ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΚΑΙ ΕΚΚΟΣΜΙΚΕΥΣΗ

Νικολάου Σιγανού, θεολόγου

ΜΕΡΟΣ Β΄

Λοιπόν, «ιδιωτικοποίηση» της πίστης, «εξατομίκευση» της θρησκευτικής ζωής. Είναι προφανές ότι έχομε μια, εντελώς αντίθετη με την Ορθοδοξία, αντίληψη για βασικές έννοιες, όπως: η αμαρτία, η πνευματική ζωή, οι σχέσεις με το Θεό, τους συνανθρώπους και τον κόσμο. Όλα επικεντρώνονται στο «απελευθερωμένο» άτομο και τις επιλογές του: ατομική ευσέβεια, ηθικισμός, χρησιμοθηρία, ατομική σωτηρία. Ο σκοπός της Εκκλησίας αλλοιώνεται πολύ. Ο ρόλος της υποτιμάται. Τα όριά της ολοένα και στενεύουν. Ξέρομε ότι από την ίδρυσή της αποτελούσε σημείο αναφοράς, ως κοινότητα όλων των πιστών, με κέντρο τη Θεία Ευχαριστία, με ενότητα πίστεως και κοινότητα ζωής. Ενώ λειτούργησε για πολλούς αιώνες ως κεντρομόλος δύναμη, ως μάνα και τροφός του Γένους και παρήγε οικουμενικό Πολιτισμό και, παρά τις δυσκολίες, διατηρεί πάντα την  οικουμενικότητά  της,  τώρα  και στη χώρα μας πολλοί τη  θεωρούν ως μια από τις πολλές θρησκείες, χρήσιμη για την εξυπηρέτηση των «θρησκευτικών αναγκών» μιας μερίδας πολιτών, ή για κάποια «ηθική» διδασκαλία. Πάντως, όχι πηγή αγιασμού όλης της κοινωνίας. Έτσι, ακόμα και στο φιλανθρωπικό έργο, που από την πρωτοχριστιανική εποχή είχε ενταχθεί στη Θεία Ευχαριστία, τώρα, ανάμεσα και στους χριστιανούς έχει  «ανταγωνιστές», άσχετους με τη χριστιανική παράδοση, συνδεόμενους ακόμα και με ύποπτες οργανώσεις (Μ. Κ. Ο. κ. ά), με διάφορα προσωπεία, αδιαφανή διαχείριση, ιδιοτελείς σκοπούς και άγνωστους στόχους. «Δώσε αίμα, να λάβεις Πνεύμα», λέει ένα αρχαίο ρητό της Ερήμου. Η Αγία μας Εκκλησία, με  σκληρούς αγώνες, με θυσίες και μαρτύρια Αγίων Αποστόλων, Πατέρων, Ομολογητών, με πολλές Συνόδους, περιφρούρησε τη διδασκαλία του Χριστού, διατύπωσε τα Δόγματα, θεσμοθέτησε τους Ιερούς Κανόνες. Πώς να χαρακτηρίσομε, λοιπόν, τη στάση εκείνων των χριστιανών, που νομίζουν ότι μπορούν να επιλέγουν ό,τι  θέλουν, ό,τι τους «βολεύει» από την Ιερή Παράδοση, και να  απορρίπτουν τα υπόλοιπα; Με μόχθους, στερήσεις, νηστείες, προσευχές και ξενύχτια διαμορφώθηκε η απαράμιλλη Ορθόδοξη Λατρεία, με τις εκπληκτικές εκκλησιαστικές Τέχνες, που παραδόθηκαν από γενιά σε γενιά κι έφτασαν σε μας, για να τις διαφυλάξουμε «ως κόριν οφθαλμού». Έχουν, λοιπόν, δικαίωμα, να τις κακοποιούν, να τις νοθεύουν, να τις αλλοιώνουν, οι ταγμένοι να τις διακονούν προς δόξαν