Ο ΕΝ ΑΡΧΗ ΛΟΓΟΣ ΚΑΙ ΑΡΤΟΣ ΤΗΣ ΖΩΗΣ

   «Εν αρχή ην ο Λόγος και ο Λόγος ην προς τον Θεόν και Θεός ην ο Λόγος». Έτσι αρχίζει το ευαγγέλιό του ο Ιωάννης, ο αγαπημένος μαθητής του Χριστού, που έζησε το Θείο Δράμα μέχρι την τελευταία στιγμή. Είδε το Διδάσκαλό του να πεθαίνει στο Σταυρό. Να παραδίνει το πνεύμα Του, για να αναπαυτεί στον Πατέρα, φέρνοντας τις πληγές της αγνωμοσύνης των ανθρώπων. Δυστυχώς,  δεν δέχονται  όλοι οι άνθρωποι τη διδασκαλία της Εκκλησίας. Άλλοι τη διαστρέφουν, παρερμηνεύοντας το Ευαγγέλιο και δημιουργώντας φοβερές αιρέσεις. Όμως, πολλοί είναι αυτοί που, νιώθοντας μια ακαταμάχητη έλξη προς το πανάγιο πρόσωπο του Κυρίου, αναρωτιούνται, όπως ο Ναθαναήλ, «πού μένει», ελπίζοντας πως θα μπορέσουν να νιώσουν  την ασφάλεια και την πληρότητα, ως συνέπειες  μιας ζωντανής σχέσης μαζί Του. Συνεχίζοντας ο Ιωάννης,  λέει ότι ήταν Θεός ο Λόγος κι ότι δι’ αυτού έγιναν τα πάντα. Ήταν η ζωή και το φως το αληθινό, που φωτίζει  «πάντα  άνθρωπον ερχόμενον εις τον κόσμον». ΄Ηταν στον κόσμο, αλλά ο κόσμος δεν τον αναγνώρισε. Ήρθε στον τόπο Του και οι δικοί Του δεν τον δέχτηκαν. Σ’ όσους, όμως, τον δέχτηκαν και τον πίστεψαν,  έδωσε το δικαίωμα να γίνουν «παιδιά του Θεού» (Α΄, 3-12). Από δω ξεκινάει, αλλά, κι εδώ απαντιέται, όλο σχεδόν το μυστήριο του κόσμου, του ανθρώπου και του Θεού. «Εν αρχή», λοιπόν, λέει το κείμενο, δηλαδή, πριν από όλα τα δημιουργήματα, υπήρχε ο Λόγος. Είναι Αυτός, δια του οποίου δημιουργήθηκαν τα πάντα: «Εν αρχή εποίησεν ο Θεός τον ουρανόν και την γην», λέει η Γραφή. Από το μηδέν! Εδώ έχομε ένα από τα μεγαλύτερα ζητήματα όλων των εποχών. Από τις αρχαίες μυθολογίες και φιλοσοφίες μέχρι τις σύγχρονες επιστήμες, οι άνθρωποι προσπαθούν να απαντήσουν σε αδυσώπητα ερωτήματα. Η χριστιανική Πίστη, ξεπερνώντας  τον παραλογισμό της «προϋπάρχουσας ύλης» και των «ιδεών» των φιλοσόφων, όχι μόνο δεν έρχεται σε αντίθεση με τις επιστημονικές αντιλήψεις, αλλά, σε μεγάλο βαθμό, βρίσκεται σε πλήρη εναρμόνιση με την Κβαντική Φυσική και τις επιστημονικές κατακτήσεις της εποχής μας. Η ορθόδοξη αντίληψη, που διαχωρίζει ξεκάθαρα τον Άκτιστο από τη Κτίση και κάνει λόγο για τις «άκτιστες ενέργειες» του Θεού, δεν ψάχνει να απαντήσει πώς δημιουργήθηκε ο κόσμος. Αυτό είναι έργο της Επιστήμης. Απλώς μας διαβεβαιώνει ότι ο Θεός είναι ο Δημιουργός, αλλά και ο «συντηρητής» του σύμπαντος, πράγμα που πάλι ταιριάζει με τη σύγχρονη Αστροφυσική. Ο Χριστός είναι το φως το αληθινό, «κρυμμένο» στα βάθη της ψυχής μας, αφού είμαστε πλασμένοι «κατ’ εικόνα και ομοίωσή» Του. Βλέπομε πόσα στοιχεία-θεϊκά δώρα διαθέτουν όλοι οι λαοί, από τους αρχαίους και πρωτόγονους, μέχρι την εποχή μας. Όμως, στα βάθη της υπάρξεως του ανθρώπου διεξάγεται μια αέναη πάλη ανάμεσα σε αντίρροπες δυνάμεις. Φέροντας την ελευθερία της βουλήσεως ως προίκα που δεν εξαργυρώνεται, δέχεται το φως του Χριστού και εξημερώνεται, εξανθρωπίζεται, ή το απορρίπτει και αγριεύει, κινδυνεύοντας να καταποντιστεί στο χάος. Ιδού, λοιπόν, το μεγάλο δίλημμα μπροστά μας: να γίνουμε «τέκνα του φωτός» ή, «υιοί του σκότους». «Και ο Λόγος σαρξ εγένετο