Σχόλια στο Ευαγγέλιο της Κυριακής
08,Feb
ΚΥΡΙΑΚΗ ΙΣΤ΄ ΜΑΤΘΑΙΟΥ (Ματθ. Κε΄,14-30)
ΠΑΡΑΒΟΛΗ ΤΩΝ ΤΑΛΑΝΤΩΝ
«Του κρύψαντος το τάλαντον, την κατάκρισιν ακούσασα, ψυχή, μη κρύπτε λόγον Θεού-κατάγγελε τα θαυμάσια αυτού»
Με πόση κατάνυξη, κάθε χρόνο τη Μεγάλη Δευτέρα το βράδυ, ακούμε στους ναούς αυτό τον ωραίο ύμνο! Πόσοι, όμως, άραγε, αναρωτιόμαστε πόσο βάθος έχει-όπως και τόσοι άλλοι- και, γιατί τους έχει σε τόσο σπουδαία θέση η Εκκλησία μας; Μια πολύ καλή ευκαιρία μας δίνει το ευαγγέλιο αυτής της Κυριακής, για να στοχαστούμε και να καταλάβομε πράγματα, τόσο αναγκαία στη ζωή και την κοινωνία μας, αλλά, αφημένα, δυστυχώς, στους ιερείς και τους ψάλτες. Κι όμως, τόσο επίκαιρα, σε βαθμό τραγικό, ιδιαίτερα στην εποχή μας.
Τα πρόσωπα της Παραβολής και η δράση τους
Εδώ έχομε κάποιον άνθρωπο που κάλεσε τους δούλους του και τους εμπιστεύτηκε την περιουσία του: πέντε, δύο, ένα τάλαντο, αντιστοίχως. Αυτό σημαίνει πως δεν αστειεύεται, ούτε παίζει μαζί τους. Τους εμπιστεύεται κι έχει απ’ αυτούς σοβαρές απαιτήσεις: την αύξηση των «κεφαλαίων» του, την απόδοση των «επενδύσεών» του. Ανάλογος, λοιπόν, θα είναι και ο έλεγχός του, όταν θα επιστρέψει. Λοιπόν, οι δύο πρώτοι, δεν απογοήτεψαν το αφεντικό τους. Απεναντίας, δούλεψαν σκληρά, διπλασίασαν τα τάλαντα και, βέβαια, πληρώθηκαν αναλόγως: εισέπραξαν τον έπαινο, την αμοιβή και τη χαρά του! Τι κρίμα, που δεν έπραξε το ίδιο κι ο τρίτος! Αδιάφορος, οκνηρός και πονηρός, έκρυψε το αργυρό τάλαντο βαθιά στη γη και… «πέρα βρέχει»! Κι επί πλέον, αντί να μετανιώσει για τη στάση του, με περισσό θράσος προσβάλλει το αφεντικό, για να εισπράξει την ανάλογη πληρωμή του: την αιώνια τιμωρία.Ο Κύριος και τα ταλέντα
Τι είναι, λοιπόν τα περίφημα «τάλαντα» των ευαγγελίων; Ποιος τα δίνει και γιατί; Πώς οφείλουν οι άνθρωποι να τα χρησιμοποιούν; Όπως είναι σαφές, ο Θεός είναι ο «κύριος» της Παραβολής και οι άνθρωποι, οι «δούλοι». Δημιουργός του Σύμπαντος, ορατών και αοράτων. Να θυμηθούμε τον Παράδεισο; Πόσα αγαθά, υλικά και πνευματικά, χάρισε στον άνθρωπο, δημιουργώντας, μόνον αυτό, «κατ’ εικόνα και ομοίωσίν» Του; Του έδωσε: λογικό, αυτεξούσιο, δημιουργικότητα, δύναμη για αγάπη και κοινωνία. Τον όρισε διαχειριστή, φύλακα, φρουρό της Δημιουργίας. Μικρό, κατά χάρη θεό, «ιερέα» της κτίσεως, με τεράστια ευθύνη για την πορεία προς την τελείωσή της. Όμως, αυτός, μέσα στην ανοησία του, πρόδωσε την αποστολή του. Με την κακή χρήση των θαυμαστών δυνάμεων που του έδωσε ο Θεός, καταστρέφει το περιβάλλον, τον εαυτό του και τις σχέσεις με το συνάνθρωπο, σπέρνοντας, συχνά, τον όλεθρο στον πλανήτη! Ο Κύριος «φεύγει». Και, συγχρόνως, είναι παρών. Εγγύς και μακράν. Αόρατος, κι όμως, κοντά μας, μέσα μας: στη μνήμη, το υποσυνείδητο, στην καρδιά μας. «Κρυμμένος», ίσως, στα έγκατά της υπάρξεώς μας. Αν ήταν τόσο μακριά, γιατί, με την «απουσία Του», να μην είμαστε αιωνίως ήσυχοι; Γιατί η ψυχή μας να ζητά τόσο πολύ και να προσανατολίζεται στο γνωστό- Άγνωστο, όπως η πυξίδα στο Βορρά; Μετά την Πτώση, δεν μας άφησε