Σχόλια στο ευαγγέλιο της Κυριακής

ΚΥΡΙΑΚΗ ΣΤ΄ ΤΟΥ ΛΟΥΚΑ (Η΄, 27-39)

          Στην ευαγγελική περικοπή αυτής της Κυριακής παρακολουθούμε  φοβερά γεγονότα, γνωστά κι από τα άλλα Ευαγγέλια. Επειδή πρόκειται για την ίδια διήγηση, παραθέτουμε εδώ την ανάλυση της Κυριακής Ε΄ Ματθαίου, με ελάχιστες τροποποιήσεις. Αυτά που συμβαίνουν στη χώρα των Γαδαρηνών, μας δίνουν την ευκαιρία να προβληματιστούμε για την ύπαρξη και τις ενέργειες του Διαβόλου, αλλά, και να θαυμάσουμε τα έργα του Χριστού, που μας προστατεύει από το μεγαλύτερο εχθρό μας. Είμαστε, λοιπόν, στον πρώτο καιρό της δράσης του Κυρίου στη Γαλιλαία. Κι ενώ πολύς λαός τον ακολουθεί, παίρνει τους μαθητές Του να περάσουν τη Λίμνη της Τιβεριάδος και να πάνε στην απέναντι όχθη. Εδώ, ο ιερός Χρυσόστομος κάνει πολύ σοφές παρατηρήσεις. Λέει ότι αυτά δε συνέβησαν τυχαία. Ο Κύριος θέλει να τους κάμει θεατές του θαύματος του κατευνασμού των κυμάτων, ώστε να μάθουν να υπομένουν γενναία τους πειρασμούς που θα αντιμετωπίσουν αργότερα. Καθώς, μάλιστα, είναι ακόμα ατελείς και ολιγόπιστοι, κλυδωνίζονται, τρομάζουν και ξυπνούν το Δάσκαλό  τους. Αυτός, αμέσως, μ’ ένα λόγο Του φέρνει  απόλυτη γαλήνη. Έκπληκτοι όλοι αναρωτιούνται, «ποιος είναι αυτός που οι άνεμοι και η θάλασσα τον υπακούνε» (Ματθ. Η΄27)!

«Θεός των πνευμάτων και πάσης σαρκός»

Από την αρχή της διηγήσεως, μας εντυπωσιάζει η παρουσία του δυστυχισμένου ανθρώπου με τα πονηρά πνεύματα. Βγαίνοντας  από τους τάφους, ήταν τόσο φοβερός, που κανείς δεν μπορούσε να περάσει από κείνο το δρόμο!  Η αντίληψη, ότι οι ψυχές των κακών ανθρώπων, μετά το θάνατό τους, επιστρέφουν και περιπλανώνται στον κόσμο, για να εκφοβίζουν ή και να τιμωρούν τους ανθρώπους είναι πανάρχαια. Δυστυχώς, τέτοιες πλάνες κυκλοφορούν και στην εποχή μας, ακόμα και σε πιστούς ανθρώπους. Ολόκληρη βιομηχανία του θεάματος αναπτύχθηκε, με απίθανους μύθους για «βρικόλακες» και άλλα παρόμοια, οδηγώντας πολλούς αδαείς, νέους και παιδιά, σε επικίνδυνους δρόμους.  Έπρεπε, όμως, οι πιστοί να γνωρίζουν τη διδασκαλία της Εκκλησίας για τη μετά θάνατο ζωή. Οι Πατέρες  καυτηριάζουν αυτές τις απόψεις. Ο Χρυσόστομος τις  χαρακτηρίζει  ως «ολέθριον μάθημα» για τις ψυχές, «φοβέρες για παιδιά» και  «διαβολική απάτη». Τις απορρίπτει ως ανυπόστατες, για να καταλήξει στο ότι, «μετά την αναχώρησή τους από δω, οδηγούνται κάπου οι ψυχές, απ’ όπου δεν μπορούν να ξαναγυρίσουν, αλλά αναμένουν εκείνη τη φοβερή ημέρα»(της Κρίσεως) (ΟΜΙΛΙΑ ΚΗ΄). Στη σημερινή περικοπή βλέπομε ότι, καθώς οι δαίμονες αντικρίζουν το Χριστό, διακηρύσσουν την απόσταση που τους χωρίζει, ομολογούν τη θεότητά Του και τον παρακαλούν να μην τους τιμωρήσει πριν έρθει η ώρα τους! Ο Κύριος τους διώχνει κι αυτοί μπαίνουν σ’ ένα κοπάδι χοίρων, που όρμησαν και πνίγηκαν στη λίμνη. Τούτο το δυσεξήγητο γεγονός ερμηνεύει ο ιερός Χρυσόστομος ως δείγμα  της παιδαγωγίας και της δυνάμεως του Θεού, που φροντίζει και προστατεύει τους ανθρώπους από την κακία του  διαβόλου. Βλέποντας  οι βοσκοί τα τρομερά γεγονότα, έφυγαν αμέσως, πήγαν στην πόλη και τα ανήγγειλαν όλα. Τότε, όλοι οι κάτοικοι βγήκαν και, μόλις είδαν τον Ιησού, τον παρεκάλεσαν να φύγει από την περιοχή τους. Δυστυχώς, φέρθηκαν αντίθετα προς τους Σαμαρείτες. Αντί να κρατήσουν κοντά τους το γιατρό των ψυχών και των σωμάτων, τον διώχνουν μακριά. Άραγε, γιατί; Μόνο εξαιτίας του φόβου τους; Ή, επειδή έβλεπαν  τα συμφέροντά τους να χάνονται με το πνίξιμο των χοίρων, που, η εκτροφή τους μάλιστα, απαγορευόταν από το Μωσαϊκό Νόμο; Μάλλον μιμήθηκαν τους Ναζαρηνούς, μη θέλοντας να μετανοήσουν και να αλλάξουν ριζικά τη ζωή τους. Εκείνος, χωρίς να θυμώσει, μπήκε πάλι στο πλοίο με τους μαθητές και γύρισε στην Καπερναούμ. Όσο τον άνθρωπο με τα πονηρά πνεύματα,  έφυγε θεραπευμένος. Υπακούοντας στην εντολή του Χριστού, επανήλθε στη συνηθισμένη και ήρεμη ζωή, για να διακηρύσσει τα θαυμάσιά Του.

