ΑΠΟΣΤΟΛΙΚΑ ΑΝΑΓΝΩΣΜΑΤΑ
ΚΥΡΙΑΚΗ Γ΄ΛΟΥΚΑ ( Β΄ Κορ. Θ΄, 6-11)
«Οι εκζητούντες τον Κύριον ουκ ελαττωθήσονται παντός αγαθού»
«Ἀδελφοί, ὁ σπείρων φειδομένως φειδομένως καὶ θερίσει, καὶ ὁ σπείρων ἐπ’ εὐλογίαις ἐπ’ εὐλογίαις καὶ θερίσει. Ἕκαστος καθὼς προαιρεῖται τῇ καρδίᾳ, μὴ ἐκ λύπης ἢ ἐξ ἀνάγκης· ἱλαρὸν γὰρ δότην ἀγαπᾷ ὁ Θεός».
Τέτοιον καιρό, στις αγροτικές περιοχές- και όχι μόνο-πριν η φύση «επαναστατήσει», οι άνθρωποι του μόχθου περίμεναν πώς και πώς τις πρώτες βροχές, για ν’ αρχίσουν να οργώνουν και να σπέρνουν τα χωράφια τους, ώστε να εξασφαλίσουν το «βιός» τους, να θρέψουν τις οικογένειές τους και να μη δυστυχήσουν. Έχοντας ο Απόστολος τούτα υπόψιν, έρχεται σήμερα, σε μια εποχή υλιστική και μια κοινωνία υπερκαταναλωτική, αλλά, συγχρόνως, με μεγάλες κοινωνικές ανισότητες, να μάς δείξει πώς οφείλομε να χρησιμοποιύμε τα υλικά αγαθά, ώστε να αποδώσουν πολλαπλάσιους πνευματικούς καρπούς, προς δόξαν Θεού. Ας ακολουθήσομε τις σκέψεις του, και σίγουρα θα ωφεληθούμε.
Πολλοί θεωρούν την ελεημοσύνη ως ένα τυπικό «καθήκον»-αν δεν την έχουν ξεχάσει εντελώς! Ήδη στους προηγούμενους στίχους ο Παύλος περιγράφει το αδελφικό πνεύμα που χαρακτήριζε τους πρώτους χριστιανούς κι εκδηλωνόταν με πολλούς τρόπους, όπως ήταν και οι περίφημες «λογίες», δηλαδή, οι οργανωμένοι έρανοι των τοπικών Εκκλησιών, για την κάλυψη σοβαρών αναγκών των πασχόντων αδελφών τους. Όλες οι φιλανθρωπικές δράσεις θεωρούνταν «ευλογίες» και οι Απόστολοι τις είχαν αναθέσει σε υπεύθυνα πρόσωπα, που διακρίνονταν για τα χαρίσματά τους. O Απόστολος χρησιμοποιεί την εικόνα του «γεωργού», που, ανάλογα με τη διάθεσή του, σπέρνει με τσιγγουνιά, ή απλόχερα, ανάλογη δε θα είναι και η «σοδειά» του. Όλοι μας λοιπόν οφείλουμε να είμαστε «γεωργοί» έργων αγαθών, καλεσμένοι από το Θεό να ασκούμε τη φιλανθρωπία μας όχι ως μια απλή ηθική υποχρέωση, ως μια «καλή πράξη», αλλά ως ξεχείλισμα καρδιάς, η οποία, κατά τους νηπτικούς Πατέρες, συμπονεί όλη την Κτίση! Να μιμούμαστε, δηλαδή, τον Κύριο, που η αγάπη Του αγκαλιάζει ολόκληρο το Σύμπαν. Και ξέρομε από Εκείνον ότι η αγάπη μας δεν πρέπει να περιορίζεται σε συγκεκριμένα πρόσωπα και ομάδες, αλλά να επεκτείνεται σ’ όλους τους ανθρώπους, αδιακρίτως φυλής, κοινωνικής τάξεως, ιδεολογίας, έθνους, θρησκείας.
