Σκόρπιες σκέψεις για το Τριώδιο και τα τελούμενα σ’ αυτό
04,Φεβ
Εισήλθαμε, φίλοι μου, με με τη Χάρη του Θεού, στο Τριώδιο, που φέτος συμπίπτει με το Φεβρουάριο-ένα μήνα πολύ σπουδαίο, με πολλά εορτολογικά και λαογραφικά στοιχεία. Κι ενώ στους ναούς ψάλλονται ακόμη τα ωραία τροπάρια της Υπαπαντής του Χριστού, έχομε μπροστά μας πλήθος Εορτών Αγίων, όπως είναι: ο Τρύφων, Συμεών ο Θεοδόχος, ο Μέγας Φώτιος, Γεώργιος ο Νεομάρτυς, ο Χαραλάμπης, ο Θεόδωρος Τήρωνος, Φιλοθέη η Αθηναία, Ιωάννης ο Πρόδρομος, κ. ά. Και χαίρονται οι πιστοί ιδιαιτέρως, με την έναρξη αυτής της περιόδου- της πιο κατανυκτικής του Εκκλησιαστικού Έτους. Τους αρέσουν οι ωραιότατοι ύμνοι και θέλουν να ακούσουν τα Ευαγγέλια, με τις διδακτικότατες Παραβολές του Χριστού.
Μα για τον πολύν κόσμο, τί άραγε σημαίνει αυτό το διάστημα, εκτός από πλούσια φαγοπότια, γλέντια και ξεφαντώματα, και τίποτε παραπάνω; Βέβαια, Αποκριές έρχονται, κι όλοι λίγο πολύ νιώθουμε την ανάγκη να «ξεσκάσομε», να διασκεδάσουμε, να χαρούμε βρε αδελφέ, διώχνοντας για λίγο τις έγνοιες και τις σκοτούρες που μάς παραφορτώνει ή έρμη η καθημερινότητα, δυσκολεύοντας ολοένα και περισσότερο τη ζωή μας. Αλλά τί γίνεται μετά; Άντε και λίγη «νηστεία», την πρώτη εβδομάδα της Σαρακοστής, κι ύστερα, πάλι τα ίδια, μέχρι να πλησιάζει το Πάσχα, που θα ξαναθυμηθούμε τη…χριστιανική μας ιδιότητα και τα φιλέορτα συναισθήματά μας… Άραγε, ποια σχέση μπορεί να έχει αυτός ο τρόπος ζωής με κείνον των προγόνων μας; Και, ικανοποιούνται οι πνευματικές ανάγκες του ανθρώπου, με τον άκρατο καταναλωτισμό και τον υλιστικό τρόπο ζωής; Καθένας ας σκεφτεί και ας κρίνει υπεύθυνα καi σοβαρά.
Έρχεται λοιπόν Εκκλησία να μάς υπενθυμίσει ότι ο άνθρωπος δεν είναι ένα απλό βιολογικό ον, αλλά «ζώον θεούμενον», δηλαδή, δισυπόστατος, με σώμα και ψυχή, πλασμένος «κατ’ εικόνα και ομοίωσιν» του Θεού. Ω, πόσο μεγάλη δόξα και τιμή! Έχομε βέβαια τον ημερήσιο και Εβδομαδιαίο λειτουργικό κύκλο, ώστε να θεμελιώνεται ο χρόνος της ζωής μας σαν τον καλοκτισμένο τοίχο, με βάση τον «ακρογωνιαίο λίθο» του οικοδομήματος της Εκκλησίας, τον Ιησού Χριστό. Στον Εβδομαδιαίο κύκλο της Λατρείας κάθε μέρα έχει την ιδιαίτερη πνευματική της θέση και αξία. Μα στη Λειτουργία της Κυριακής υμνούνται εξαίσια και αναπαριστάνονται όλα τα κοσμοσωτήρια γεγονότα της επίγειας ζωής του Χριστού- Γέννηση, Σταύρωση, Ανάσταση, Ανάληψη-για να επισφραγιστούν με την Πεντηκοστή. Κι είναι σα να συμβαίνουν όλα τούτα τα θαυμαστά «σήμερα», την ώρα της Θείας Ευχαριστίας, που μάς εισάγει στη Βασιλεία του Θεού!