μόνους. Εμείς τον ξεχάσαμε. Μετά την Ανάληψη στους ουρανούς, εμείς «κρύβουμε» τα «τάλαντα». Μα, ένα είναι σίγουρο: ότι Αυτός, θα ξανάρθει! Θ α είναι ορατός σε κάθε σημείο του Σύμπαντος. Σε νεκρούς και ζώντες. Και, βέβαια, ανάλογη με τα χαρίσματα που μας έδωσε, θα είναι και η ευθύνη που θα μας ζητήσει. Κι αν οι περισσότεροι άνθρωποι ζηλεύουν σε ικανότητες σωματικές ή πνευματικές, και παρακινούν τα παιδιά τους σε μια ζωή ανόητη και επιτυχίες πρόσκαιρες, ευτυχία απατηλή, ή, χρησιμοποιούν τα χαρίσματά τους με ιδιοτέλεια, αδιάφοροι προς το κοινό όφελος και την οικοδόμηση μιας δίκαιης κοινωνίας, τότε, ας ξέρουν πως θα λογοδοτήσουν μπροστά στον Κύριο, όταν θα «επιστρέψει»!Ειδικά χαρίσματα
Όσοι εντυπωσιάζονται από «σπουδαία ταλέντα» και τα «παιδιά- θαύματα», μάλλον θα πρέπει να αναθεωρήσουν τις ιδέες και τα ιδανικά τους. Όσοι, επίσης, υποτιμούν τους ανθρώπους που, για διάφορους λόγους-όπως κληρονομικότητα, ατυχήματα ή ασθένειες- στερούνται κάποιες ικανότητες και δυσκολεύονται, ακόμα και να επιβιώσουν, καλό θα ήταν να αλλάξουν αντιλήψεις, όχι, μόνο, γιατί, κανείς δεν ξέρει τί του επιφυλάσσει η ζωή, αλλά, και, γιατί, συχνά αποδεικνύεται πως έχομε να κάνομε με ειδικά χαρίσματα, πραγματικά αξιοζήλευτα. Αληθινούς, θεϊκούς θησαυρούς, «κρυμμένους» επιμελώς στις ψυχές των αφανών και περιφρονημένων αδελφιών του Κυρίου! «Ζηλούτε τα χαρίσματα τα κρείττονα», μας λέει ο Απόστολος. Ποια είναι αυτά; Πώς λειτουργούν στην Εκκλησία; Φυσικά, δεν έρχονται, ούτε ξαφνικά και μηχανικά, ούτε χωρίς κόπο, ούτε με τελετές, εκβιασμούς και επικλήσεις αλλότριων πνευμάτων. Τα αληθινά χαρίσματα είναι δώρα του Πνεύματος που ενοικεί μέσα μας, αλλά, μόνο με τις προϋποθέσεις που διδάσκει και εγγυάται η Ορθόδοξη Εκκλησία, ως συνεχής Πεντηκοστή. Μάλιστα, για την πνευματική οικοδόμηση των μελών της. Όλα τα άλλα προέρχονται από τους ψευδοπροφήτες, για τους οποίους, ο Χριστός, οι Απόστολοι και οι Άγιοι, με σαφήνεια μας έχουν προειδοποιήσει. Τούτο τον καιρό, που, τα αγαθά που μας χάρισε ο Θεός κατασπαταλώνται απερίσκεπτα, σε συνθήκες απερίγραπτης ανισότητας, φτώχειας, ανεργίας και πείνας, το χρέος μας απέναντι σε Κείνον και τους συνανθρώπους μας αυξάνεται ολοένα και περισσότερο. Η Εκκλησία, ως σοφή μητέρα, δεν κάνει τίποτε άλλο, παρά να μας το θυμίζει, με πολλούς τρόπους. Ας ακούσομε τον υμνογράφο, που, έχοντας υπόψη του την ωραία Παραβολή των ταλάντων, μας παρακινεί να εργαστούμε με προθυμία στον Κύριο και να αυξήσομε, αναλόγως, τα χαρίσματά μας: «Δεύτε, πιστοί, επεργασώμεθα προθύμως τω δεσπότη. Νέμει γαρ τοις δούλοις τον πλούτον. Και αναλόγως έκαστος, πολλυπλασιάσωμεν το της χάριτος τάλαντον. Ο μεν σοφίαν κομιείτω δι’ έργων αγαθών, ο δε λειτουργίαν λαμπρότητος επιτελείσθω, κοινωνείτω δε του λόγου πιστός τω αμυήτω, και σκορπιζέτω τον πλούτον πένησιν άλλος. Ούτω γαρ το δάνειον πολυπλασιάσομεν, και ως οικονόμοι πιστοί της χάριτος δεσποτικής χαράς αξιωθώμεν. Αυτής ημάς καταξίωσον, Χριστέ ο Θεός, ως φιλάνθρωπος» (Ιδιόμελον Όρθρου Μ.Τρίτης).
