Σταυρωμένη η ανθρωπότητα χωρίς το Χριστό
Τελειώνει η Μεγάλη Σαρακοστή-η πιο όμορφη περίοδος του Έτους για τη λατρευτική ζωή της Εκκλησίας. Στα πρόθυρα της Μεγάλης Εβδομάδας, άραγε, αναλογιζόμαστε τί σημαίνει το χριστιανικό Πάσχα; Μήπως είναι μια τυπική Γιορτή, για την «τήρηση» των ωραίων εθίμων; Όχι βέβαια. Ούτε μια αφορμή για έντονο συναισθηματισμό, στον οποίο συνήθως συμβάλλουν οι κατανυκτικότατες Ακολουθίες με τους απαράμιλλους ύμνους. Αν δυσκολευόμαστε να συλλάβουμε τα βαθύτερα νοήματα των Αγίων ημερών, ας σκεφτούμε ότι δεν πρόκειται για έναν απλό συμβολισμό, αλλά για ανεξήγητη ανάληψη από το Χριστό, του πόνου όλης της ανθρωπότητας-των δοκιμασιών, των προβλημάτων μας και προπαντός των αμαρτιών μας.
Η Εβδομάδα του Λαζάρου- η λεγόμενη «κουφή»- έχει μια ξεχωριστή αξία για τους πιστούς. Ο θάνατος και η ανάσταση του φίλου του Χριστού φέρνουν μπροστά μας το μέγα μυστήριο της ίδιας της ζωής του ανθρώπου, και δι’ αυτού, ολόκληρου του Σύμπαντος. «Όντως φοβερότατον το του θανάτου μυστήριον», ακούμε στη Νεκρώσιμη Ακολουθία. Γύρω από τη «μνήμη θανάτου» στρέφεται όλος ο αγώνας των μοναχών, αλλά ο σύγχρονος άνθρωπος, συνηθισμένος στην καλοζωία, αποφεύγει κάθε σχετική συζήτηση. Λες κι έτσι «ξορκίζει» το «κακό», που, όμως, κόβει το «νήμα» του πρόσκαιρου τούτου βίου, ανοίγει τη θύρα της αιωνιότητας κι ελευθερώνει την ψυχή, για να πετάξει σ’ άλλους κόσμους, ενώπιον του Θεού, των αγγέλων και των Αγίων.
Από τα πρώτα βήματα της Εκκλησίας, οι θλίψεις, οι θυσίες, τα μαρτύρια, σημάδευαν τη ζωή των αληθινών πιστών. Και σήμερα, συχνά μιλάμε για «ζωή μαρτυρική». Σαν τους ταλαίπωρους διαβάτες, που πορεύονται προς διάφορες κατευθύνσεις, σε δύσβατα μονοπάτια και κακοτοπιές. Αναζητούμε τη γνήσια αγάπη, γιατί τη χρειαζόμαστε, σαν το οξυγόνο, να δώσει νόημα και σκοπό στην ύπαρξη και στη ζωή μας. Αλλά, άραγε, σκεφτόμαστε ότι εκατομμύρια συνανθρώπων μας υποφέρουν, διώκονται, μαρτυρούν; Ωστόσο, ας μη λησμονούμε πως στη ζωή του χριστιανού προβάλλει, στήριγμα δυνατό, όπλο αήττητο, ο Σταυρός Του Κυρίου και στο βάθος η ένδοξη Ανάστασή Του! Πόσο παράξενο είναι, στ’ αλήθεια, ένας αθώος, ο μόνος Αναμάρτητος, να «αίρει» τις αμαρτίες του κόσμου, να «σβήνει» τις ανομίες μας, πάσχοντας σε ασύλληπτο βαθμό για χάρη μας! Είναι εντελώς ανεξήγητο το μυστήριο της σωτηρίας μας. Αλλά, πώς μπορεί να συμβαίνουν όλα τούτα, αν δεν είναι ο Αληθινός Θεός; Ποιος άλλος ισχυρίστηκε και βεβαίωσε ότι είναι η Οδός, η Ανάσταση και η Ζωή, παρά μόνον ο Θεάνθρωπος Ιησούς;