`Εδώ αναδεικνύεται η σπουδαιότητα της προαιρέσεως του ανθρώπου: «Ἕκαστος-λέει ο Παύλος– καθὼς προαιρεῖται τῇ καρδίᾳ… ἱλαρὸν γὰρ δότην ἀγαπᾷ ὁ Θεός. Δυνατὸς δὲ ὁ Θεὸς πᾶσαν χάριν περισσεῦσαι εἰς ὑμᾶς». Όχι δηλαδή με αισθήματα οίκτου, με περιφρόνηση, απαξίωση και υποβιβασμό των συνανθρώπων μας, αλλά, αντιθέτως, με καλή διάθεση και απόλυτο σεβασμό του ανθρώπινου προσώπου, ως «εικόνας» του Θεού! Ο Παντοδύναμος δίνει τη Χάρη Του πλουσιοπάροχα στους ανθρώπους. «Αυτή είναι και για μάς η μόνιμη ελπίδα και παρηγοριά. Αυτή, ανάλογα με την πίστη και την ακρίβεια της τηρήσεως των θείων εντολών, μας απαλλάσσει από την αιχμαλωσία του παλαιού ανθρώπου και μας μεταμορφώνει, κτίζοντας μέσα μας την εικόνα του επουρανίου. Το ταπεινό φρόνημα και ιδιαίτερα η εκδήλωση συμπάθειας και αγάπης προκαλεί την επέμβαση και παρουσία της Χάριτος» (Γέρων Ιωσήφ ο Βατοπεδινός). Ως συνέπεια αυτής της ριζικής μεταμορφώσεως έρχεται το αίσθημα της αυτάρκειας και της εσωτερικής πληρότητας, που, κατά τον Παύλο, οδηγεί στην πλησμονή, στο «περίσσευμα» κάθε αγαθού έργου, επιβεβαιώνοντας την αναφορά της Παλαιάς Διαθήκης: «Σκόρπισε, έδωσε στους φτωχούς, η αγαθοεργία του θα διαρκεί αιωνίως».
Εδώ βέβαια προκύπτει το μεγάλο ζήτημα της διαχείρισης των υλικών αγαθών, καθώς οι περισσότεροι άνθρωποι αρκούνται στην ικανοποίηση των παθών και του εγωκεντρισμού τους, λησμονώντας τη ματαιότητα του πρόσκαιρου τούτου βίου. Μπορούμε, άραγε, φίλοι μου, μετά από τόσες φυσικές καταστροφές, έχοντας αμέτρητες φορές ακούσει τη διδασκαλία του Χριστού για τους κινδύνους της μανίας του πλουτισμού -και μάλιστα τις ωραιότατες Παραβολές, την Επί του Όρους Ομιλία Του και το περίφημο «Ευαγγέλιο της Κρίσεως»-να μένομε αδιάφοροι μπροστά στα τεράστια προβλήματα, της άνισης κατανομής των αγαθών, της πείνας, της προσφυγιάς και της εξαθλίωσης τεράστιου ποσοστού του πληθυσμού της γης, απολαμβάνοντας αμέριμνοι αγαθά, που, σύμφωνα και με τη διδασκαλία των Αγίων Πατέρων, κανονικά ανήκουν σ’ όλους τους ανθρώπους;
Πέρα λοιπόν από τη στενή έννοια της «ελεημοσύνης», η έγνοια και το ενδιαφέρον μας, η χριστιανική αλληλεγγύη, η ένθεη φιλανθρωπία, ας ανοίξουν τα φτερά τους να αγκαλιάσουν τους αδικημένους, τους φτωχούς, τους πάσχοντες και καταφρονεμένους όλης της γης. Μακάρι να ακούσομε τον Απόστολο, που μάς διαβεβαιώνει ότι: «Ο Θεός θα σας κάνει πλούσιους σε όλα, για να μπορείτε να δίνετε γενναιόδωρα. Αυτοί που θα πάρουν από μας τη δική σας εισφορά, θα ευχαριστούν το Θεό».
Νίκος Σιγανός, θεολόγος
