των ιερών Μυστηρίων. Αλλά ο πολύς κόσμος, αντί να την επιζητεί, προτιμά να περιπλανιέται στη σύγχρονη « Βαβέλ»-με επιλογές που πληθαίνουν τα δράματα και τα αδιέξοδα της ζωής του. Είναι συγκλονιστικά όσα συμβαίνουν σήμερα παγκοσμίως. Οι γεωπολιτικές εξελίξεις ολοένα και περισσότερο δυσκολεύουν τη ζωή και τις συνθήκες των Ορθοδόξων λαών-και όχι μόνο. Τα αναπάντεχα δεινά μας δε θα θεραπευτούν με την υπερβολική συγκέντρωση ισχύος στις αδίστακτες Ελίτ. Δεν μάς αρέσουν οι συνωμοσιολογίες, αλλά όλα δείχνουν πως χωρίς την καθαρή και αμόλυντη Πίστη στον Ένα και Αληθινό Θεό, η ανθρωπότητα ολοένα και περισσότερο θα ολισθαίνει προς το Κακό, και-μη γένοιτο- στην αυτοκαταστροφή της. Να ευχηθούμε, φίλοι μου, το Πανάγιον Πνεύμα να μάς χορηγεί τα πλούσια χαρίσματά Του και να φωτίσει τους ηγέτες και τους ισχυρούς της γης-που, λες και αμιλλώνται στις παράλογες και καταστροφικές επιλογές- ώστε να αποφύγουμε τα χειρότερα. Οι Άγιοι Πάντες, που τους γιορτάζουμε τούτη την Κυριακή, ας πρεσβεύουν προς τον Κύριο για τη σωτηρία του κόσμου.
Νίκος Σιγανός
