Στο δρόμο της επιστροφής στο «Σπίτι του Πατέρα»
Η πρώτη εβδομάδα του Τριωδίου λέγεται από το λαό μας «Προφωνή» ή «Προφωνήσιμη»,γιατί στα χωριά μας παλιότερα διαλαλούσαν οι «ντελάληδες» ότι άρχιζαν οι Αποκριές και καθένας έπρεπε να φροντίσει για τις απαραίτητες προμήθειες κρέατος! Λέγεται και «Συγκόκαλη», επειδή δεν τηρείται η νηστεία της Τετάρτης και της Παρασκευής. Άλλη ονομασία της είναι «Αμολυτή» ή «Απολυτή», γιατί τότε «απολύονται» οι ψυχές των νεκρών και βγαίνουν στον «απάνω κόσμο». Ας «προφωνήσουμε» λοιπόν και μείς κάποια πράγματα, που φέρνει στην επικαιρότητα το Ευαγγέλιο της Κυριακής, καθώς και η εξαιρετική εκκλησιαστική υμνολογία.
Πολλοί ανάμεσά μας πιστεύουν ότι «κατέχουν» την αλήθεια, ότι βρίσκονται «στο δρόμο του Θεού» και υποστηρίζουν με φανατισμό τις «αξίες», τις «αρχές», τα «ιδανικά» τους. Και, καλά στην Πολιτική, αλλά και στον εκκλησιαστικό χώρο, σε τί ωφελούν, η αλαζονεία, η υποκρισία, η ισχυρογνωμοσύνη; Την προηγούμενη Κυριακή ακούσαμε τον Κύριο να κατακρίνει το Φαρισαίο, που αν και νομομαθής και πολύ «θρήσκος»-αφού τηρούσε με ακρίβεια όλες τις διατάξεις του Μωσαϊκού Νόμου (προσευχή, νηστεία, φιλανθρωπία)-δεν κατάφερε να σωθεί! Βλέπετε, πολλές φορές, άλλη είναι η δική μας γνώμη και άλλη του Παντογνώστη και Δικαιοκρίτη Θεού. Ας μη σπεύδομε, λοιπόν, να καταδικάζομε κανέναν, παρά μόνο τον εαυτό μας. Κι αυτό, γιατί, πρώτο, συχνά τα φαινόμενα «απατούν». Ο άνθρωπος είναι το μεγαλύτερο μυστήριο. «Άβυσσος» η ψυχή του. Δεύτερο, γιατί, σύμφωνα με το λόγο του Χριστού, όσο περισσότερα γνωρίζει κανείς-προφανώς, για Κείνον και τη διδασκαλία Του- τόσο πιο αυστηρά θα κριθεί. Και τρίτο: όσες «καλές πράξεις», θυσίες, αγαθοεργίες κ. λ. π. κι αν κάνουμε, αν δεν έχομε ταπείνωση και γνήσια αγάπη, αλλά, αντιθέτως, μάς «περισσεύουν» η έπαρση και ο εγωκεντρισμός, δεν πρόκειται να «δούμε πρόσωπο Θεού»!
Λέγαμε προ ημερών για την «αυλή» της Εκκλησίας, εννοώντας τον προχριστιανικό κόσμο. Φαντάζομαι να έχετε ακούσει για τον περίφημο «σπερματικό λόγο» στους αρχαίους λαούς (Έλληνες και άλλους). Είναι εκπληκτικό να συναντά κανείς σε τέτοια κείμενα χριστιανικές αλήθειες, που θυμίζουν τους θεόπνευστους Προφήτες της Παλαιάς Διαθήκης. Πρόκειται για το Λόγο του Θεού, που, όπως λέει ο Ευαγγελιστής Ιωάννης, «ήταν πάντοτε στον κόσμο και φωτίζει κάθε άνθρωπο που έρχεται στον κόσμο, αφού τα πάντα δημιουργήθηκαν από Εκείνον, αλλά ο κόσμος δεν τον γνώριζε»! Επειδή λοιπόν ο άνθρωπος δεν μπορεί μόνος του να βρει και να ξαναγυρίσει στο χαμένο Παράδεισο, σαρκώθηκε ο Λόγος, προσλαμβάνοντας την ανθρώπινη φύση, για να τη θεραπεύσει, να τη «θεώσει», να τη σώσει.
Αυτή τη μεγαλειώδη διαδικασία παρακολουθούμε, φίλοι μου, με την Παραβολή του «Ασώτου»: την πορεία της «αποδημίας», της ασωτίας, της πνευματικής πείνας, της μετάνοιας και του γυρισμού του «χαμένου» γιου στην αγκαλιά του Σπλαχνικού Πατέρα. Ένα δρόμο, που περνάει από την αυτογνωσία, την «επιστροφή» στον πραγματικό εαυτό του. Αυτό καλούμαστε κι εμείς να πράξουμε. Αρκεί να σκεφτούμε και να αξιολογήσουμε το εξής: ότι εμείς έχουμε τη γνήσια, πρωτοχριστιανική Πίστη, ενώ αμέτρητοι άνθρωποι αναζητούν τη «σωτηρία» πολύ «μακριά» και μέσα από αλλόκοτα, επικίνδυνα «μονοπάτια». Όπως λέει ένας θεολόγος: «Προσάγουμε στην Εκκλησία αυτό που είμαστε με μια κίνηση παραδόσεως, για να γίνει αυτό σώο, ακέραιο και υγιές» (Δημήτριος Μαυρόπουλος).
Νίκος Σιγανός, θεολόγος
