ΜΕ ΤΟΥΣ ΑΓΙΟΥΣ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ

Στις 20 Μαΐου η Εκκλησία μας τιμά την Αγία  και Ισαπόστολο Λυδία τη Φιλιππισία, την πρώτη χριστιανή της Ευρώπης. Μας δίνεται, λοιπόν η ευκαιρία, με αφορμή τη γιορτή της, να συνοδοιπορήσομε με τον Απόστολο των εθνών στην αρχαία Εκκλησία και να φωτίσουμε τη ζωή μας, σε μια κρίσιμη στιγμή για την Ελλάδα και την Ευρώπη.

Ο Παύλος στους Φιλίππους

Αμέσως μετά την Αποστολική Σύνοδο, που έγινε στα Ιεροσόλυμα, ο Παύλος με τους συντρόφους του, ξεκινώντας από την Αντιόχεια, το μεγάλο κέντρο της πρωτοχριστιανικής Εκκλησίας και περνώντας από τις δύσβατες περιοχές της Φρυγίας και της Γαλατίας, φτάνουν στη γνωστή μας πόλη της Τρωάδας. Εκεί, λοιπόν, τη νύκτα ο Παύλος βλέπει ένα καταπληκτικό όραμα. Ένας άντρας Μακεδόνας στεκόταν μπροστά του και τον παρακαλούσε λέγοντας: «Διαβάς εις Μακεδονίαν, βοήθησον ημίν». Αμέσως, λέει ο ευαγγελιστής Λουκάς, ψάξαμε  πλοίο να πάμε στη Μακεδονία, γιατί ήμασταν βέβαιοι ότι μας είχε καλέσει ο Κύριος να τους φέρουμε το μήνυμα του ευαγγελίου (Πράξ. ΙΣΤ΄, 9-10). Υπακούοντας στην πρόσκληση του Χριστού, αποπλεύσανε για τη Σαμοθράκη, κι από κει για τη Νεάπολη (σημερινή Καβάλα) κι ύστερα πηγαίνουν στους Φιλίππους, τη σπουδαιότερη πόλη της Μακεδονίας εκείνη την εποχή, αποικία των Ρωμαίων. Μείνανε μερικές μέρες και το Σάββατο βγήκαν έξω από την πόλη, δίπλα στον ποταμό, όπου ήταν προσευχής των Ιουδαίων. Καθίσανε και μιλούσαν στις γυναίκες που είχαν συγκεντρωθεί. Ανάμεσα σ’ αυτές ήταν και η Λυδία από τα Θυάτειρα της Μικράς Ασίας, ευσεβής, που ασχολούνταν με το εμπόριο υφασμάτων. Άραγε, φανταζόταν πιο μπροστά, ότι, με το κήρυγμα του Παύλου, θα ανακάλυπτε το πιο ακριβό «μαργαριτάρι», για το οποίο είχε μιλήσει ο Χριστός; Αυτός, λέει η διήγηση, της άνοιξε την καρδιά, ώστε να προσέχει  σ’ αυτά που έλεγε ο Παύλος. Και, μόλις βαπτίστηκε αυτή κι όλη η οικογένειά της, παρακαλούσε θερμά   τους Αποστόλους να μείνουνε στο σπίτι της! Ήθελε, έτσι, να εκφράσει την ευγνωμοσύνη της προς τον Κύριο, που, μόλις είχε γνωρίσει. Αυτή η φιλοξενία, δεν υπήρξε μόνο ισχυρό στήριγμα για τους Αποστόλους σε πολύ δύσκολες στιγμές. Θα λέγαμε ότι αποτέλεσε το «προζύμι», για το φιλάδελφο και οικουμενικό πνεύμα της τοπικής Εκκλησίας, που θα εκδηλωθεί με τη συμπαράστασή της προς αρχαίες Εκκλησίες, αλλά και, αργότερα, σ’ όλη την ευρύτερη περιοχή. Στο επόμενο διάστημα, πολλά άλλα θαυμαστά συνέβησαν στους Φιλίππους: η θεραπεία της κοπέλας με το πνεύμα μαντείας που είχε και την εκμεταλλεύονταν, η σύλληψη, τα χτυπήματα και η φυλάκιση των Αποστόλων, ο σεισμός και η διάνοιξη των θυρών της φυλακής, ο τρόμος, η κατήχηση και το βάπτισμα του δεσμοφύλακα και, τέλος, η αποφυλάκισή τους. Ύστερα, περνώντας από το σπίτι  της Λυδίας, ενθάρρυναν τους χριστιανούς κι αναχώρησαν για τη Θεσσαλονίκη. Ο Παύλος θα έχει από κει κι ύστερα  συχνή επικοινωνία με την Εκκλησία των Φιλίππων, είτε με απεσταλμένους, είτε και αυτοπροσώπως, καθώς, στα επόμενα δεκαπέντε χρόνια, την επισκέφτηκε άλλες τέσσερις φορές! Το ιδιαίτερο ενδιαφέρον του, αλλά και η επιστολή του προς Φιλιππισίους, μαρτυρούν τη μεγάλη συμπαράστασή τους προς το ιεραποστολικό του έργο. Στον ιερό τόπο της βαπτίσεως της Αγίας οικοδομήθηκε εντυπωσιακός οκταγωνικός ναός με υπαίθριο Βαπτιστήριο, όμοιο με κείνα που σώζονται στις παλαιοχριστιανικές Βασιλικές των Φιλίππων και αλλού. Εκεί, πλήθος πιστών προσέρχεται κάθε χρόνο, για να  τιμήσουν την Αγία τους, συμμετέχοντας στις πλούσιες λατρευτικές εκδηλώσεις. Στον ίδιο χώρο η ιερά Μητρόπολη Φιλίππων, Νεαπόλεως και Θάσου έχει ιδρύσει Κέντρο Ιστορικών Μελετών «Απόστολος Παύλος», που εξυπηρετεί και προάγει πλούσιους ιστορικούς, επιστημονικούς και πολιτιστικούς σκοπούς της περιοχής.