και εσκήνωσεν εν ημίν, και εθεασάμεθα την δόξαν αυτού, πλήρης χάριτος και αληθείας» (στ. 14). Αυτό είναι το «καινόν και παράδοξον θαύμα»: η Ενσάρκωση του Λόγου, που το ανθρώπινο μυαλό δε μπορεί να χωρέσει. «Σήμερον ο άναρχος άρχεται και ο Λόγος σαρκούται». Γίνεται άνθρωπος, ενώνοντας τη θεϊκή με την ανθρώπινη φύση, «ασυγχύτως, ατρέπτως, αδιαιρέτως, αχωρίστως». Καμιά φιλοσοφία, καμιά θρησκεία, καμιά επιστήμη δε μπορεί να φτάσει το μεγαλείο αυτού του γεγονότος. Γι’ αυτό και ο Απόστολος Παύλος ρωτάει: «Πού σοφός, πού γραμματεύς του αιώνος τούτου»; Όσο ψηλά κι αν φτάσει με τις «πτήσεις» της η ανθρώπινη σκέψη,  δεν πρόκειται να προσεγγίσει το μέγα μυστήριο της θείας Οικονομίας. Οι Πατέρες χαρακτηρίζουν τα Χριστούγεννα ως «Μητρόπολη των εορτών», γιατί αρχίζει το κοσμοσωτήριο έργο του Χριστού, που θα περάσει από τη Σταύρωση, την Ανάσταση και την Ανάληψη, για να συνεχιστεί με  την Πεντηκοστή στη ζωή της Εκκλησίας. Προσκυνούμε με πίστη το Μυστήριο. Ο συμπαθέστατος Κύριος, μας προσκαλεί να δούμε και να θαυμάσουμε πόσο ταπεινός και πράος είναι. Μας ονομάζει φίλους και αδέλφια Του. Κατεβαίνει τόσο χαμηλά, όσο δε μπορούμε να φανταστούμε, για να μας σώσει. Πώς να μην τον αγαπήσομε; Αν τον ακολουθήσομε, θα μας αποκαλύψει και τη δόξα που φανέρωσε στο Όρος Θαβώρ στους τρεις μαθητές κι αυτοί θαύμασαν, ζήλεψαν την παραδεισένια κατάσταση και γύρισαν στον κόσμο, για να τον ακολουθήσουν στα Πάθη και να τον δουν Αναστημένο. Όπως συνέβη με το Λουκά και τον Κλεόπα εκείνο το δειλινό, που πήγαιναν στους Εμμαούς. Ο Κύριος εμφανίζεται, περπατά και συνομιλεί μαζί τους, εξηγώντας τους τις Γραφές. Αλλά, δεν τον αναγνώρισαν, παρά μόνο τη στιγμή που έκοβε το ψωμί να τους το δώσει. Κι ύστερα, έγινε άφαντος. Πολλές φορές κι εμείς νιώθουμε αδύναμοι, απαισιόδοξοι, όντας ανίκανοι να κατανοήσουμε την  Αγία Γραφή. Οδοιπορούμε στο μάταιο τούτο κόσμο, ψάχνοντας  το Θεό, σε μια κοινωνία που δείχνει να ξαναγυρνάει σε έναν απερίγραπτο πρωτογονισμό. Που τείνει να χάσει ακόμα και το στοιχειώδη σεβασμό προς τις πατροπαράδοτες αξίες και τη μακραίωνη Παράδοση του λαού μας. Που ανέχεται και συνηγορεί στην υποβάθμιση, αν όχι στη σταδιακή κατάργηση, των πιο μεγάλων χριστιανικών Εορτών, γιατί έτσι, φαίνεται πως επιβάλλει ο «προοδευτισμός» και η παγκόσμια, ειδωλομανής «Νέα Τάξη»!   Φίλοι μου, ας αναζητήσουμε το Χριστό, όχι ως μια ιδέα, ως μια αφηρημένη «ανώτερη δύναμη». Όχι μέσα από ένα καταδικασμένο ηθικισμό, τον καταναλωτισμό, ή την ξερή τυπολατρία. Εκείνος σαρκώνεται, πεθαίνει κι ανασταίνεται προσωπικά για τον καθένα μας, ως ο μόνος αληθινός Σωτήρας, φίλος κι αδελφός μας. Ας σκύψουμε, λοιπόν, στη φάτνη της καρδιάς μας, με τη μετάνοια, την ταπείνωση και την αγάπη προς τους συνανθρώπους, που μας δίδαξε. Παράλληλα, βιώνοντας ουσιαστικά την Ορθόδοξη λατρεία, θα αξιωθούμε να τον υποδεχτούμε, να γιορτάσουμε θεοπρεπώς τη Γέννηση και να γίνουμε κοινωνοί της Θείας Χάρης, καθώς έρχεται να μας αγιάσει και, όπως διαβεβαίωσε τους μαθητές Του, να είναι, ως ο ουράνιος Άρτος της ζωής, παντοτινά μαζί μας.

          Νίκος Σιγανός, θεολόγος