ΑΠΟΣΤΟΛΙΚΑ ΑΝΑΓΝΩΣΜΑΤΑ
ΚΥΡΙΑΚΗ Ζ΄ ΛΟΥΚΑ (Γαλ. Β ́ 16 – 20)
«Ζῶ δὲ οὐκέτι ἐγώ, ζῇ δὲ ἐν ἐμοὶ Χριστός»
«Οὐ δικαιοῦται ἄνθρωπος ἐξ ἔργων νόμου, ἐὰν μὴ διὰ πίστεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, καὶ ἡμεῖς εἰς Χριστὸν Ἰησοῦν ἐπιστεύσαμεν, ἵνα δικαιωθῶμεν ἐκ πίστεως Χριστοῦ, διότι οὐ δικαιωθήσεται ἐξ ἔργων νόμου πᾶσα σάρξ».
Είδαμε την προηγούμενη Κυριακή, αγαπητοί μου, πώς o Παύλος, o ένθερμος ζηλωτής του Ιουδαϊσμού, από φανατικός διώκτης του Χριστού μεταστράφηκε ριζικά κι έγινε ο μεγαλύτερος των Αποστόλων. Καημός και αγώνας όλης της ζωής του ήταν να μεταδώσει στους ανθρώπους την αληθινή πίστη, που συνεπάγεται ένα εντελώς νέο τρόπο ζωής εν Πνεύματι Αγίω κι όχι το φρόνημα του αμαρτωλού κόσμου. Θάνατος και ζωή συμπλέκονται και σε μάς, και το σημερινό ανάγνωσμα έρχεται να μας βοηθήσει να βρούμε φως στα σκοτάδια μας, διέξοδο στα αδιέξοδά μας.
Από την αρχή παρατηρούμε ότι σ’ όλο το κείμενο υπάρχει μια αντιπαράθεση του Νόμου με την Πίστη. Άραγε, γιατί; Ξέρομε ότι σ΄ όλες τις θρησκείες των ανθρώπων, καθώς αναζητούν τη «λύτρωση» από τα δεινά του μάταιου βίου, τη «μακαριότητα» (ευτυχία), υπάρχουν νόμοι, κανόνες συμπεριφοράς, τελετές, εντολές. Ο Μωσαϊκός Νόμος ήρθε να προστατεύσει τον Ισραηλιτικό λαό από ένα ειδωλολατρικό και βάρβαρο περιβάλλον, που έφτανε ακόμα και σε φρικτές ανθρωποθυσίες, και μάλιστα παιδιών! Το ζήτημα όμως είναι: τι νόημα έχει για ένα χριστιανό αυτός ο Νόμος, με τις αναρίθμητες εντολές και απαγορεύσεις του; Είναι δυνατόν, ας πούμε, να ακούμε και σήμερα από πολλούς χριστιανούς ότι φτάνει που είναι «καλοί άνθρωποι» κι ότι τηρούν τις Δέκα Εντολές; Αν ήταν έτσι, τότε, ποια η διαφορά μας από τους Εβραίους; Μήπως ωραίες διδασκαλίες και «ηθικές» δεν έχουν κι άλλες θρησκείες, φιλοσοφίες και συστήματα; Μήπως, όμως, με τέτοιες ιδέες, στο πνεύμα της «εκκοσμίκευσης» και με την αδιαφορία και απάθεια των χριστιανών, συναρμολογείται τεχνηέντως ένα «μωσαϊκό» πίστεων, για την επιβολή της περιώνυμης Πανθρησκείας, με την Παγκοσμιοποίηση να κυριαρχεί σ’ όλους τους τομείς της ζωής μας;
Έχει βεβαίως και η Εκκλησία του Χριστού τις Εντολές Του, με αποκορύφωμα την Επί του Όρους Ομιλία και τους ανεπανάληπτους Μακαρισμούς. Έχει τους Ιερούς Κανόνες και τη Χριστιανική Ηθική. Απαιτείται από τους συνεπείς χριστιανούς η συμμετοχή στις Εορτές και στις Ακολουθίες, η τήρηση των νηστειών, η άσκηση της φιλανθρωπίας, η εκτέλεση «καλών έργων», γιατί «πίστις άνευ έργων νεκρά