Είπαμε παραπάνω για τις Παραβολές. Ήδη την περασμένη Κυριακή –του Τελώνη και του Φαρισαίου- είδαμε δύο αντίθετους τρόπους σκέψης και ζωής: από τη μια μεριά, της έπαρσης, της υποκρισίας, του εγωκεντρισμού. Κι από την άλλη, της μετάνοιας, της ταπεινώσεως ενώπιον του Θεού. Όμως, τους συναντούμε και στη δική μας καθημερινότητα. Και βλέπομε πόσα δράματα βιώνει η κοινωνία μας, αλλά και ολόκληρη η ανθρωπότητα, από τους σύγχρονους «φαρισαίους», που υποκρίνονται πολλές φορές ότι ενεργούν «για το καλό», το «δίκαιο», την «ειρήνη», ενώ εξαπολύουν πολέμους, με σφαγές, απερίγραπτη δυστυχία, απίθανες καταστροφές! Τώρα, ο νους μας πηγαίνει σε τούτη την Κυριακή, του Ασώτου, και σωστά ειπώθηκε ότι, αν χανόντουσαν όλα τα Ευαγγέλια και σωζόταν μονάχα η ομώνυμη Παραβολή, θα αρκούσε για να αντιπροσωπεύσει όλη τη διδασκαλία του Χριστού! Πάλι έχομε δυο διαφορετικές στάσεις ζωής: του μικρότερου γιου, που σπαταλάει όλη την περιουσία (δηλ. τα χαρίσματά) του σε μια άσωτη ζωή, αλλά μετανοεί, επιστρέφει στο πατρικό σπίτι, κι ο σπλαχνικός πατέρας τον υποδέχεται με ανοιχτή αγκαλιά. Κι ενώ όλοι γλεντούν το γεγονός, ο άλλος γιος μένει μακριά, γιατί δεν μπορεί να κατανοήσει το μέγεθος της αγάπης του Σπλαχνικού Πατέρα. Εδώ λοιπόν έχομε την αντιπαράθεση της μετάνοιας, της αλληλεγγύης, της συγχωρητικότητας, με τη σκληροκαρδία, την τυπολατρία, τον ηθικισμό και τον εγωκεντρισμό, συμπεριφορές που βιώνουμε και στα «θρησκευτικά» περιβάλλοντα-ίσως συμμετέχοντας και μείς-με πολύ σοβαρές συνέπειες πολλές φορές. Κι είναι το επαναστατικό «μήνυμα», η απερίγραπτη αγάπη του Θεού, που αγκαλιάζει όλους τους ανθρώπους, ανεξαρτήτως φυλής, καταγωγής, φύλου, θρησκείας, εθνικότητας, θέλοντας να τους σώσει.
Η τρίτη Κυριακή, της Απόκρεω, είναι αφιερωμένη στη φοβερή Μέλλουσα Κρίση. Το ομώνυμο Ευαγγέλιο, σαν εγερτήριο σάλπισμα έρχεται να μάς καλέσει να συνειδητοποιήσουμε ότι δεν επιτρέπεται η αδιαφορία μπροστά στον ανθρώπινο πόνο και ο εφησυχασμός, αφού κανείς δε γνωρίζει την «ώρα» του θανάτου, ούτε της Δευτέρας Παρουσίας του Κυρίου. Τέλος, την Κυριακή της Τυρινής η Εκκλησία μάς θυμίζει την απώλεια του Παραδείσου και κλείνει η «προπαρασκευή» της Μεγάλης Σαρακοστής, για να αρχίσει ο πιο έντονος πνευματικός αγώνας, με την πλήρη Νηστεία και τον πλούτο των Ιερών Ακολουθιών, με σκοπό να προετοιμαστούμε για το Άγιον των Ορθοδόξων Πάσχα. Αμήν!
Νίκος Σιγανός
