ΑΠΟΣΤΟΛΙΚΑ ΑΝΑΓΝΩΣΜΑΤΑ
ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΩΝ ΠΡΟΠΑΤΟΡΩΝ (Κολ. Γ΄ 4-11)
«Τα πάντα και εν πάσι Χριστός»
Πλησιάζουν τα Χριστούγεννα, κι όλος ο πλανήτης έχει στολιστεί για τη μεγάλη Γιορτή. Για τους συνειδητούς χριστιανούς, όλη η ζωή νοηματοδοτείται από την ουσιαστική σχέση τους με το Χριστό κι όχι από τις γήινες χαρές και εφήμερες σχέσεις. Πολλές φορές βέβαια ο Απόστολος Παύλος μάς έχει πει ότι η ιδιότητα του χριστιανού συνεπάγεται ένα νέο τρόπο ζωής, διαφορετικό από κείνον που ακολουθεί ο κόσμος. Στο σημερινό ανάγνωσμα έρχεται να μάς δώσει πρακτικές συμβουλές, για την ανακαίνιση της υπάρξεώς μας, βιώνοντας και την οικουμενικότητα της Εκκλησίας.
Στους προηγούμενους στίχους ο Παύλος αναφέρεται στο «θάνατο» των πιστών, που συμβολίζει το Βάπτισμα, και στην «ανάστασή» τους, στη «θεοκοινωνία». Αλλά, αυτή η αγία ζωή, η ζυμωμένη με αγώνα κι αγωνίες, πίκρες, δοκιμασίες, στερήσεις και απογοητεύσεις, με πόνο και δάκρυα, συνήθως μένει «κρυφή». Η αγιότητα δε διαφημίζεται, δεν κοινοποιείται. Όμως, ο Παντεπόπτης Θεός, που γνωρίζει τα μύχια της ψυχής κάθε ανθρώπου, θα έλθει- όπως ξέρομε κι από το «Ευαγγέλιο της Κρίσεως»-στη Δευτέρα Παρουσία Του, και τότε, εκείνη τη φρικτή και φοβερή ώρα, που θα έχουν αναστηθεί οι νεκροί κι όλοι θα έχουμε συναχτεί σ’ έναν τόπο, υποχρεωτικώς θα «δημοσιευθούν», θα φανερωθούν, όλα τα έργα των ανθρώπων. Όταν, λέει ο Απόστολος, ο Χριστός, που είναι η αληθινή ζωή μας, φανερωθεί, τότε και οι συνεπείς πιστοί θα φανερωθούν, δοξασμένοι μαζί Του!
Βέβαια, όπως είπε ο Κύριος, «είναι στενή και τεθλιμμένη η οδός η απάγουσα εις την Βασιλείαν του Θεού». Γι’ αυτό και ο Παύλος-που, όπως ξέρομε, σ’ όλη τη ζωή του σήκωνε μεγάλους «σταυρούς»-λέει στους πιστούς: «Νεκρώσατε οὖν τὰ μέλη ὑμῶν τὰ ἐπὶ τῆς γῆς, πορνείαν, ἀκαθαρσίαν, πάθος, ἐπιθυμίαν κακήν, καὶ τὴν πλεονεξίαν ἥτις ἐστὶν εἰδωλολατρία, δι’ ἃ ἔρχεται ἡ ὀργὴ τοῦ Θεοῦ ἐπὶ τοὺς υἱοὺς τῆς ἀπειθείας». Είναι αυτονόητο ότι δεν εννοεί τη «νέκρωση» κυριολεκτικά, την αποκοπή δηλαδή κάποιων μελών του σώματός μας. Η χριστιανική άσκηση δεν υπαγορεύει πράξεις αυτοβασανισμού, όπως συμβαίνει σε κάποιες θρησκείες και αιρέσεις. Το σώμα μας είναι «ναός του Θεού» κι οφείλομε να το προστατεύομε και να το φροντίζομε πιο πολύ κι από τις εκκλησιές μας! Λοιπόν, ο Απόστολος μάς προτρέπει να διακόψουμε κάθε σχέση με τις αμαρτωλές ηδονές και απολαύσεις.