Στο σπίτι του Χριστού

Σύμφωνα με τον ευαγγελιστή Ιωάννη, «εις τούτο εφανερώθη ο υιός του ανθρώπου, ίνα λύση τα έργα του διαβόλου» (Α΄Ιωάν. Γ΄8). Εχθρός του Χριστού, αιώνιος αντίπαλος των χριστιανών, ο μισόκαλος είναι προσωπική ύπαρξη, που ενεργεί ως παράσιτο και, κατά παραχώρησή Του, επηρεάζει τη ζωή μας. Μετά την Ανάστασή του Κυρίου, η δύναμη του Διαβόλου έχει πολύ περιοριστεί. Εκείνος είχε δώσει εξουσία στους Αποστόλους να διώχνουν δαιμόνια και να θεραπεύουν ποικίλες ασθένειες. Ιδιαίτερα με την Πεντηκοστή, όλες οι επαγγελίες Του αρχίζουν να πραγματοποιούνται. Κι ήταν πολύ φυσικό. Γιατί, πώς ήταν δυνατό να αφήσει τους μαθητές, τους αγίους, τους πιστούς, απροστάτευτους  απέναντι στο Διάβολο, που, όπως λέει ο απόστολος Πέτρος, σα λιοντάρι πεινασμένο τριγυρίζει αδιάκοπα, ζητώντας ποιο να καταπιεί; Μέσα στην Εκκλησία, που είναι το Σώμα του Χριστού, ενεργεί το Άγιο Πνεύμα, παρέχοντας τη Χάρη και εξαγιάζοντας τους πιστούς. Από κει παίρνομε τα όπλα για τον πνευματικό μας αγώνα κι αντλούμε τη δύναμη των μυστηρίων, ώστε να αντιμετωπίζομε τους πειρασμούς, τις ενέργειες, τις παγίδες του Διαβόλου. Αξιολύπητος ο άνθρωπος που έβγαινε γυμνός από τα μνήματα, αφού δεν άντεχε να μείνει σε σπίτι. Πόσοι  άνθρωποι κυκλοφορούν τριγύρω μας, όμοιοι και χειρότεροι απ’ αυτόν; Ανέστιοι κι αναίσθητοι,  ξεδιάντροποι, θρασύδειλοι, προβαίνοντας σε πράξεις δαιμονικές, μέσα στην κακία, τη διαφθορά, τη βία, το αίμα; Ποιος θα τους φέρει στην Εκκλησία, για να θεραπευτούν και να «ντυθούν» τη στολή της αφθαρσίας; Ταξιδιάρηδες, κι εμείς, στο πέλαγος της ζωής, ας μην τρομάζουμε στις τρικυμίες, αφού ξέρομε ότι  ο Χριστός είναι πάντα κοντά μας. Να φροντίζομε, όμως, να μην κάνουμε τις καρδιές μας «μνήματα» κατοικίας των παθών. Έχουν πληθύνει πολύ τα «δαιμόνια», καθώς οι άνθρωποι αφήνουν ανοικτές τις «πόρτες» της ψυχής τους. Μπαίνουν, κι ύστερα,  δύσκολα  βγαίνουν από κει. Ας ακούσομε το μακαριστό π. Πορφύριο, που έλεγε: «Η περιφρόνηση αποτελεί το δεύτερο όπλο, μετά τον Τίμιο Σταυρό, κατά του διαβόλου!  Γιατί να κυνηγάμε τα σκοτάδια; Να, θ’ ανάψουμε το φως και τα σκοτάδια θα φύγουν μόνα τους. Θα αφήσουμε  να κατοικήσει σ’ όλη την ψυχή μας ο Χριστός, και τα δαιμόνια θα φύγουν μόνα τους» («Ανθολόγιο Συμβουλών»). Αν, τελικά,  αισθανόμαστε τη φιλανθρωπία και τις δωρεές του  Κυρίου, τότε αυξάνει το χρέος μας η προσταγή Του προς το θεραπευμένο: «υπόστρεφε εις τον οίκον σου και διηγού όσα εποίησέ σοι ο Θεός».

Ν.Σ.