Θεού και για την πνευματική ζωή και καλλιέργεια του  πληρώματος της Εκκλησίας;   [audiotube id=”XoFrvoYbV30″] Να μιλήσουμε για τα άγια Μυστήρια της Εκκλησίας, που, χωρίς την ενσυνείδητη συμμετοχή μας σ’ αυτά, δεν λαμβάνομε το Άγιον Πνεύμα, δεν αγιαζόμαστε και, άρα, δεν μπορούμε να σωθούμε; Πόσοι άραγε γνωρίζουν έστω κάτι από την ουσία τους και δεν αρκούνται σε μια τυπική, «παρακολούθησή» τους; Νομίζω ότι, όλοι μας  έχομε κωμικοτραγικές εμπειρίες από την τέλεση του Αγίου Βαπτίσματος, του ιερού Γάμου, κ.λ.π. Πώς γελοιοποιούνται, σχεδόν συλλήβδην, οι προσκεκλημένοι, αλλά και οι πρωταγωνιστές, με την επιμονή τους σε τήρηση συνηθειών, κατά βάθος ειδωλολατρικών, κοροϊδεύοντας, πολλές φορές, θυμωμένους και αγχωμένους ιερείς, στην ιερή ώρα του Μυστηρίου. Αλλά, και γενικότερα, στη Λατρεία υπάρχουν σοβαρά ζητήματα, που πρέπει να εξεταστούν με ιδιαίτερη προσοχή, σοβαρότητα και ευθύνη, γιατί, από τη μια μεριά, πολύς κόσμος δυσκολεύεται να συμμετάσχει ενεργά, καθώς δεν καταλαβαίνει  τους ύμνους, τα αγιογραφικά κείμενα και, γενικότερα, τα τελούμενα στο Ναό, κι από την άλλη, έχουν παγιωθεί αλλοιώσεις του Τυπικού, ή παρατηρούνται καινούργιες, εντελώς άσχετες με την ιερή Παράδοσή μας. Είναι από τα σπουδαιότερα ζητήματα η αποξένωση του λαού από τη Λατρεία, ο υποβιβασμός του σε απλό θεατή και η απώλεια της αρχαίας συμψαλμωδίας, ενώ πολλοί  ιεροψάλτες ασχημονούν εναντίον της Παραδόσεως, με «τραγουδάκια» και άλλες απερίγραπτες αυθαιρεσίες! Το πώς φτάσαμε σ’ αυτή την απαράδεκτη κατάσταση, θα μπορούσε να αποτελέσει το θέμα μιας ολόκληρης επιστημονικής εργασίας. Θα μπορούσαμε να συνεχίσουμε με αναρίθμητα φαινόμενα, παλιά και καινούργια, που ολοένα και περισσότερο εισχωρούν στην εκκλησιαστική ζωή και στην καθημερινότητα των χριστιανών, εντελώς αντίθετα με τη διδασκαλία του Χριστού. Να αναφερθούμε στις αναρίθμητες  προλήψεις και δεισιδαιμονίες που κατατρύχουν τη ζωή, ακόμα και νέων ανθρώπων; Ή στη διάδοση πίστεων και πρακτικών που προέρχονται από το χώρο των Ανατολικών θρησκειών και προπαγανδίζονται ως «νέοι» τρόποι άσκησης, ευεξίας και προόδου-όπως, της Γιόγκα, που καθιερώθηκε «παγκόσμια ημέρα» εορτασμού της από τον Ο.Η.Ε.; Τώρα, όσον αφορά την εκκοσμίκευση της Ποιμαντικής, του Μοναχισμού, αλλά και της Θεολογίας, ας μιλήσουν άλλοι αρμοδιότεροι, αν πονούν κι ενδιαφέρονται πραγματικά για το πλήρωμα και τη ζωή της Εκκλησίας. Τέλος δεύτερου μέρους.