ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΚΑΙ ΕΚΚΟΣΜΙΚΕΥΣΗ

Νικολάου Σιγανού, θεολόγου

ΜΕΡΟΣ Γ΄

Οφείλουμε να τονίσουμε κάτι πολύ βασικό: έχει μεγάλη σημασία το πώς τοποθετείται ο άνθρωπος απέναντι στην Εκκλησία και τον κόσμο. Ποιος, δηλαδή, νομίζει ότι είναι ο ρόλος της και ποιες προτεραιότητες βάζει στη ζωή του. Αλλά βλέπουμε ότι πολλοί οι χριστιανοί είναι θύματα θεωριών, ιδεολογιών, αντιλήψεων αντιχριστιανικών, που θέλουν την Εκκλησία στο περιθώριο. Ανάξια να αρθρώσει λόγο ελεγκτικό για τις αδικίες, τις παρανομίες, τη διαφθορά των πολιτικών, για να μπορούν ανενόχλητοι να προωθούν τα προγράμματά τους. Αυτών που απορρίπτουν την καθολικότητα και οικουμενικότητά της, τη θεωρούν πεπαλαιωμένη, «συντηρητική», ακόμα και «εμπόδιο»  στα κοινωνικά τους «οράματα», και θέλουν να τη χρησιμοποιούν κατά τα συμφέροντά τους. Και δυστυχώς, όχι μόνο απλοί πιστοί, και μάλιστα με τις πολυποίκιλες πιέσεις, ανάγκες και αντιξοότητες, συμπράττουν με φορείς της κοσμικής εξουσίας, με ιδιοτελείς σκοπούς, αλλά και ποιμένες πολιτεύονται με τρόπο ανάρμοστο προς το θέλημα του Θεού και το εκκλησιαστικό ήθος. Βέβαια, οι σχέσεις Κράτους και Εκκλησίας συνιστούν ένα πολύ σπουδαίο, διαχρονικό και πολύπλοκο πρόβλημα, που δε λύνεται εύκολα. Ξέρομε ότι για πολλούς αιώνες λειτούργησε το λεγόμενο «σύστημα συναλληλίας», που, παρά τα αρνητικά του, ωφέλησε και τους δύο θεσμούς, και προπαντός το λαό μας, και μάλιστα σε πολύ δύσκολες εποχές. Το ερώτημα που τίθεται σήμερα είναι: γιατί κυβερνητικά στελέχη προβαίνουν σε ενέργειες, που δίνουν την εντύπωση ότι δεν σέβονται την Πίστη, την Ιστορία, τις αξίες, τα σύμβολα και τις παραδόσεις του πολύπαθου λαού μας, που στη συντριπτική πλειοψηφία του είναι ορθόδοξος; Πολλά ζητήματα έρχονται στην επικαιρότητα, που θα έπρεπε να μελετηθούν και να αντιμετωπιστούν με σύνεση και νηφαλιότητα από τους πολιτικούς και εκκλησιαστικούς ηγέτες. Δυστυχώς, τα πράγματα δείχνουν να χειροτερεύουν. Να γκρεμίζονται ολοένα και περισσότερο οι «γέφυρες» επικοινωνίας.

[audiotube id=”Z7kk6bk0_Uo”]

Όπως ήδη υποδηλώθηκε, το αντιχριστιανικό πνεύμα, με τη Γαλλική Επανάσταση, τον Ευρωπαϊκό Διαφωτισμό, τον Τεκτονισμό και τα ρεύματα του αθεϊσμού, διαδόθηκε στην Ευρώπη κι από κει και σε άλλες περιοχές. Σήμερα, με τη δύναμη των Μ.Μ.Ε. και της Πολιτικής Εξουσίας, δεν είναι δύσκολος ο έλεγχος και η καθοδήγηση μεγάλων κοινωνικών στρωμάτων στην απαξίωση Παραδόσεων και Πολιτισμών, και, μάλιστα της Ορθοδοξίας, που διατηρεί αναλλοίωτη τη διδασκαλία του Κυρίου και διασώζει την Αγιοπνευματική  ζωή, την Πατερική Παράδοση και Παιδεία. Φοβούμαι πως έχουν δίκιο εκείνοι που υποστηρίζουν ότι εσκεμμένα κάποιες δυνάμεις επιδιώκουν τον πολιτιστικό αποχρωματισμό και την αποχριστιανοποίηση της ελληνικής κοινωνίας! Πολλοί ποιμένες, θεολόγοι κ. ά., κάνουν λόγο για την ανάγκη  εξευρέσεως στελεχών και κληρικών, ανανεώσεως της ζωής και ανασυγκροτήσεως των Ενοριών και, γενικότερα, της Εκκλησίας, ώστε αυτή να ανταποκριθεί στα αιτήματα των καιρών και στα μεγάλα προβλήματα της εποχής μας. Δεν υποτιμούμε το πολύπλευρο έργο Μητροπόλεων και Ενοριών, ούτε την ανεκτίμητη προσφορά των Μοναστηριών, καθώς και την πολύπλευρη δράση ορθοδόξων σωματείων. Ωστόσο, το ζητούμενο είναι, αν γίνονται αυτά με ορθόδοξα κριτήρια, μέσα στο πνεύμα της Παραδόσεως, ή στο κοσμικό, εγωκεντρικό και εξουσιαστικό φρόνημα, που είναι πολύ δύσκολη η καταπολέμησή του. Βέβαια, ένα τόσο σοβαρό ζήτημα, δεν είναι δυνατόν να αναλυθεί στο βάθος του σε τούτες τις σελίδες. Όμως, ας αναρωτηθούμε: έχομε δικαίωμα να αδιαφορούμε; Να αρκούμαστε, δηλαδή, σε μια τυπική, άχρωμη «θρησκευτικότητα», που διαδίδεται ολοένα και περισσότερο στη «μεταχριστιανική» Δύση, από την οποία, πλέον, εκπορεύονται κι επιβάλλονται ρυθμίσεις σχεδόν για όλα τα βασικά θέματα της ζωής μας; Τι πρέπει να πράξουμε, μπροστά στην «ιδιωτικοποίηση» της πίστεως και της θρησκευτικής ζωής, που ταχέως προωθείται; Σίγουρα, δεν πρέπει να αρκούμαστε στο παρελθόν, ούτε στον εντοπισμό «εξωγενών» αρνητικών παραγόντων. Έχουν μεγάλη σημασία οι κοινωνικοπολιτικές συνθήκες και η παγκόσμια κατάσταση, με την έξαρση της βίας και της βαρβαρότητας, που δυσκολεύουν τη ζωή και οδηγούν στα μαρτύρια χιλιάδων αδελφών μας. Όμως, νομίζω πως οφείλουμε  να προβληματιστούμε και για τα «εσωτερικά» ζητήματα της Εκκλησίας. Να αναζητήσουμε, δηλαδή, το ρόλο της  παιδείας, της πίστεως, του ήθους και της συνέπειας, πρωτίστως εκείνων που έχουν μεγαλύτερες θέσεις και αρμοδιότητες, αλλά και όλων των πιστών. Γιατί, όλοι οι βαπτισμένοι χριστιανοί έχομε ευθύνη, όχι μόνο για τα συμβαίνοντα τριγύρω μας, ως ενεργοί πολίτες, μα και στα εκκλησιαστικά προβλήματα, ως μέλη του Σώματος του Χριστού. Ως ο «λαός του Θεού», το πλήρωμα της Εκκλησίας.