Με το φως του Χριστού

Με το βάπτισμα της Λυδίας και της οικογένειάς της άνοιξε η «θύρα» της Ευρώπης, για να μεταδοθεί, σιγά-σιγά, σ’ όλα τα μήκη και πλάτη της το φως του Χριστού.Είκοσι αιώνες μετά την ίδρυση της πρώτης Εκκλησίας σ’ ευρωπαϊκό έδαφος, πολλά ερωτήματα προβάλλουν, όπως: πού βρίσκεται η Ευρώπη πνευματικά, πολιτιστικά; Προς τα πού πορευόμαστε εμείς, οι Έλληνες, ως λαός; Ποια πρέπει να είναι η στάση μας προς τη Δυτική Ευρώπη; Ξεφυλλίζοντας την ιστορία της «Γηραιάς Ηπείρου», βλέπουμε μεγάλες στιγμές, και ιδιαίτερα, στους τομείς της επιστημονικής και τεχνολογικής προόδου, αλλά, συγχρόνως, και τρομερά δράματα, με επιπτώσεις ευρύτερες, κι όχι μόνο για τους λαούς της. Το φως του Χριστού, που, με κόπους και πολλές θυσίες, το μετέφεραν ιεραπόστολοι σε πρωτόγονους κι απολίτιστους ανθρώπους, δυστυχώς δεν κρατήθηκε. Το γάργαρο νερό του Θείου Λόγου νοθεύτηκε. Η παράδοση αλλοιώθηκε. Από το αρχαίο Πατριαρχείο της Ρώμης, που τους πρώτους μεταχριστιανικούς αιώνες έδωσε μαρτυρία πίστεως και πλήθος Αγίων, προέκυψε το «τέρας» του Παπισμού, που, μέχρι σήμερα κυριαρχεί στη Δύση . Το κοσμικό πνεύμα, το εντελώς άσχετο με το κήρυγμα ελευθερίας και αγάπης του Ευαγγελίου, ήρθαν να αποκηρύξουν ο Λούθηρος, ο Σβίγγλιος και ο Καλβίνος και  να ιδρύσουν δικές τους «εκκλησίες». Για να γεμίσουν αργότερα οι αγγλοσαξωνικές χώρες με αναρίθμητες «σέκτες» και αιρέσεις. Αλλά, το «ξεστράτισμα» από το δρόμο του Χριστού  φαίνεται να μην  έχει τέλος. Από τη Μεταρρύθμιση στο Διαφωτισμό, τον Καπιταλισμό, το Μαρξισμό, το Μηδενισμό, το Φασισμό, τον Γερμανικό Εθνικοσοσιαλισμό: κινήματα, ιδεολογίες, κοινωνικά συστήματα που, παρά την επίφαση «προοδευτισμού», «φιλοπατρίας», ή «θρησκευτικότητας» που, κατά περίπτωση, διακηρύσσουν, στο βάθος αποτελούν σύγχρονες  «θρησκείες», που επιβάλλονται με πολλά ισχυρά  μέσα  και   πολεμούν ευθέως την Εκκλησία, ή υποσκάπτουν το έργο της,   απορρίπτοντας τη θεότητα του Κυρίου. Άρα, τη μόνη ελπίδα αληθινής προόδου της ανθρωπότητας. Τη μόνη πηγή  Αναστάσιμης Ζωής. Τη μόνη