εστίν». Κι έχομε δει τον Παύλο να προτρέπει τους πιστούς να είναι πρωτοπόροι στα «καλά έργα» κι όχι ουραγοί. Αλλά, όλα τούτα -και όποια άλλα-δεν αυτονομούνται από την πίστη, δεν θεωρούνται ως ατομικά επιτεύγματα, όπως τα «καθήκοντα» ενός «καλού πολίτη». Κι εδώ ακριβώς έγκειται η ουσιώδης διαφορά της φιλανθρωπικής δράσης της Εκκλησίας από άλλους φορείς: ότι προηγείται, ως βάση, στήριγμα και πηγή κάθε δραστηριότητας η πίστη και αναφορά στο Χριστό. Στο πανάγιο πρόσωπό Του πρέπει να θεμελιώνεται όλη η ζωή μας. Από τη στιγμή της Βαπτίσεώς μας εγκαταλείπουμε τον «παλιό εαυτό» μας κι εντασσόμαστε στο Σώμα Του, την Εκκλησία. Κι όλα τούτα συμβολίζονται με την ένδυση των λευκών χιτώνων, όπως δηλώνει και ο ωραίος ύμνος: «Όσοι εις Χριστόν εβαπτίσθητε, Χριστόν ενεδύσασθε. Αλληλούια».
Αναφερθήκαμε εισαγωγικά σε «ζωή» και «θάνατο», που, ως βιολογικά φαινόμενα, συνοδεύουν όλους τους ανθρώπους. Αλλά, στην πνευματική σφαίρα και πραγματικότητα, ήδη βιώνονται στο Μυστήριο του Βαπτίσματος, με τους συμβολισμούς του. Ο Απόστολος λέει ότι «έχει πεθάνει» για τη θρησκεία του νόμου, για να βρει την αληθινή ζωή κοντά στο Θεό. Και συμπληρώνει: «Χριστῷ συνεσταύρωμαι· ζῶ δὲ οὐκέτι ἐγώ, ζῇ δὲ ἐν ἐμοὶ Χριστός· ὃ δὲ νῦν ζῶ ἐν σαρκί, ἐν πίστει ζῶ τῇ τοῦ υἱοῦ τοῦ Θεοῦ τοῦ ἀγαπήσαντός με καὶ παραδόντος ἑαυτὸν ὑπὲρ ἐμοῦ». Μεγάλος λόγος: έχει «σταυρωθεί» μαζί με το Χριστό κι έχει ταυτίσει με τη ζωή Του τη δική του! Η πίστη και η απερίγραπτη αγάπη στο πρόσωπό Του τον έχουν σαγηνεύσει-θείος «έρωτας» παντοτινός. Δεν είναι καταπληκτικό; Να έχει νεκρώσει όποιους λογισμούς, επιθυμίες, αισθήματα, συναισθήματα είναι αντίθετα προς το θέλημα του Θεού; Δύσκολος, τιτάνιος, ένθεος αγώνας μιας ζωής!
Στο βάθος του ψυχικού ορίζοντα του Παύλου-αλλά και όλων των χριστιανών- σαν από την κορυφή υψηλού βουνού, προβάλλει ολόφωτος ο Σταυρός. Το αίμα του Εσταυρωμένου ποτίζει το δέντρο της Εκκλησίας, για να καρποφορήσει την πίστη, την ελπίδα, την αγάπη κι όλες τις άλλες δωρεές που παρέχονται με τα Άγια Μυστήρια στους πιστούς. Στο εξής, όλη η ζωή τους γίνεται χριστοκεντρική, καθώς αγωνίζονται να φτάσουν στην πολυπόθητη σωτηρία. Σήμερα, φίλοι μου, εκατομμύρια συνανθρώπων μας σηκώνουν ολοένα και περισσότερους σταυρούς: πολέμους, προσφυγιά, θάνατο, βία, φτώχεια, εξαθλίωση, βαρβαρότητα, πείνα! Καθώς η ανθρωπότητα βρίσκεται στο χείλος της Αβύσσου, ευχόμαστε και παρακαλούμε το Θεό να μη μάς εγκαταλείψει. Αμήν!
Νίκος Σιγανός, θεολόγος
