ΑΠΟΣΤΟΛΙΚΑ ΑΝΑΓΝΩΣΜΑΤΑ
ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΗΣ ΑΠΟΚΡΕΩ (Α΄ Κορ. Η΄8-13,΄-Θ΄1΄2)
«Όχι» στο σκανδαλισμό- «Ναι» στην εν Χριστώ αγάπη
«Ἀδελφοί, βλέπετε μήπως ἡ ἐξουσία ὑμῶν αὕτη πρόσκομμα γένηται τοῖς ἀσθενοῦσιν…Καὶ ἀπολεῖται ὁ ἀδελφὸς ἐπὶ τῇ σῇ γνώσει, δι᾽ ὃν Χριστὸς ἀπέθανεν. Οὕτω δὲ ἁμαρτάνοντες εἰς τοὺς ἀδελφοὺς καὶ τύπτοντες αὐτῶν τὴν συνείδησιν ἀσθενοῦσαν, εἰς Χριστὸν ἁμαρτάνετε. Διόπερ εἰ βρῶμα σκανδαλίζει τὸν ἀδελφόν μου, οὐ μὴ φάγω κρέα εἰς τὸν αἰῶνα, ἵνα μὴ τὸν ἀδελφόν μου σκανδαλίσω».
Με πολλή σοφία και πολλούς τρόπους η Εκκλησία παιδαγωγεί τους ανθρώπους, ώστε να τους προσελκύει στο κέντρο της, που είναι ο Χριστός. Το σημερινό αποστολικό ανάγνωσμα έρχεται να φωτίσει τις σχέσεις των ανθρώπων, καθώς πλησιάζει η Μ. Σαρακοστή- περίοδος έντονου πνευματικού αγώνα. Η αφορμή δόθηκε από τη βρώση των ειδωλοθύτων, των κρεάτων δηλαδή που προέρχονταν από τις θυσίες των ειδωλολατρών κι είχε διχάσει τους πιστούς της Εκκλησίας της Κορίνθου. Τη σύγχυση αυτή ήθελε να διαλύσει ο Απόστολος, φωτίζοντας έτσι και τις γενικότερες σχέσεις, διαχρονικά, στις ανθρώπινες κοινωνίες.
Ήδη στους προηγούμενους στίχους είχε μιλήσει για την αξία της αγάπης και της ενσυνείδητης πίστης στον Ένα και Αληθινό Θεό στη ζωή των ανθρώπων. Πρόβλημα όμως υπάρχει για κείνους που έχουν «ασθενή συνείδηση», που εύκολα «μολύνεται» και τους αναστατώνει. Τους συνειδητούς πιστούς, συνεχίζει ο Παύλος, δεν εμποδίζουν οι τροφές να προοδεύσουν πνευματικά. Όμως, οφείλουν να προσέχουν να μην σκανδαλίζουν τους «αδύναμους» στην πίστη με τη συμπεριφορά τους και γίνουν έτσι αίτιοι να χάσουν την ψυχή τους, ενώ ο Χριστός θυσίασε γι’ αυτούς τη ζωή Του. Είναι ξεκάθαρο εδώ, ότι προβάλλει το μέγιστο ζήτημα της ανθρώπινης ελευθερίας. Της σωστής δηλαδή χρήσης της, με σεβασμό των δικαιωμάτων των άλλων.
Ξέρομε ότι, μετά την Πτώση των Πρωτοπλάστων, οι σχέσεις του ανθρώπου με το Θεό, τους συνανθρώπους και το περιβάλλον διαταράχθηκαν τραγικά. Από τότε, η διχόνοια, ο εγωκεντρισμός, η ιδιοτέλεια, το συμφέρον-με μια λέξη, τα πάθη- κυριαρχούν. Φέρνουν σκοτασμό του νου, αποδιώχνουν το Θεό, σκοτώνουν την αγάπη και οδηγούν στη διάσπαση της ανθρώπινης κοινωνίας. Φτάνομε στο σημείο, σήμερα, μετά από τόσες επιστημονικές, πολιτικές και τεχνολογικές κατακτήσεις, να αναρωτιόμαστε αν ο «Άλλος»-ο συνάνθρωπος, ο συγγενής, ο φίλος, ο σύντροφος-είναι η «Κόλαση» ή ο «Παράδεισός» μας! Κλεινόμαστε στον εαυτό μας, με τις νευρώσεις, τις ψυχασθένειες, στην τραγική και ψυχοφθόρα μοναξιά, στη δυστυχία, στο υπαρξιακό Χάος. Και ψάχνουν πολλοί το «νόημα της ζωής» σε ψεύτικους παραδείσους, στα πιο απίθανα υποκατάστατα της κοινωνικότητας και της αληθινής αγάπης!
