ΜΕ ΤΟΝ ΑΠΟΣΤΟΛΟ ΤΩΝ ΕΘΝΩΝ

 

 «Υβριστής και διώκτης της Εκκλησίας γέγονας, Παύλε παμμακάριστε. Ουρανόθεν δε κληθείς, υπερήσπισας ταύτης παραδόξως»  (Δοξαστικόν).

          Ποιος θα μπορούσε να φανταστεί ότι ένας σκληρός διώκτης του Χριστού θα γινόταν ο πιο ένθερμος κήρυκας της Εκκλησίας, ο μεγαλύτερος Διδάσκαλος της Οικουμένης, ώστε να δικαιώσει πλήρως Εκείνον που τον κάλεσε να γίνει «φως εθνών»; Ελάτε, φίλοι μου, να αναζητήσομε τα ίχνη μιας πορείας μοναδικής, μιας προσωπικότητας, που είναι αμφίβολο αν έφτασε το μεγαλείο της  άλλος άνθρωπος σ’ αυτό τον κόσμο.

Ο φανατικός του Νόμου, εκλεκτός του Χριστού

          Ο Παύλος, ή Σαούλ, όπως λεγόταν πριν αλλάξει θρησκεία, γεννήθηκε από  Εβραίους γονείς στην Ταρσό της Κιλικίας, μια πόλη με μεγάλη εμπορική και πνευματική κίνηση, στις αρχές του 1^ου μ. χ. αιώνα. Εκπαιδεύτηκε σύμφωνα με τις ιουδαϊκές παραδόσεις, ώσπου, έφηβος πια, να σταλεί στα Ιεροσόλυμα, για να συμπληρώσει τις θρησκευτικές και ελληνικές σπουδές του στη Σχολή του περίφημου νομοδιδασκάλου Γαμαλιήλ, γνωστού από τις Πράξεις των Αποστόλων για το νηφάλιο πνεύμα του (Ε΄, 33, 40). Χαρακτήρας θερμός, τολμηρός, ζηλωτής του Νόμου, φανατικός στις παραδόσεις του έθνους του, μισούσε την Εκκλησία. Μετά το λιθοβολισμό του πρωτομάρτυρα Στεφάνου, στον οποίο  τον βρίσκομε  να φυλάσσει τα ρούχα των φονευτών, πρωτοστατεί σε  βίαιες ενέργειες στο μεγάλο διωγμό που ξέσπασε εναντίον των χριστιανών: σέρνει άντρες και γυναίκες  από τα σπίτια τους   και τους παραδίνει να φυλακιστούν! Κι ύστερα, γεμάτος με φονική μανία, όπως διηγείται ο ίδιος, παίρνει το δρόμο για τη Δαμασκό, με επιστολές του αρχιερέα προς τις τοπικές συναγωγές, ώστε, αν βρει χριστιανούς, να τους οδηγήσει δεμένους στην Ιερουσαλήμ. Όμως, αυτό το φιλόδοξο σχέδιο, δεν επρόκειτο να πραγματοποιηθεί ποτέ. Για κάτι άλλο τον είχε προορίσει ο Θεός. Ο Λουκάς περιγράφει όλες τις πτυχές του θαύματος της μεταστροφής του Σαύλου: το αστραφτερό, ουράνιο φως, που ξαφνικά τον περιέλουσε κοντά στη Δαμασκό, τη φωνή του Χριστού, που τον ρωτούσε γιατί τον καταδιώκει, την ψυχική του συντριβή, τη σωματική τύφλωση και το πνευματικό φως. Έτσι δέχτηκε την προσωπική κλήση του Κυρίου και, συγκλονισμένος, «παγιδευμένος» στην αγάπη Του, θα αφιερωθεί στην εκπλήρωση της οικουμενικής αποστολής που θα του ανέθετε, αμέσως μετά το βάπτισμά του, που έγινε  στη Δαμασκό  (Πράξ. Θ΄, 19-31). Πρέπει, βέβαια, να σημειωθεί ότι, ενώ ο τρόπος που έγινε απόστολος είναι μοναδικός και «αμεταβίβαστος», ο Παύλος, από το ξεκίνημα του αποστολικού του έργου,  ως το τελείωμά του, δε δρα ανεξάρτητα, ούτε ασκεί άλλη εξουσία, παρά εκείνη που διδάχτηκε από τον Κύριο: εντός της Εκκλησίας, με σεβασμό στην ηγεσία  και στα όργανά της και με τη θεοδίδακτη αγάπη.

