ΚΥΡΙΑΚΗ ΣΤ΄ ΛΟΥΚΑ (Η΄, 26-39)
Σε κοινωνία με τον Ιησού Χριστό
Θα παρακολουθήσομε σήμερα, για δεύτερη φορά, το δράμα του δαιμονισμού κάποιων ανθρώπων και τη θεραπεία τους από το Χριστό. Η πρώτη ήταν στις περικοπές του Ματθαίου (Ε΄ Κυριακή). Είναι άραγε τυχαία η επανάληψη της διηγήσεως; Ελπίζομε να απαντηθεί το ερώτημα με όσα θα ακολουθήσουν.
Ας πάρομε, όμως, τα πράγματα με τη σειρά. Αμέσως μετά το θαύμα του πολλαπλασιασμού των άρτων, ο Ιησούς δίνει εντολή στους μαθητές Του να περάσουν με πλοίο στην απέναντι από τη Γαλιλαία μεριά της Λίμνης Γεννησαρέτ. Εκεί ήταν τα Γάδαρα, μια από τις πολλές πόλεις της περιοχής, που ονομαζόταν Δεκάπολη και κατοικούνταν από εθνότητες με διάφορες πίστεις και λατρείες. Περιδιαβάζοντας έξω από την πόλη, συναντώνται με έναν άνδρα δαιμονισμένο από πολύν καιρό. Η όψη του και η συμπεριφορά του προκαλούσαν τρόμο. Δε φορούσε ρούχα, κοιμόταν στα μνήματα κι έσπαγε συνεχώς τις αλυσίδες με τις οποίες τον έδεναν. Μόλις αντίκρυσε το Χριστό, έβγαλε μια κραυγή, έπεσε στα πόδια Του και του είπε δυνατά: «Τι δουλειά έχεις με μένα Ιησού, Υιέ του Υψίστου Θεού; Σε παρακαλώ, μη με βασανίσεις». Αφού, βέβαια, Εκείνος είχε διατάξει το ακάθαρτο πνεύμα να φύγει από τον άνθρωπο.
Είναι όντως εντυπωσιακή η ομολογία των δαιμόνων, την οποία, κατά του Πατέρες, ανέχθηκε ο Κύριος, για να διδαχτούν εκείνοι που τον θεωρούν μονάχα ως άνθρωπο. Γιατί, ακόμα και ο Διάβολος-άθελά του βεβαίως- γίνεται συνεργός του Θεού, για ωφέλεια των ανθρώπων. Καταλαβαίνομε ότι ο Σατανάς δεν είναι μια απρόσωπη δύναμη, ή «αρνητική ενέργεια», καθώς πολλοί εσφαλμένως νομίζουν. Είναι ο Εωσφόρος, που, ζηλεύοντας τη δόξα του Θεού, εξέπεσε από την αγγελική κατάσταση κι έφυγε μακριά Του, παρασύροντας μαζί του άγνωστο αριθμό πονηρών πνευμάτων. Έκτοτε, ως Αρχηγός του Σκότους, επιβουλεύεται διαρκώς τη ζωή και τη σωτηρία των ανθρώπων. Αλλά, το χειρότερο είναι ότι, ενώ έχομε αμέτρητες μαρτυρίες στην Αγία Γραφή, στους Βίους των Αγίων και γενικότερα στη ζωή της Εκκλησίας, και τρομερά δαιμονικά γεγονότα, ακόμα και στις θρησκείες του κόσμου, ο «μοντέρνος» άνθρωπος δεν πιστεύει και ψάχνει να βρει σ’ όλα «επιστημονικές απαντήσεις»! Αλλά, ας αναρωτηθούμε: είναι άπειρα τα όρια των αισθήσεων και οι δυνατότητες της Επιστήμης;
Με όσα ακολούθησαν στα Γάδαρα, αναδεικνύεται καθαρά η εξουσία και η ακατάλυτη δύναμη του Χριστού. Ρωτάει τον δαιμονισμένο ποιο είναι το όνομά του, κι αυτός απαντάει: «Λεγεών», δηλαδή, χιλιάδες πονηρών πνευμάτων! Όμως, κατατρομαγμένα τον παρακαλούν να μην τα διατάξει να πάνε στην άβυσσο. Βλέπουν ότι με τον ερχομό του Χριστού έχει αρχίσει η εσχατολογική εποχή και τρέμουν για την επερχόμενη αποπομπή τους στην Κόλαση, στην αιώνια καταδίκη. Τα διώχνει, κι αυτά μπαίνουν σ’ ένα κοπάδι χοίρων, που όρμησε και πνίγηκε στη λίμνη. Βλέποντας οι βοσκοί τα τρομερά γεγονότα, έφυγαν αμέσως, πήγαν στην πόλη και τα ανήγγειλαν όλα. Τότε οι κάτοικοι βγήκαν και μόλις είδαν τον Ιησού, φοβισμένοι από όσα έμαθαν, τον παρακάλεσαν να φύγει μακριά. Κι Εκείνος μπήκε πάλι στο πλοίο με τους μαθητές Του και γύρισε στην Καπερναούμ. Όσο για τον πρώην δαιμονισμένο, παρακαλούσε τον Κύριο να τον πάρει μαζί Του, αλλά, υπακούοντας, επανέρχεται στην ήρεμη ζωή, για να διακηρύσσει τα θαυμάσιά Του σ’ όλη την περιοχή.
