ΑΠΟΣΤΟΛΙΚΑ ΑΝΑΓΝΩΣΜΑΤΑ
Α΄ ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΟΥ ΛΟΥΚΑ (Τιμ. Β΄, Γ΄, 10-15)
«Τα γράμματα, σπουδάγματα του Χριστού»
«Τοῦ Παύλου συνέκδημος, ὡς καθαρά τὴν ψυχήν, καὶ πρώταθλος πέφηνας, ἐν γυναιξὶν εὐκλεῶς, Χριστὸν ἀγαπήσασα, Ἰσαπόστελε Θέκλα».
Συνέπεσε φέτος, αγαπητοί μου, τούτη την Κυριακή, να εορτάζει η Εκκλησία μας την Αγία και Ισαπόστολο Θέκλα, που η απίστευτη ακτινοβολία της φτάνει από τη Συρία ως τη Ρώμη κι από την Κωνσταντινούπολη μέχρι τη Μασαχουσέτη της Αμερικής! Είναι όντως αξιοθαύμαστος ο βίος της, με τις μεγάλες περιπέτειες, το δύσκολο αγώνα, την πλούσια ιεραποστολική δράση, τα θαύματα, τους διωγμούς. Αδυνατώντας να τα αναπτύξουμε εδώ, επισημαίνουμε μόνο ότι αξιώθηκε να είναι μαθήτρια και ακόλουθος του Παύλου στη Μικρά Ασία. Έτσι εξηγούνται τα μεγάλα πνευματικά της κατορθώματα, ώστε να απολαμβάνει τόση τιμή σ’ Ανατολή και Δύση. Γι’ αυτό και το αποστολικό ανάγνωσμα της ημέρας είναι για τη μνήμη της, κι όχι της Κυριακής.
Γράφει, λοιπόν, ο Απόστολος τη Β΄ Επιστολή του προς τον Τιμόθεο, επίσκοπο της Εφέσου, από τις φυλακές της Ρώμης- ως το «κύκνειο άσμα» του- λίγο πριν το μαρτυρικό θάνατό του. Από τις λίγες γραμμές του αποστολικού αναγνώσματος μπορούμε να αντλήσουμε σπουδαία διδάγματα, για τους δικούς μας στόχους και προβληματισμούς. Ας δούμε λοιπόν τα κύρια σημεία της περικοπής.
«Σὺ δὲ παρηκολούθηκάς μου τῇ διδασκαλίᾳ, τῇ ἀγωγῇ, τῇ προθέσει, τῇ πίστει, τῇ μακροθυμίᾳ, τῇ ἀγάπῃ, τῇ ὑπομονῇ, τοῖς διωγμοῖς, τοῖς παθήμασιν, οἵους διωγμοὺς ὑπήνεγκα καὶ ἐκ πάντων με ἐρρύσατο ὁ Κύριος». Υπενθυμίζει εδώ ο Παύλος τη βασική «μαθητεία» του Τιμοθέου κοντά του. Και δεν ήταν βέβαια μια θεωρητική, «εγκεφαλική» διδασκαλία. Δεν ήταν μια αποστήθιση «ξερών» γνώσεων, που μπορεί και να εξασφαλίζουν καλή βαθμολογία, επιτυχία στις εξετάσεις, εισαγωγή σε σχολές. Ήταν αληθινή χριστιανική αγωγή, παίδευση, άσκηση αγάπης, υπομονής, με διωγμούς και ταλαιπωρίες-ένας αιματοβαμμένος αγώνας πίστης και ζωής. Ήταν οι εμπειρίες που είχε ο Τιμόθεος ακολουθώντας το δάσκαλό του στις πόλεις Αντιόχεια της Πισιδίας, Ικόνιο κι αλλού. Στα Λύστρα μάλιστα λιθοβόλισαν τον Παύλο οι ομοεθνείς του Ιουδαίοι, μέχρι του σημείου να νομίσουν ότι ήταν νεκρός (βλ. Πράξ. 14,19)!
