ΣΤΟΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ

Του Νικολάου Σιγανού, θεολόγου

          «Το απ’ αιώνος μυστήριον, ανακαλύπτεται σήμερον, και ο Υιός του Θεού, Υιός ανθρώπου γίνεται…Άνθρωπος γίνεται Θεός, ίνα Θεόν τον Αδάμ απεργάσηται».   Η 25^η Μαρτίου, για τον  απανταχού της  γης Ελληνισμό, έχει διπλό χαρακτήρα: εθνικό, και θρησκευτικό. Γιορτάζουμε την εθνική παλιγγενεσία μας, γιορτάζουμε και την αγγελία της ενθεώσεως  του ανθρωπίνου γένους. Θα εστιάσουμε την προσοχή μας  στο δεύτερο: στον Ευαγγελισμό της Υπεραγίας Θεοτόκου.   Μέσα από την εξαιρετική υμνογραφία, αλλά και την όλη λειτουργική ζωή της Εκκλησίας μας, προβάλλει το μέγα μυστήριο της ενανθρωπήσεως του Θεού. Το συγκλονιστικό γεγονός, που ανθρώπινο μυαλό δεν μπορεί να χωρέσει. Δεσποτική και θεομητορική, συγχρόνως, Εορτή, χαρακτηρίζεται από τον ιερό  Χρυσόστομο  «Ρίζα» των άλλων εορτών. Και δικαίως. Γιατί, σ’ αυτή «ριζώνουν», από τους χυμούς της τρέφονται και καρποφορούν όλα τα κοσμοσωτήρια γεγονότα της επίγειας ζωής του Κυρίου. Μ’ αυτήν εγκαινιάζεται η καινούργια εποχή της πολυπόθητης, από τα πανάρχαια χρόνια, σωτηρίας της ανθρωπότητας. Αυτό που και η ίδια η λέξη «ευαγγελισμός» σημαίνει: η «καλή αγγελία». Η ωραιότερη πληροφορία που έλαβε ποτέ η ανθρωπότητα, στο διάβα των αιώνων. Τα γεγονότα εκείνης της ευλογημένης ημέρας, που, ο Αρχάγγελος Γαβριήλ επισκέφτηκε την  ανυποψίαστη Μαρία, είναι σ’ όλους γνωστά. Ας προσπαθήσουμε, εδώ, να προσεγγίσουμε λίγα από τα βαθιά νοήματά τους.           α. «Χαίρε Κεχαριτωμένη, ο Κύριος μετά σου, ευλογημένη συ εν γυναιξίν», λέει ο Αρχάγγελος. Ο υπερουράνιος χαιρετισμός- ο ωραιότερος που ακούστηκε ποτέ- συγκεφαλαιώνοντας την ύψιστη τιμή του Πλάστη προς το πλάσμα, αντήχησε στα πέρατα κι έκαμε τα τάγματα των αγγέλων να αναγαλλιάσουν. Ούτε η ίδια η Μητέρα του Θεού δεν μπορούσε, εκείνη τη στιγμή, να φανταστεί τους επαίνους που θα πλέκονταν στην Εκκλησία από τα πλήθη των πιστών γι’ αυτήν, εξυμνώντας την για το έργο που εκαλείτο να επιτελέσει,  θα φιλοξενούσε τον Υιό του Θεού στα σπλάχνα της. Θα τον έτρεφε με το γάλα της και με  το αίμα της καρδιάς  της. Θα τον μεγάλωνε με την ανάσα και τους στεναγμούς της. Προικισμένη με τέτοια και τόσα χαρίσματα, που καμιά γυναίκα ποτέ δεν είχε, καλούνταν να γίνει «θεοχώρητος ναός», «κατοικία του Ουρανού». «Πλήρωμα της Χάριτος του Θεού από το πλήρωμα των χαρίτων του Υιού της»! β. Ανάμεσα στην πάναγνη κόρη και τον Αρχάγγελο διαδραματίζεται ένας μεγαλοπρεπής, ανεπανάληπτος διάλογος, που, με τις βαθύτατες θεολογικές αλήθειές του, ενέπνευσε Πατέρες και πολλούς καλλιτέχνες και, μάλιστα, υμνογράφους. Η αρχική ταραχή και ο φόβος της Παρθένου ξεπερνιούνται από τις διαβεβαιώσεις που παίρνει, για να οδηγηθεί στην τελική αποδοχή του  θείου μηνύματος: «Ιδού η δούλη Κυρίου. Γένοιτό  μοι κατά το ρήμα σου». Η Παναγία μας δεν ήταν παντογνώστης. Ασφαλώς, οι δικαιολογημένες  απορίες της δε λύθηκαν. Ούτε μπορούσε να συλλάβει το βάθος του μυστηρίου της θείας οικονομίας. Κι όμως, υπάκουσε. Λέγοντας το μεγάλο «ΝΑΙ», συγκατατέθηκε στη βούληση του Θεού, δίνοντας, έτσι, τη δυνατότητα της συνέργειας του ανθρωπίνου γένους στην ποθούμενη σωτηρία. Γλυκιά μας Παναγία! Καθώς σε βλέπουμε απέναντι στο Μεγάλο Στρατηγό των αγγελικών δυνάμεων, νιώθουμε άπειρη συμπάθεια στο αρχοντικό πρόσωπό σου! Θαυμάζομε την ευσέβεια και την ταπεινοφροσύνη σου. Το μεγαλείο της ψυχής σου. Τη θέρμη της καρδιάς σου, με την ένθεη, τετρωμένη αγάπη! γ. Με τον Ευαγγελισμό της Παναγίας αρχίζει να πραγματοποιείται η αρχαία υπόσχεση του Θεού για τη μελλοντική λύτρωση του ανθρωπίνου γένους. Πρόκειται για το «πρωτευαγγέλιο» των Πρωτοπλάστων, που, μέσα από πανάρχαιες μυθολογίες, θρύλους και παραδόσεις, διασώθηκε μέχρι την εποχή του Χριστού, ώστε να αποτελεί παγκόσμια προσδοκία ο ερχομός Του. Ο απόγονος της Εύας, ο «Νέος Αδάμ», στο πρόσωπο του Οποίου, με τη σύλληψή Του, εκ Πνεύματος Αγίου, από την αγνή Θεομήτορα, η ανθρώπινη φύση ενώθηκε με τη θεϊκή, ασυγχύτως, ατρέπτως, αχωρίστως,  θα πάθει, ως άνθρωπος, μια «πληγή»(τη Σταύρωση), θα νικήσει, όμως, ως Θεός αληθινός, το θάνατο και το Διάβολο, με την Ανάστασή Του! Υποκλινόμαστε μπροστά στα γεγονότα του Ευαγγελισμού, που, κατά ένα τρόπο, μας  υποβάλλουν  στο χρέος του δικού μας «ευαγγελισμού» κι όλης της ζωής μας. Μαζί με τον ποιητή αναφωνούμε: «Έμψυχη κιβωτός, αειπάρθενη.           Ανυμνούμεν το ένθεο μήνυμα.           Ανυμνούμεν του Λόγου τη Σάρκωση.           Προσκυνούμεν κι εσέ, Θολοσκέπαστη,           Δεομένη, Πλατυτέρα, Πανέμνοστη,           του Χριστού η επί γης Εκκλησία,           στου Ευαγγελισμού την άγια εικόνα σου».

(Νίκου Τυπάλδου, «Δωδεκάορτο»)