Διάφορες απόψεις έχουν διατυπωθεί, για να ερμηνευτούν τούτα τα παράξενα γεγονότα. Κατά τους Πατέρες, ο Κύριος επέτρεψε στους δαίμονες να μπούνε στους χοίρους, για να διδαχτούμε εμείς πόσο καταστρεπτική δύναμη διαθέτουν και μόνο με τη θέληση του Θεού περιορίζεται η φονική διάθεσή τους. Ο Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς κάνει λόγο για το «χοιρώδη βίο» εκείνων που κυριαρχούνται από τα βρωμερά πάθη. Αλίμονο, πού μπορεί να καταντήσει ο άνθρωπος, ο πλασμένος κατ’ εικόνα και ομοίωση του Θεού. Λέει ο Άγιος: «Ο αρχηγός της κακίας, όταν κατοικήσει στον άνθρωπο, τον κάνει θηρίο. Δεν είναι πολύ να πω ότι κατασκευάζει μέσα του δαιμονικό ήθος, κάνοντάς τον έτσι ανθρωποκτόνο, αυτός που από την αρχή ήταν ανθρωποκτόνος και μισάνθρωπος και να αντιμάχεται το ζωοδότη Χριστό».
Γίνεται σαφές ότι οι Άγιοι Πατέρες ήθελαν να τονίσουν ιδιαιτέρως τη δύναμη του Κυρίου και την αξία της κοινωνίας μας μαζί Του, σε αντίθεση με την «άβυσσο» της δυστυχίας που βιώνουμε μακριά Του. Ας αναρωτηθούμε όλοι μας: μήπως η κοινωνία μας, με το υλιστικό πνεύμα, τις κοινωνικές διακρίσεις, τη βία, τη Μαγεία, τη βαρβαρότητα, το «δαιμονισμό» της, μοιάζει με κείνη των Γαδαρηνών; Γιατί, λ.χ., με τον τρόμο της πανδημίας και των Μ.Μ.Ε., πολλοί χριστιανοί αποφεύγουν ακόμα και τη Θεία Κοινωνία και απομονώνονται από το Θεό και τους ανθρώπους; Πού είναι, λοιπόν, η πίστη και η αγωνιστικότητα των προγόνων μας; Πού η αγάπη, πού το κοινοτικό πνεύμα της Ορθοδοξίας; Αντέχουμε χωρίς το Χριστό; Τί λόγο θα δώσουμε, αν τον απομακρύνουμε από τη ζωή μας; Οι Γαδαρηνοί, αντί να μετανοήσουν και να κρατήσουν κοντά τους τον μόνο Ιατρό των ψυχών και των σωμάτων, τον διώχνουν. Μακάρι να μοιάσουμε με το πλήθος της Καπερναούμ, που τον υποδέχτηκε με χαρά, προσμένοντας κι εμείς- κι ετοιμαζόμενοι- την επιστροφή Του!
Νίκος Σιγανός, θεολόγος