Ζωή εν Χριστώ

          «Τα κατά πόλιν δεσμά και τας θλίψεις σου, τις διηγήσεται, ένδοξε Απόστολε Παύλε; Ή τις παραστήσει τους αγώνας και τους κόπους σου, ους εκοπίασας εν τω ευαγγελίω του Χριστού, ίνα πάντας κερδήσης, και Χριστώ προσαγάγης την Εκκλησίαν;» (Απόστιχα Εσπερινού). Καθώς ξεφυλλίζομε τις Πράξεις των Αποστόλων, μάς συναρπάζει η συνέχεια της ζωής του Παύλου: η απομόνωση στην Έρημο της Αραβίας για τριάμισι, περίπου, χρόνια, ο σπουδαίος ρόλος του στη λύση μεγάλων προβλημάτων της πρώτης Εκκλησίας, οι διώξεις από τους ομοεθνείς του, οι κακουχίες, οι φυλακίσεις, οι ραβδισμοί, τα ναυάγια και οι ταλαιπωρίες σε άγνωστες κι άγριες ερημιές. Οι περιπέτειές του είναι αδύνατο να περιγραφούν. Ο ίδιος μάς τις παρουσιάζει απλά και παραστατικά. Αλλά, και οι δωρεές που δέχτηκε από τον λατρευτό του Κύριο, καθώς έβλεπε το κήρυγμά του να καρποφορεί και τις τοπικές Εκκλησίες, που, με κόπους πολλούς, με μόχθο πολλών χρόνων, ίδρυσε, οργάνωσε και στήριξε, να αυξάνονται, όχι μόνο αριθμητικά, μα και πνευματικά, είναι  μοναδικές. Το ηλιοβασίλεμα της ζωής βρήκε τον  Απόστολο στη Ρώμη, με το διωγμό του Νέρωνα, γύρω στο 65 μ. Χ. Τότε, ενώ ο Πέτρος σταυρώθηκε, αυτός, ως Ρωμαίος πολίτης, θανατώθηκε με αποκεφαλισμό! Το σώμα του  έθαψαν οι χριστιανοί, ενώ το πνεύμα του πέταξε στους ουρανούς, όπου, μαζί με όλους τους Αγίους, απολαμβάνει τη δόξα του Θεού. Δε μπορούμε να αναφερθούμε εδώ  στην ολοκληρωμένη θεολογία και την ποιμαντική δράση του Αποστόλου. Μπορεί να γευτεί κανείς το βάθος, αλλά και την απλότητα της σκέψης του, στις δεκατέσσερις Επιστολές του, που τις ακούμε στη Θεία Λειτουργία  κι αποτελούν ανεκτίμητο θησαυρό για την Εκκλησία. Πάντως, μας εκπλήσσουν, ο ρεαλισμός με τον οποία αντιμετωπίζει θέματα της καθημερινής ζωής των μελών της Εκκλησίας, η συγκαταβατικότητα και η ασύλληπτη ταπεινοφροσύνη του. Αυτός που ανέβηκε «έως τρίτου ουρανού», άκουσε «άρρητα ρήματα» κι είχε απερίγραπτες θεϊκές αποκαλύψεις, νιώθει ως ο «ελάχιστος» των Αποστόλων και αποκαλεί «έκτρωμα» τον εαυτό του! Ίσως να ήταν αυτός ο δρόμος που τον οδήγησε, ως υψιπέτη αετό, στην κορυφή του στερεώματος του Ουρανού, ώστε να χαρακτηριστεί ως «ο Πρώτος μετά τον Ένα». Πολλοί προσπαθούν να αναλύσουν τους λόγους της επιτυχίας του  έργου του «Αποστόλου των εθνών». Επισημαίνουν τα σπουδαία πνευματικά του χαρίσματα, όπως:  ευφυΐα,  γνώσεις,  εργατικότητα, ελληνομάθεια,  ζήλος, οργανωτικότητα. Όμως, σε τελευταία ανάλυση, πρόκειται για ένα μεγάλο θαύμα. Πώς αλλιώς να εξηγηθεί, γενικότερα, η εξάπλωση του Ευαγγελίου σε τόσο μικρό χρονικό διάστημα από όλους τους Αποστόλους και τους απλούς χριστιανούς,  στα πέρατα της γης;  «Σκεύος εκλογής» ο θεσπέσιος Παύλος, προορισμένος «εκ κοιλίας μητρός» στην υπέρτατη διακονία του Ευαγγελίου.  Αλλά, κι αυτός, από την ώρα που του φανερώθηκε ο Χριστός, δεν έπαψε ποτέ να τον σκέφτεται. Να αισθάνεται πως συνυπάρχει μαζί Του. Να νιώθει τόσο δυνατή την αγάπη του προς Εκείνον και τους συνανθρώπους του. Γι’ αυτό και διακηρύσσει, ότι η ζωή του είναι ο Χριστός- «ζω δε ουκέτι εγώ, ζη δε εν εμοί Χριστός» (Γαλ. Β΄,20).

