Από τις Αποκριές, στην αναζήτηση του Παραδείσου
Μπαίνοντας στην τρίτη εβδομάδα του Τριωδίου, τη λεγόμενη Τυρινή ή της Τυροφάγου, σκέφτομαι πως σιμώνουμε πολύ στη Σαρακοστή, που λιγάκι θα… «στριμωχτούμε» με την πλήρη νηστεία. Ωστόσο, τα αποκριάτικα δρώμενα μάς αποσπούν από τη σκληρή καθημερινότητα, με τους πιεστικούς ρυθμούς, τα προβλήματα, όλη την «τοξικότητα» που περιφέρεται στην ατμόσφαιρα και παγιδεύει τη σκέψη μας, απειλώντας την ψυχική ηρεμία, τις σχέσεις, την ποιότητα της μιας κι ανεπανάληπτης ζωής μας.
Ώ, πόσες μνήμες παλιές δεν έρχονται όλες τούτες τις μέρες στο μυαλό μας! Nοσταλγίες μιας άλλης εποχής, που ο κόσμος ένιωθε εντελώς διαφορετικά στη ζωή της κοινότητας: γιορτές, ήθη και έθιμα, ανθρώπινες σχέσεις. Να μην πω για τις συντροφιές στις γειτονιές και στα σοκάκια του χωριού, με τις φωνές μεγάλων και μικρών, που σμίγανε με κείνες που έβγαζαν κατοικίδια ζώα και τα όρνεα του ουρανού, πέρδικες κι αμέτρητα πουλιά, να συνθέσουν τις πιο ωραίες μελωδίες του κόσμου! Μα, κι εκείνες οι ατέλειωτες «αποσπερίδες» που φούντωναν τις Αποκριές, στα σπίτια και στα καφενεία, με τα «χοροστάσια», τους πλούσιους σκοπούς και τα τραγούδια-πουκαλλιτέχνες της Παραδοσιακής Μουσικής έχουν με πολύ μόχθο και πιστότητα καταγράψει- πώς να ξεχαστούνε; Είχαν άραγε εκείνα τα γλέντια και τα μασκαρέματα καμιά σχέση με τα Καρναβάλια και τη διασκέδαση του καιρού μας; Θυμάσαι όλα τα παλιά, και ανάμικτα συναισθήματα σε πλημμυρίζουν. Καθώς, πρόσωπα, γεγονότα, βιώματα, εμπειρίες και παραστάσεις που γράφτηκαν ανεξίτηλα στα βάθη της υπάρξεώς σου βγαίνουν στην επιφάνεια, βουρκώνουνε τα μάτια σου, με τα γλυκόπικρα δάκρυα να βαλσαμώνουν τον πόνο της ψυχής σου.
Μα, σαν καθαρίσει λίγο το μυαλό, αρχίζω και σκέφτομαι, πώς δημιουργήθηκαν τόσα δρώμενα, ήθη και έθιμα, μύθοι, προλήψεις και δεισιδαιμονίες, ντύθηκαν με έντονη μουσική, χορό και θεατρικά κι απόκτησαν τόσο δυναμισμό, που ο χρόνος δεν κατάφερε να τα σβήσει. Εδώ, γέννηση, ανάπτυξη, ζωή, θάνατος, αναγέννηση της φύσης, στα πρόθυρα της Άνοιξης, υποκρύπτουν πολλούς σπουδαίους συμβολισμούς, που οφείλομε να αναζητήσομε, όταν «κατακάτσει» η σκόνη από τις πολύβουες και πολύχρωμες εκδηλώσεις. Σίγουρα, δεν μπορούν να ερμηνευτούν όλα τούτα ως απλές ψυχολογικές ανάγκες. Η μελέτη της Ιστορίας, των θρησκειών και των Πολιτισμών έρχεται να φωτίσει πτυχές και τομείς της ζωής και της ανθρωπότητας διαχρονικά και να δείξει την τεράστια διαφορά των ειδωλολατρικών αντιλήψεων από την Θεία Αποκάλυψη και το κοσμοσωτήριο έργο του Κυρίου.
Έρχεται, λοιπόν, η Εκκλησία τούτη την Κυριακή, κλείνοντας το στάδιο της προετοιμασίας μας προς τη Μ. Σαρακοστή, να ξεδιπλώσει όλο το μεγαλείο του Κήπου της Εδέμ, του Βιβλικού Παραδείσου. Ο ερχομός της Βασιλείας του Θεού προβάλλει στο «Εδώ και Τώρα», ως τρόπος ζωής, με την Ορθόδοξη Λατρεία. Τελειώνοντας: δέστε, φίλοι μου, και συλλογιστείτε, τί «κρύβεται» πίσω από το` πανάρχαιο έθιμο του «Βλάχικου γάμου»: η σπουδαιότητα του ιερού θεσμού της Οικογένειας κι όχι εκείνου που νομοθετήθηκε με περίσσια σπουδή, με την προκλητική απαξίωση και υποτίμηση της Εκκλησίας, και αντίθετα προς τις διαχρονικές αξίες και τις παραδόσεις του Έθνους! Αλλά, θα πρέπει κάποτε, όχι μόνο οι αποκριάτικες, μα και οι «μάσκες» της κάλπικης ευσέβειας και του φαρισαϊσμού να «πέσουν»!
Νίκος Σιγανός, θεολόγος