Το χειρότερο όλων των παθών φαίνεται πως είναι η πλεονεξία, που σημαίνει ειδωλολατρία, γιατί «σκλαβώνει» τους ανθρώπους στη λατρεία των υλικών αγαθών. Πόσο καταστρεπτική είναι αυτή, φαίνεται ιδιαίτερα στις μέρες μας, που, στο κυνηγητό του κέρδους, αξίες, δεσμοί, ανθρώπινη αξιοπρέπεια και σχέσεις θυσιάζονται. Αναρίθμητοι πόλεμοι δημιουργούνται. Διαιωνίζονται οι κοινωνικές ανισότητες και η εξαθλίωση των λαών. Σπέρνεται ο θάνατος. Πολλαπλασιάζονται οι ασθένειες, η προσφυγιά, τα ανθρώπινα δράματα, η πείνα! Όλα τούτα είναι συνέπειες της απληστίας, του άκρατου πλουτισμού, της λατρείας του Μαμωνά, που τόσο πολύ κατέκρινε ο Κύριος, και μάλιστα με τις ωραιότατες Παραβολές Του. Όμως, οι περισσότεροι χριστιανοί αγνοούν ή υποτιμούν το Λόγο του Θεού κι ακολουθούν το «κοσμικό φρόνημα», το οποίο ο Άγιος Παΐσιος θεωρούσε κι από το διάβολο πιο ύπουλο- ως τον «μεγαλύτερο εχθρό της ψυχής μας»!
Τώρα, ο Παύλος προχωρεί στη δεύτερη κατηγορία παθών, που οφείλομε να αποκόψουμε, μαζί με τον «παλιό εαυτό» μας, ώστε να «ενδυθούμε» τον «καινούργιο», ανακαινίζοντας μέσα μας την «εικόνα του Θεού»: ἀπόθεσθε-λέει- καὶ ὑμεῖς τὰ πάντα, ὀργήν, θυμόν, κακίαν, βλασφημίαν, αἰσχρολογίαν ἐκ τοῦ στόματος ὑμῶν· μὴ ψεύδεσθε εἰς ἀλλήλους, ἀπεκδυσάμενοι τὸν παλαιὸν ἄνθρωπον σὺν ταῖς πράξεσιν αὐτοῦ καὶ ἐνδυσάμενοι τὸν νέον τὸν ἀνακαινούμενον εἰς ἐπίγνωσιν κατ’ εἰκόνα τοῦ κτίσαντος αὐτόν». Πρόκειται για την πνευματική αναγέννηση, που αρχίζει με την ένταξή μας στο Σώμα της Εκκλησίας και κατακτιέται με την «κάθαρση» των παθών και τον αγιασμό σώματος και ψυχής με τη Θεία Χάρη-στον αγώνα μιας ζωής, μέχρι την ύστατη ώρα της αναχωρήσεώς μας για τον άλλο κόσμο! Εδώ πια καταξιώνεται ο «Θεανθρωπισμός» των Αγίων Πατέρων, καθώς ο άνθρωπος ενώνεται με το Θεό και σώζεται-όπως θα πει παρακάτω ο Απόστολος: και με τη φιλευσπλαχνία, την ταπεινοφροσύνη, την πραότητα, τη μακροθυμία, την ειρήνη, την εν Χριστώ ζωή!
Ετοιμαζόμαστε, φίλοι μου, για τη Γέννηση, αλλά, πώς; Μήπως, εντελώς επιφανειακά, υλιστικά, χωρίς το Χριστό; Μακριά από την Εκκλησία και τα Άγια Μυστήριά της; Πόσο μεγάλο δράμα! Ο Κύριος συνεχώς μάς καλεί κοντά Του. Σαρκώνεται, ταπεινώνεται, εξευτελίζεται, υποφέρει, σταυρώνεται κι ανασταίνεται ως Θεός-όλα για μάς. Γίνεται, όπως λέει ο ιερός Χρυσόστομος, «πατέρας, μητέρα, αδελφός, φίλος, σπίτι, τροφή, ένδυμα, θεμέλιο της ζωής, φτωχός, συγκληρονόμος και μέλος μας». Τι άλλο θέλομε; Μα, πάνω απ’ όλα, είναι ο Νυμφίος της ψυχής μας, ο «ζητιάνος» της αγάπης μας, και στα πρόσωπα των συνανθρώπων μας, που στερούνται, αδικούνται, βασανίζονται, υποφέρουν, πεθαίνουν! Ας καταφύγουμε λοιπόν εκεί, όπου, κατά τον Απόστολο: «οὐκ ἔνι Ἕλλην καὶ Ἰουδαῖος, περιτομὴ καὶ ἀκροβυστία, βάρβαρος, Σκύθης, δοῦλος, ἐλεύθερος, ἀλλὰ τὰ πάντα καὶ ἐν πᾶσι Χριστός». Αμήν!
Νίκος Σιγανός, θεολόγος