Σε λίγες μέρες θα γιορτάσουμε το Πάσχα, με ποικίλους τρόπους, και πάντως, στην Πατρίδα μας-παρά την ακρίβεια- με πλούσιες τελετές. Θα προσπαθήσουμε να «ξεδώσουμε», να ξεχάσουμε τις δυσκολίες, τις στεναχώριες μας και τα άλλα προβλήματα, με πλούσια φαγοπότια, γλέντια και ξεφαντώματα-όλα βέβαια «καλά και άγια» και σύμφωνα με τις «παραδόσεις» μας. Αλλά, ας σκεφτούμε και λίγο πόσοι άνθρωποι, δίπλα μας ίσως, ή λίγο πιο μακριά, στερούνται και τα στοιχειώδη και υποφέρουν, βουτηγμένοι στις ασθένειες, στον πόνο, στη μοναξιά. Κι ακόμα χειρότερα: αμέτρητα τα θύματα των πολέμων, της βίας, των φανατισμών. Είναι οι «μάρτυρες» της εποχής μας, ανεξαρτήτως καταγωγής, φύλου, ηλικίας, εθνότητας, θρησκείας. Όπως έγραψε κάποιος, «ενώ ο κόσμος γονατίζει μπροστά στον Σταυρωμένο Χριστό και ψιθυρίζει το θαύμα της νίκης της ζωής πάνω στον θάνατο, γύρω μας υψώνονται άλλοι σταυροί από σίδερο και φωτιά, από αίμα και στάχτη. Ένα ατέλειωτο μοιρολόι σηκώνεται από τη γη, πνιγμένο στις εκρήξεις και στις πολεμικές κραυγές του μίσους. Οι «σταυρωμένοι» της Γάζας, της Υεμένης, του Κονγκό, της Συρίας, της Ουκρανίας, και των στρατοπέδων προσφύγων, είναι οι σημερινοί μας Χριστοί» (Γιάννης Παληός). Θα προσθέταμε ακόμα: της Νιγηρίας, της Βενεζουέλας, του Ιράν-όλης της γης!
Λένε πως ο Προμηθέας της Μυθολογίας συμβόλιζε το Χριστό. Το σκληρό μαρτύριό του μάλλον «φωτογραφίζει» το δράμα ολόκληρης της ανθρωπότητας, που υποφέρει, βουτηγμένη στα είδωλα, στη βία, στις αδικίες και στη βαρβαρότητα, απομακρυσμένη από το Θεό. Αλλά, άραγε, δικαιούνται οι χριστιανοί να απελπίζονται; Λίγο φως, φίλοι μου, στο ζοφώδες «τούνελ» της ζωής μας ίσως ρίχνουν τα παρακάτω λόγια: «Το ουσιαστικό για να μαρτυρήσει κανείς ότι ο Χριστός ήλθε και ότι θα επανέλθει, το ουσιαστικό για να μαρτυρήσει στους απομονωμένους, σ’ αυτούς που κλαίνε, σ’ αυτούς που δεν έχουν αγάπη, ότι όλα θα γίνουν πιο πραγματικά και μεταμορφωμένα μέσα στη Βασιλεία, το ουσιαστικό είναι η χαρά μας. Δεν μαρτυρεί κανείς παρά με την αγιότητα, δεν μαρτυρεί κανείς παρά με τη χαρά, γεννημένος από το μυστηριώδες βάπτισμα των δακρύων, πέρα από τις μεγάλες, μαζικές αξιώσεις, πέρα από την κοινωνία, την ιστορία, πέρα από την εγκόσμια ευτυχία, όπου ο σημερινός άνθρωπος θα ήθελε ν’ αποκοιμηθεί» (Αλ. Σμέμαν).
Καλό και Άγιον Πάσχα. Νίκος Σιγανός