Μιμητές του Χριστού

Μπορούμε, άραγε, να σκεφτούμε, τι θα ήταν ο κόσμος, χωρίς τους Αποστόλους;  Τι θα ήταν η Ελλάδα, αν ο Παύλος δεν κήρυττε το Ευαγγέλιο του Χριστού; Στο πέρασμά του, που πολυτρόπως μαρτυρείται μέχρι σήμερα σε πολλές περιοχές, ο Διάβολος υποχωρούσε και τα έργα του διαλύονταν, ενώ ημέρευε και ομόρφαινε τους τόπους και τους ανθρώπους η Χάρη του Θεού . Ιδιαίτερα η Κρήτη, χρωστάει στον Απόστολο  την ίδρυση της Εκκλησίας της. Του  φάρου, δηλαδή, που θα εκπέμπει το φως του Χριστού στα σκοτάδια  του κόσμου. Της μάνας, που θα σκεπάσει τα παιδιά της σε δύσκολους καιρούς και θα θρέψει ήρωες, μάρτυρες κα οσίους, για να εμπνέουν τους Κρητικούς σ’ όλες τις εποχές, στους όμορφους αγώνες της λευτεριάς, της αξιοπρέπειας, της θυσίας. Υποκλινόμαστε ευλαβικά στον Παύλο, που δε σταμάτησε να εργάζεται μέρα και νύχτα για τον Κύριο και την Εκκλησία Του, ενώ ήταν άρρωστος σ’ όλη του τη ζωή. Άκουγε Εκείνον να του λέει, «αρκεί σοι η χάρις μου, η γαρ δύναμίς μου εν ασθενεία τελειούται». Πρωτόθρονος με τον Πέτρο, ακοίμητος Ποιμένας, άριστος  Παιδαγωγός, ανάλωσε τις δυνάμεις του στη διακονία των ανθρώπων, υπακούοντας, όχι τόσο στη «φωνή της συνειδήσεως», που συχνά θολώνει και πλανάται, όσο στις υποδείξεις του Αγίου Πνεύματος, που τον φώτιζε και τον καθοδηγούσε στη μεγάλη του αποστολή. «Μιμηταί μου γίνεσθε, καθώς καγώ Χριστού», παρακινεί ο θείος Απόστολος τους χριστιανούς. Οφείλομε, λοιπόν, κι εμείς, ανάλογα με τη θέση και τις δυνάμεις μας, να μετέχουμε, όχι μόνο  στη λατρευτική ζωή, αλλά και στην ιεραποστολική δράση της Εκκλησίας. Ας μας εμπνέουν: η πίστη και η αγάπη του προς τον Κύριο, η αγωνιστικότητα, η ταπείνωση και η καρτερική στάση του. Μακάρι να μπορούμε να διακηρύσσομε, όπως εκείνος: «πάντα ισχύω εν τω ενδυναμούντι με Χριστώ»!

Νίκος Σιγανός, θεολόγος