ΑΠΟΣΤΟΛΙΚΑ ΑΝΑΓΝΩΣΜΑΤΑ
ΚΥΡΙΑΚΗ I΄ ΜΑΤΘΑΙΟΥ (Α΄ Κορ. Δ΄ 9-16)
Στην αγκαλιά της Mάνας Παναγιάς
«Αδελφοί, ὁ Θεὸς ἡμᾶς τοὺς ἀποστόλους ἐσχάτους ἀπέδειξεν, ὡς ἐπιθανατίους, ὅτι θέατρον ἐγενήθημεν τῷ κόσμῳ, καὶ ἀγγέλοις καὶ ἀνθρώποις. Ἡμεῖς μωροὶ διὰ Χριστόν, ὑμεῖς δὲ φρόνιμοι ἐν Χριστῷ· ἡμεῖς ἀσθενεῖς, ὑμεῖς δὲ ἰσχυροί· ὑμεῖς ἔνδοξοι, ἡμεῖς δὲ ἄτιμοι»…
Όπως σε κάθε ζωντανό οργανισμό κάποια στιγμή προκύπτουν προβλήματα, έτσι και στο Σώμα της Εκκλησίας, η σωτηρία των μελών της δεν επιτυγχάνεται απλά και εύκολα, αλλά, αντίθετα: με πολλές δυσκολίες. Ξέρομε πως ανάμεσα στους χριστιανούς της αρχαίας Κορίνθου δημιουργούνταν θέματα αρκετά σοβαρά. Στο σημερινό ανάγνωσμα, ο μεν Παύλος, πικραμένος από τη συμπεριφορά τους, εκφράζεται σε προσωπικό τόνο, αλλά οι χριστιανοί, πέρα από τη βαθιά συμπάθεια που αισθάνονται για τους Αποστόλους, παίρνουν κατευθυντήριες γραμμές, εφ’ όσον θέλουν να έχουν συνέπεια και σωστή πορεία στη ζωή τους.
Ήδη στους προηγούμενους στίχους οι Απόστολοι χαρακτηρίζονται ως «υπηρέτες και οικονόμοι των μυστηρίων του Θεού», δίνοντας έτσι το μήνυμα στους εκκλησιαστικούς μας άρχοντες ότι κι αυτοί οφείλουν να είναι «διάκονοι» της Χάρης του Θεού κι όχι να φέρονται αυταρχικά, ως εξουσιαστές του ποιμνίου! Προχωρώντας ο Παύλος, καυτηριάζει την έπαρση και καυχησιολογία των πιστών και συγχρόνως διατυπώνει χαρακτηρισμούς και ζωηρές αντιθέσεις. Οι Απόστολοι, λέει, με το θέλημα του Θεού, φαίνονται στα μάτια όλων «τελευταίοι σαν κατάδικοι που πρόκειται να θανατωθούν, θέαμα για τον κόσμο σε αγγέλους και ανθρώπους». Και εκείνοι μεν θεωρούνται ανόητοι, αδύναμοι και περιφρονημένοι, οι δε χριστιανοί της Κορίνθου φρόνιμοι, ισχυροί και ένδοξοι στον κόσμο! Αλλά οι Απόστολοι δεν εισέπρατταν μόνο την απαξίωση του κόσμου. Κι αυτοί τα υπέμεναν όλα αδιαμαρτύρητα: και πεινούσαν και διψούσαν, γυρνούσαν με κουρέλια, ξυλοδαρμένοι, από τόπο σέ τόπο χωρίς σπίτι, και μοχθούσαν, δουλεύοντας χειρωνακτικά, για να επιβιώσουν. Κι όμως, τους διωγμούς δέχονταν με υπομονή, στους εμπαιγμούς και στις συκοφαντίες απαντούσαν με λόγια καλά και φιλικά. Κι είχαν καταντήσει σαν τα «σκουπίδια» όλου τού κόσμου, σαν τα «αποβράσματα» της κοινωνίας!
