Aπό την «άσωτη ζωή», επιστροφή στο «Σπίτι»

Έχοντας, αγαπητοί μου, νωπή την Παραβολή του «Ασώτου», μπήκαμε στη δεύτερη εβδομάδα του Τριωδίου. Ο λαός μας την αποκαλεί «Κρεατινή», γιατί είναι η τελευταία πριν από το Πάσχα, που γίνεται «κατάλυσις εις πάντα» όλες τις ημέρες, πλην Τετάρτης και  Παρασκευής. Ο κόσμος περιμένει πώς και πώς την Τσικνοπέμπη, κατά την οποία μεγάλες ποσότητες κρεατικών καταναλώνονται, καθώς (υποτίθεται πως) σε λίγες μέρες θα αρχίσει η Νηστεία! Σε μερικές περιοχές φτιάχνουν πιλάφι με κρέας και τα μοιράζουν στους φτωχούς. Μετά έρχεται το Ψυχοσάββατο, με τα μνημόσυνα των αγαπημένων μας προσώπων, και κλείνει η εβδομάδα, με την Κυριακή της Απόκρεω.

          Πολλά πανάρχαια ειδωλολατρικά έθιμα, ριζωμένα βαθιά στις μνήμες και παραδόσεις των λαών, αναβιώνουν σ’ όλη τη χώρα αυτές τις ημέρες, που ποικίλλουν, ανάλογα με την περιοχή, όπως: οι μεταμφιέσεις, το γαϊτανάκι, οι φωτιές κ. λ. π. Η διάδοση του Χριστιανισμού σήμανε την κατάργηση της λατρείας των θεών της αρχαιότητας, αλλά πολλές ειδωλολατρικές αντιλήψεις, προλήψεις και δεισιδαιμονίες διατηρούνται ακόμη, και οι συνήθειες να μεταμφιέζονται και να γιορτάζουν στους δρόμους και πολλές παγανιστικές πρακτικές παρέμειναν. Κι ενώ συνεχίζονται οι εκδηλώσεις με την κοπή της Βασιλόπιττας, γίνονται διάφορες συνεστιάσεις, οικογενειακές συγκεντρώσεις, και μασκαράδες θα κυκλοφορούν παντού: στους δρόμους, στις πλατείες και στις γειτονιές. Όλη αυτή η περίοδος χαρακτηρίζεται από ξεφαντώματα, σάτιρες και παραδοσιακά δρώμενα, που συνεχίζονται και την επόμενη εβδομάδα, για να κορυφωθούν την Κυριακή της Τυρινής.

 Πολλά θα μπορούσε κανείς να πει για όλες τούτες τις μορφές της σύγχρονης διασκέδασης, θετικά και αρνητικά. Βέβαια, οι μεγαλύτεροι από μάς αναπολούν παλιότερες εποχές, που οι άνθρωποι διασκέδαζαν αλλιώς, πριν ερημωθεί η ελληνική ύπαιθρος. Τότε που ανθούσαν των Ελλήνων οι Κοινότητες, κι όλα ήταν διαφορετικά. Τέτοιες μέρες, όλο το χωριό γινόταν σαν ένα «χοροστάσιο», με τα απλά μασκαρέματα, τα αυθόρμητα αστεία και πειράγματα, την άμεση επικοινωνία, τις όμορφες συντροφιές, τα απλά γλέντια και τις γνήσιες ανθρώπινες σχέσεις. Αλλά, με την έντονη αστικοποίηση, την εμπορευματοποίηση των πάντων και τις τεχνολογικές και κοσμογονικές εξελίξεις, βρεθήκαμε «παγιδευμένοι» σ΄ ένα τρόπο ζωής, που είτε μάς αρέσει είτε όχι, αδυνατούμε να αλλάξουμε. Οπότε, ακολουθούμε θέλοντας και μη, ευχαριστημένοι ή «αγανακτισμένοι», δεν έχει σημασία.