Οδό σωτηρίας από τα δεσμά  της αμαρτίας και του θανάτου. Και, το δυστύχημα είναι ότι, όλα τα παραπάνω αρνητικά φαινόμενα, σε μικρό ή μεγάλο βαθμό, έχουν διαδοθεί και στη χώρα μας, με το μιμητισμό, τον τυφλό φιλοευρωπαϊσμό, τον πνευματικό «αλληθωρισμό» πολιτικών, συγγραφέων, διανοουμένων και ισχυρών οικονομικών τάξεων που, από τη δημιουργία του Ελληνικού κρατιδίου, διαφεντεύουν  τις τύχες του λαού μας. Καταλαβαίνομε ότι έχομε να κάνομε με πολλά σοβαρά, επίκαιρα ζητήματα, που αφορούν τις σχέσεις μας με τη Δύση, που, όπως είναι ευνόητο, ξεπερνούν τα όρια ενός άρθρου. Όμως, ας αναρωτηθούμε ειλικρινά: με  την ανόθευτη Πίστη μας , τη ζωογόνα εκκλησιαστική λατρεία, με το  «νέφος»  αμέτρητων Αγίων μαζί μας διαρκώς, επιτρέπεται, οι πλάνες, ο φόβος, η απαισιοδοξία, η αλλοτρίωση, να έχουν θέση στη ζωή μας; Έχουν σχέση αυτά με το κήρυγμα των Αποστόλων και φως του Χριστού μας; Πριν μερικά χρόνια, ο Καθηγητής της Λειτουργικής Ευάγγελος Θεοδώρου έγραφε: «Για να αποτραπεί ο απειλητικός κίνδυνος της πνευματικής καταπτώσεως και του αποπροσανατολισμού της Ευρώπης, θα μπορούσαν οι Ευρωπαίες-ιδίως Ορθόδοξες- χριστιανές να συνενώσουν τις προσπάθειές τους, για να…ανακηρύξουν την αγία Λυδία προστάτιδά τους και να καταστήσουν τους Φιλίππους της-αναμφισβητήτως Ελληνικής-Μακεδονίας το πανευρωπαϊκό και παγχριστιανικό πνευματικό κέντρο, προσκύνημα και αγωνιστικό ορμητήριό τους» («Εφημέριος»,15-5-1992). Να, λοιπόν, προτάσεις σοβαρές, για τον αγώνα των Ευρωβουλευτών μας! Εμείς, στρεφόμενοι προς τον απόστολο Παύλο, με τις μεγάλες περιοδείες, το οικουμενικό κήρυγμα, τις ωραίες επιστολές του, ας ζητήσομε τη βοήθειά του, μαζί με  της  Αγίας  Λυδίας. Υμνώντας την στη γιορτή της, συγχρόνως  δοξολογούμε το Θεό: «Τον Θεόν σεβομένη διανοίας  ευθύτητι, το της χάριτος φέγγος δια Παύλου εισδέδεξαι, και πρώτη εν Φιλίπποις τω Χριστώ, επίστευσας θεόφρον πανοικεί-δια τούτο σε τιμώμεν ασματικώς, Λυδία Φιλιππισία. Δόξα τω ευδοκήσαντι εν σοι, δόξα τω χορηγούντι δια σου, πάσιν τα κρείττονα».

Νίκος Σιγανός, θεολόγος