Για την Κυριακή της Σταυροπροσκυνήσεως
Μπαίνοντας στην Τρίτη εβδομάδα της Μ. Σαρακοστής, η σκέψη των Ορθοδόξων χριστιανών στρέφεται στην Κυριακή της Σταυροπροσκυνήσεως, που ξεχωρίζει ανάμεσα στις άλλες. Το όλο τελετουργικό της έλκει τις σκέψεις μας προς τα Πάθη του Χριστού, καθώς υψώνεται ο Σταυρός, και εκτίθεται για προσκύνηση από τους πιστούς στο κέντρο των εκκλησιών μας. Κι έρχεται το «Ξύλο της ζωής» στο «Μεσοσαράκοστο», σαν ευσκιόφυλλο δέντρο, να μάς τονώσει στον αγώνα της νηστείας και να μάς δροσίσει!
Πολλά και ωραία έθιμα πλαισιώνουν τούτη τη Γιορτή, καθώς ο λαός μας έχει βιώσει πάρα πολλές δοκιμασίες, αλλά, έχοντας την Πίστη βαθιά ριζωμένη, προσβλέπει στη δύναμη του Σταυρού και στην Ανάσταση του Κυρίου. Στην Κρήτη αυτό που ξεχωρίζει ιδιαίτερα είναι το έθιμο με τις «ροδαρές». Την παραμονή της Σταυροπροσκυνήσεως, γυναίκες και κορίτσια σε κάθε ενορία μαζεύουν κάθε λογής πανέμορφα λουλούδια και πρασινάδες, που έχουν οι νοικοκυρές στα σπίτια τους- βασιλικούς, γαρύφαλλα, βιολέτες, δεντρολίβανο, μαντζουράνα, ζουμπούλια, μενεξέδες κι άλλα, από τις αυλές τους. Κάθονται έπειτα, δένουνε «ματσάκια» και φτιάχνουν τις «ροδαρές», που την άλλη μέρα, μετά το τέλος της Θείας Λειτουργίας, ο παπάς θα τις μοιράσει σ’ όλους τους πιστούς, που θα φύγουν για τα σπίτια τους ανθοφορούντες και ευλογημένοι από την «ανοιξιάτικη γιορτή των λουλουδιών»! Σε άλλα μέρη, ο εορτασμός συνδυάζεται με κάλαντα, τραγούδια, χορούς και κεράσματα στην πλατεία του χωριού.
Στο Ευαγγέλιο αυτής της Κυριακής ακούμε τον Κύριο να μάς λέει: «Όποιος θέλει να με ακολουθήσει, ας απαρνηθεί τον εαυτό του, ας σηκώσει το σταυρό του και ας με ακολουθεί». Γιατί όμως μάς ζητάει αυταπάρνηση; Ποιους «σταυρούς» πρέπει να σηκώσουμε και να τον ακολουθήσουμε; Είναι γεγονός ότι ο δρόμος αυτός δεν ανοίγει χωρίς θυσίες. Μάς ζητά την απάρνηση του παλιού εαυτού μας, με όλες τις κακές συνήθειες, αδυναμίες, πάθη. Πρόκειται, κατά βάθος, για τη μίμηση της ζωής Του. Σε τούτη την πρόσκαιρη ζωή, αναγκαστικά παλεύομε με θλίψεις, δοκιμασίες, αρρώστιες, αδικίες, πόνο. Αλλά, αυτό που θέλει από μάς ο Χριστός είναι να τα υπομένουμε όλα, υπακούοντας στο άγιο θέλημά Του και αναθέτοντας σε Κείνον τα «φορτία» μας, για να τα «ελαφρώνει».
Μέγα και ακατανόητο, φίλοι μου, το μυστήριο του Σταυρού! Υψώνεται στο κέντρο των κατάμεστων ναών με πολλή συγκίνηση, όντας εγγεγραμμένος, όχι μόνο στους τρούλους των εκκλησιών, στα σπίτια, στα κοιμητήρια και στα προσκυνητάρια, σε νησιά και διάσελα, σε κάμπους και βουνά, αλλά πιότερο στο νου και στις καρδιές μας- ως «σύντροφος» αχώριστος της ζωής μας. Σύμβολο πίστεως και ομολογίας. Όπλο ακατανίκητο κατά των δαιμόνων. Θύρα του Παραδείσου. Μπορούμε λοιπόν να συμφωνήσουμε με τον μακαριστό π. Αλ. Σμέμαν, που έλεγε: «Η Εκκλησία μάς καλεί όχι τόσο σε συζητήσεις και αναζητήσεις, όσο σε σιωπηλή και επίμονη ακολουθία κάθε βήματος του Χριστού…που σηκώνει το Σταυρό Του στο δρόμο του Γολγοθά. Κι ίσως έτσι μάς αποκαλυφθεί για μια ακόμη φορά κάτι αιώνιο, κάτι σημαντικό για τις ψυχές μας…Να ξεκινήσουμε τη δική μας, προσωπική προσέγγιση στο απώτατο κι ίσως το πιο φοβερό, μα σε τελευταία ανάλυση και το πιο χαρμόσυνο μυστήριο της πίστης μας»!
Νίκος Σιγανός, θεολόγος