Οι πρόγονοί μας συνδύαζαν τα αποκριάτικα έθιμα με τη συμμετοχή τους στην εκκλησιαστική ζωή. Μα, σήμερα, πόσοι χριστιανοί συμμετέχουν στη Λατρεία; Πού είναι η πραγματική αγάπη, η αίσθηση της Κοινότητας, οι αδελφικές σχέσεις; Γι’ αυτό επιβάλλεται αλλαγή νοοτροπίας, σχέσεων, τρόπων επικοινωνίας. Και νιώθουμε αυτή την ανάγκη σ’ όλες σχεδόν τις πτυχές της καθημερινής, αλλά και της εκκλησιαστικής ζωής: στη Λατρεία, στην Κατήχηση, στη λήψη αποφάσεων που αφορούν το πλήρωμα της Εκκλησίας. Όσο για τους νέους και τα παιδιά, ας μη μιλάμε καθόλου! Τα παρακολουθούμε, και μένουμε «άφωνοι», να δέρνονται στα σχολεία και στις παρέες τους, να χαραμίζουν τη νιότη και τις δυνάμεις τους με τις «ουσίες» και παγιδευμένα στα πλοκάμια του  Διαδικτύου, εγκαταλελειμμένα σαν σε μια ξένη, «Έρημη χώρα».

Από την περιπέτεια του Ασώτου, στην Παραβολή «της Κρίσεως»-τούτη την Κυριακή- αναζητούμε το βαθύτερο νόημα του Ευαγγελίου, που είναι διαχρονικό κι αφορά συνολικά τη ζωή μας. Κι είναι σαν να διαβαίνομε μέσα από λασπώδη και μολυσμένα ρέματα, ψάχνοντας το δρόμο της «επιστροφής» εκεί όπου θα αντικρύσουμε  το Θεό, που απορρίψαμε, ενώ Εκείνος ήταν πάντα κοντά μας! Η ανθρωπότητα μοιάζει με τον Άσωτο νέο, βρίσκεται σε «ασωτία». Μόνη της, σπαταλά τα «δώρα» που ο Δημιουργός πλουσιοπάροχα της έχει χαρίσει. Το ζήτημα όμως είναι, πώς θα ξαναγυρίσει κοντά Του; Κι εδώ προκύπτει το ζήτημα των θρησκειών που οι άνθρωποι δημιούργησαν, αναζητώντας την αιωνιότητα. Και, ναι μεν  ο Θεός μάς αγαπά όλους, αλλά μια φορά έγινε άνθρωπος, τον σταυρώσαμε, αναστήθηκε και ίδρυσε την Εκκλησία. Αυτή δείχνει τον αληθινό δρόμο της επιστροφής, που δεν είναι άλλος, από τον Ιησού Χριστό, που, καθώς ό Ίδιος έλεγε, είναι «η Οδός», η «θύρα»  στο «Σπίτι» του Πατέρα. Και οι χριστιανοί έχουν πολύ μεγάλη ευθύνη να τηρούν τις Εντολές Του, αλλά και να μαρτυρούν την αλήθεια, και μάλιστα σε μια εποχή, που οι αιρέσεις σπέρνουν τις πιο απίθανες πλάνες και αποπροσανατολίζουν τους ανθρώπους.

 Η Εκκλησία καλεί τον άνθρωπο να «βρει» τον αληθινό εαυτό του, ανοίγοντας την καρδιά του στο Θεό, με προορισμό να γίνει άγιος- κατά Χάρη «θεός». Η «δημοσίευση» του επίγειου βίου μας στη Δευτέρα Παρουσία θα ενεργήσει ως καταλύτης, καθώς τα έργα των Αγίων θα είναι ο «καθρέπτης» των δικών μας πράξεων ενώπιον του Θεού. Λοιπόν, από τις επιλογές μας σε τούτη τη ζωή θα εξαρτηθεί και η «θέση» μας, που θα είναι ο χωρισμός από το Θεό, ή η είσοδος στην αιώνια Βασιλεία Του. 

Νίκος Σιγανός