Πώς να μη θαυμάσομε την έσχατη ταπείνωση του Παύλου-και όλων βέβαια των Αποστόλων; Αυτοί που είχαν κληθεί από τον Κύριο να μαθητεύσουν κοντά Του και να γίνουν μάρτυρές Του ως τα πέρατα της γης, οι φωστήρες της Οικουμένης, που θεμελίωσαν την Πίστη, οργάνωσαν και ποίμαναν υποδειγματικά την Πρώτη Εκκλησία, υφίστανται τόσες δοκιμασίες, τόσα μαρτύρια, φτάνοντας μέχρι το θάνατο, στο όνομα της αγάπης τους προς Εκείνον. Και δηλώνει ο Παύλος ότι δε θέλει να κάμει τους πιστούς να ντραπούν, αλλά τους συμβουλεύει όπως ο πατέρας τα αγαπημένα του παιδιά! Και πώς; Με πόνο και με δάκρυα, όπως λέει αλλού, «έως ου μορφωθή Χριστός» στις ψυχές των πιστών!
Τώρα, ένα άλλο, πολύ σοβαρό, θέμα ανοίγεται μπροστά μας. Ο Απόστολος λέει στους Κορινθίους: «Κι αν ακόμα έχετε πολλούς δασκάλους στη ζωή σας κατά Χριστόν, δεν έχετε πολλούς πατέρες. Γιατί με τη Χάρη του Χριστού, εγώ με το κήρυγμα του Ευαγγελίου σάς γέννησα πνευματικά». Πρόκειται για την πνευματική αναγέννηση των πιστών, που ενεργείται με τη δύναμη του Χριστού και του Θείου λόγου. Έτσι δημιουργήθηκε και ρίζωσε ο θεσμός του Πνευματικού, του «Γέροντα», στην Παράδοση της Ορθοδοξίας, με τους αγίους Πατέρες και Μητέρες να πρωτοστατούν στη «συνέχιση της καινής κτίσεως, του νέου τρόπου ζωής, που εκφράζεται και πραγματώνεται ως ορθόδοξη πίστη και φρόνημα, ως δοξολογία του Τριαδικού Θεού εν αληθεία και ως τριαδοκεντρική ζωή και πολιτεία –κοινωνία…Το έργο της Εκκλησίας στον κόσμο είναι μια συνεχής (ανα) γέννηση, η οποία είναι αδύνατη, αν δεν υπάρχουν πραγματικοί Πατέρες» (π. Γ. Μεταλληνός).
Οι συνέπειες της έλλειψης διαποίμανσης, της θεοφιλούς καθοδήγησης και της «εν Χριστώ» βιωτής των ανθρώπων γίνονται ολοένα και πιο πολύ ορατές, και συχνά τραγικές, με την αύξηση των ψυχικών ασθενειών, των υπαρξιακών αδιεξόδων, των θανάτων, των φαινομένων βίας, διαφθοράς και βαρβαρότητας στην εποχή μας. Μέρες και βράδια αυγουστιάτικα, γλυκά, ευλογημένα, με τις Παρακλήσεις, και την αγκαλιά της Παναγιάς ανοιχτή για όλους εμάς. Ας μαλακώσουν οι καρδιές! Ας γίνουν βάλσαμο στον πόνο, στις αρρώστιες, στις ανείπωτες δοκιμασίες μας, οι μεσιτείες της προς τον Υιό της και Θεό, καθώς ικετεύομε θερμά για τη Χάρη Του, τη φωτιστική, σωστική και αναγεννητική της ζωής μας. Τελειώνοντας, θα ευχόμασταν να εισακουστεί η προτροπή του Παύλου: «Μιμηταί μου γίνεσθε, καθὠς κἀγώ Χριστοῦ» (Α΄Κορ. 11,1). Αμήν!
«Καλή Παναγιά»-Νίκος Σιγανός, θεολόγος