Εδώ λοιπόν έρχεται η Εκκλησία, που είναι το Σώμα του Χριστού, να μας πει ότι κανείς δε σώζεται μόνος του! «’Ενας χριστιανός, ίσον κανείς χριστιανός», έλεγε ένα ρητό των πρώτων χριστιανικών αιώνων. Κι ένα άλλο: «είδα τον αδελφό μου, είδα τον Θεόν μου»! Σ’ αυτή την οπτική ανατρέπονται όλες οι θεωρίες περί «ατομικής σωτηρίας». Όλες οι αρετολογίες, όλη η σαπίλα του ατομικισμού, που ξεφύτρωσε από πλανεμένους «σοφούς» της Ευρώπης, για να επηρεάσει ιδεολογίες και κοινωνικά συστήματα, πλουτοκράτες και διαφθορείς, που στο όνομα της «ελευθερίας» καταληστεύουν την ανθρωπότητα και καταδικάζουν λαούς στη φτώχια, στην πείνα, στην εξαθλίωση, στη δυστυχία. Κι ίσως τα μεγαλύτερα σκάνδαλα είναι τούτα: ο άκρατος πλουτισμός, η πλεονεξία, που ο Λόγος του Θεού τη χαρακτηρίζει ως «ειδωλολατρία» και που οι σύγχρονοι Φαρισαίοι την υποτιμούν, καλυπτόμενοι μάλιστα από τις «μάσκες» κάποιας «φιλανθρωπίας». Αλλά, οι Παραβολές και όλη η διδασκαλία του Χριστού, μάς δείχνουν την αξία που έχει ο «πλησίον», ο στερημένος και καταφρονεμένος, ο πάσχων-τόσο τραγικά, ιδιαίτερα τούτο τον καιρό- αδελφός μας.
Ας ακούσομε όμως τι άλλο μας λέει σήμερα ο Απόστολος: «Σκανδαλίζοντας τους συνανθρώπους σας, κάνετε αμαρτία που θίγει τον ίδιο το Χριστό, που πέθανε γι’ αυτούς». Για να προχωρήσει στο ριζοσπαστικό: «αν κάποιο φαγητό σκανδαλίζει τον αδελφό μου, δε θα φάω ποτέ πια κρέας, για να μην γίνω αιτία να πέσει πνευματικά»! Έτσι καταξιώνεται η ελευθερία και η αξία του ανθρώπου, σύμφωνα με το πνεύμα του Χριστού. Πρόκειται για την πραγματική υπέρβαση της ατομικότητας, το άνοιγμα προς τη Θεοκοινωνία, με τη θυσιαστική, χριστοκεντρική αγάπη.
Αυτό το εσώτατο βίωμα, τον τέλειο τρόπο ζωής, διακηρύσσει ο Παύλος λέγοντας: «Μηδείς το εαυτού ζητείτω, αλλά το του ετέρου έκαστος». Αυτό ακριβώς ώθησε και τον Άγιο Πατροκοσμά-όπως και πλήθος άλλων Αγίων- στο τεράστιο ιεραποστολικό και εθνεγερτήριο έργο του. Σήμερα, με το Ευαγγέλιο της «Κρίσεως», ο Κύριος μάς καλεί να αποφασίσομε αν θα τον ακολουθήσομε, σε μια εποχή που πληγώνονται κι απειλούνται διαρκώς η ελευθερία και η αγάπη. Μακάρι να μιμηθούμε τον Παύλο, που πάλι μας προτρέπει: «Παρακαλείτε αλλήλους και οικοδομείτε ο εις τον ένα». Αμήν!
Νίκος Σιγανός, θεολόγος