Αλλά ο Απόστολος, δεν αγωνίζεται μόνος του, για κάποιες «υψηλές ιδέες», «αξίες», για «ανώτερα ιδανικά». Αφιερωμένος στο οικουμενικό έργο που του είχε αναθέσει ο Χριστός, αισθάνεται ότι δεν κινείται, δεν εργάζεται, δε ζει, παρά μόνο μαζί Του και γι’ Αυτόν! Έτσι, μπορεί να διαβεβαιώσει ότι ο παντοδύναμος Κύριος τον γλύτωσε από όλες τις σκληρές δοκιμασίες. Δίνει λοιπόν ένα δυνατό μήνυμα θάρρους, πίστεως και αισιοδοξίας στον Τιμόθεο, αλλά και σε μας, που συχνά ταλαντευόμαστε, αντιμετωπίζοντας μεγάλες δυσκολίες και αδιέξοδα στη δική μας καθημερινότητα, στο γεμάτο με παλαίσματα «στίβο» της ζωής.
Όμως, στη συνέχεια ανοίγει ενώπιόν μας ένα σοβαρό προβληματισμό. Ήδη από την Ελληνική Μυθολογία έχομε υπόψη μας τους δύο «δρόμους», της αρετής και της κακίας. Ιδού λοιπόν τί λέει ο Παύλος για τις δύο βασικές κατηγορίες ανθρώπων: «πάντες δὲ οἱ θέλοντες εὐσεβῶς ζῆν ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ, διωχθήσονται. Πονηροὶ δὲ ἄνθρωποι καὶ γόητες προκόψουσιν ἐπὶ τὸ χεῖρον, πλανῶντες καὶ πλανώμενοι». Από τη μια μεριά, οι ευσεβείς, οι τίμιοι, οι συνεπείς πιστοί, που ξέρουν ότι η ζωή δεν είναι μόνο χαρές και απολαύσεις, αλλά γεμάτη με πίκρες, αγριότητα, διαφθορά, απανθρωπιά. Αυτοί, λέει, θα διωχθούν. Από την άλλη, οι πονηροί και απατεώνες θα προχωρούν από το κακό στο χειρότερο, πνιγμένοι στην πλάνη, στην αμαρτία, στην καταστροφή! Πώς λοιπόν να αντισταθούμε στην κατρακύλα, στην ανομία, στην αγριότητα, στις αθλιότητες, που ολοένα και περισσότερο αυξάνονται στην κοινωνία μας και σ’ ολόκληρη την ανθρωπότητα; Μα, και ποιος τολμά να… υποκαταστήσει το Θεό, που είναι πλήρης ελέους και μακροθυμίας, και μας ανέχεται όλους, παιδαγωγώντας μας και περιμένοντας τη μετάνοιά μας; Πολλά τα διλήμματα που προβάλλουν μπροστά μας! Να αγωνιζόμαστε βέβαια εναντίον του πολυπλόκαμου Κακού. Αλλά, ας κάνουμε και την αυτοκριτική μας, με ταπείνωση και πνεύμα ευσπλαχνίας προς όλους τους ανθρώπους.
Τιμώντας, φίλοι μου, την Αγία Θέκλα, ας μιμηθούμε, όσο είναι μπορετό, το παράδειγμά της. Την κατεύθυνση της Παιδείας και διδασκαλίας του Χριστού δείχνει και ο Απόστολος, στις τελευταίες του παραινέσεις προς τον Τιμόθεο, ιδιαιτέρως επίκαιρες και σήμερα, καθώς, ακόμα και η λέξη «Κατήχηση»-που γαλούχησε αμέτρητες γενιές κι έπλασε Αγίους- σοκάρει κάποιους δυτικοθρεμμένους «προοδευτικούς», που βάλθηκαν να ξεριζώσουν τις αξίες, τις παραδόσεις, τους θεσμούς του πολύπαθου λαού μας: «Σὺ δὲ μένε ἐν οἷς ἔμαθες καὶ ἐπιστώθης, εἰδὼς παρὰ τίνος ἔμαθες, καὶ ὅτι ἀπὸ βρέφους τὰ ἱερὰ γράμματα οἶδας, τὰ δυνάμενά σε σοφίσαι εἰς σωτηρίαν διὰ πίστεως τῆς ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ». Αμήν!
Νίκος Σιγανός, θεολόγος
