«ΑΦΕΤΕ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΕΡΧΕΣΘΑΙ ΠΡΟΣ ΜΕ»

        Ο Σεπτέμβρης προχωρεί προς το τέλος του, με τη συγκομιδή ωραίων καρπών και τους γλυκείς χυμούς του Τρύγου. Κι όπως η διψασμένη γη περιμένει τη βροχή να ποτιστεί, για να καλλιεργηθεί, έτσι και  η ανθρώπινη ψυχή αποζητάει  το Λόγο του Θεού να τη ζωογονήσει. Γι’ αυτό και πολλές ενορίες αρχίζουν το κατηχητικό έργο και τις δραστηριότητες των νέων και των παιδιών μας.

Σαν ελάφια στις πηγές των υδάτων

          Θα τρέξουν, λοιπόν, οι μικροί φίλοι του Χριστού στους ναούς, για να συμμετάσχουν στον Αγιασμό και να γραφτούν στις συντροφιές και στα τμήματα που τους ενδιαφέρουν. Οι παιδαγωγοί και τα στελέχη, άνθρωποι με πίστη, ήθος, ένθεο ζήλο,  και, πάνω απ’ όλα,  αληθινή αγάπη,  σηκώνουν ανιδιοτελώς το βάρος της διαπαιδαγωγήσεως των παιδιών, σε μια εποχή πολύ δύσκολη, όχι μόνο οικονομικά, αλλά, πολύ περισσότερο: με βαθιά κρίση θεσμών και αξιών. Με τρομερές αλλαγές, κοινωνικές και πολιτιστικές προκλήσεις. Βλέποντας αυτές τις σκηνές, θυμόμαστε εκείνο το περιστατικό που διηγούνται οι ευαγγελιστές. Κάποιοι γονείς είχαν φέρει τα παιδάκια τους να τα ευλογήσει ο Χριστός, πράγμα που κι έγινε: ο μειλίχιος, γλυκύτατος Διδάσκαλος, τα αγκάλιασε και τα ευλόγησε. Πόσο όμορφη αυτή εικόνα! Πόσο εκπληκτικές στιγμές! Οι μαθητές, καλοπροαίρετα βέβαια, προέβησαν σε μια άστοχη ενέργεια: επέπληξαν τους γονείς για την πράξη τους αυτή. Όμως, ο Κύριος είχε αντίθετη γνώμη. Παρατήρησε τους μαθητές και είπε την περίφημη φράση: «Άφετε τα παιδία έρχεσθαι προς με και μη κωλύετε αυτά» (Λουκ. ΙΗ΄, 16). Από τα πρώτα της βήματα, η Εκκλησία περιέβαλε με αγάπη τα παιδιά. Έτσι, παλιότερα, συμμετείχαν ενεργά στη λατρεία, έψαλλαν με τους μεγάλους, κοινωνούσαν πριν από τον πολύ λαό. Ακόμα και η επικράτηση του νηπιοβαπτισμού, δείχνει αυτή τη φροντίδα. Σε δύσκολους καιρούς, τα ελληνόπουλα έβρισκαν αγάπη, μόρφωση, ψυχαγωγία στις ενορίες, στα σχολεία της Εκκλησίας, στα μοναστήρια. Κάτι ανάλογο, βέβαια, γίνεται και σήμερα στις χώρες της Εξωτερικής Ιεραποστολής. Δυστυχώς, δε συμβαίνει το ίδιο και στον ελλαδικό χώρο.

Πολλοί οι αποδέκτες των μηνυμάτων

Σήμερα, τα μηνύματα του Χριστού για τα παιδιά έχουν πολλούς «αποδέκτες». Και, πρώτα-πρώτα, τους γονείς, που, στην ανταγωνιστική κοινωνία μας, προσπαθούν να ικανοποιήσουν  ανάγκες, που, αλλού καλύπτει το οργανωμένο σχολείο. Έτσι, «γεμίζουν» όλες τις «ελεύθερες» ώρες των παιδιών τους, ώστε  να τρέχουν και να μην προλαβαίνουν να ηρεμήσουν, να παίξουν, να νιώσουν παιδιά, καθημερινές και αργίες, μέρα και νύχτα. Αι, με τόσες υποχρεώσεις, αλλά, και τόσα «ψυχοναρκωτικά», πού να βρεθεί χρόνος  για το Χριστό και την ψυχή τους; Κι όμως, αυτά, όπως έλεγε ο Άγιος Πατροκοσμάς, είναι τα σπουδαιότερα στη ζωή μας και πρέπει να τα φροντίζομε με κάθε τρόπο. Έρχεται η σειρά του εκπαιδευτικού μας συστήματος, που, όλο και περισσότερο «σκλαβώνει» τα παιδιά στο σχολαστικισμό, στο κυνηγητό των φροντιστηρίων και στο άγχος της βαθμοθηρίας. Το Μάθημα των Θρησκευτικών, έστω και σχεδόν ξεκομμένο από τη Λατρεία, πολεμείται με μανία από «προοδευτικούς» διανοουμένους και πολιτικούς, που επιδιώκουν την αλλοίωση, ακόμα και τον εξοβελισμό του! Δεν ξέρω τι γίνεται στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Κατά πόσο, δηλαδή, υπηρετείται σωστά η Ορθόδοξη Αγωγή από εκπαιδευτικούς, που δεν έχουν πάντα τις απαραίτητες θεολογικές γνώσεις. Κι όμως, τα παιδιά χρειάζονται το σωστό πνευματικό εξοπλισμό, για να προστατευτούν από τη σύγχυση, το θρησκευτικό συγκρητισμό, τις πλάνες, τις φοβίες, τη νεοειδωλολατρία. Να μιλήσουμε  για τα Μ.Μ.Ε. και το Διαδίκτυο; Ποια πρότυπα και μηνύματα περνούν; Τι άλλο, παρά, τη βία, το έγκλημα, το αίμα, τη χλιδή, τη διαφθορά, το σατανισμό; Τι να πούμε για τις ιδεολογίες, που εμφανίζονται ως φαντάσματα του παρελθόντος, παρασύροντας νέους σε καταστροφικούς δρόμους; Ή, γι’ αυτούς που νομοθετούν άδικους  νόμους, που «σκοτώνουν» τα όνειρα των νέων μας και τους οδηγούν στην απελπισία, στον αργό θάνατο, στην αιμορραγία του ξενιτεμού; Κι ακόμα, για τους πανίσχυρους κομματικούς μηχανισμούς, που, εδώ και δεκαετίε καταχρώνται τα δικαιώματα, τις ελπίδες, το μόχθο του λαού  και δεσμεύουν ανίσχυρους, άνεργους και ενδεείς στους ιδιοτελείς σκοπούς τους; Εκεί, όμως, που, ως χριστιανοί, θα έπρεπε να στραφούμε περισσότερο, είναι «τα του οίκου μας». Στους ίδιους τους  εαυτούς μας. Να αναρωτηθούμε, δηλαδή, τι κάνομε όλοι μας, ώστε, να πλησιάσουν τα παιδιά το Χριστό, ή, τουλάχιστον, να μην τα εμποδίζομε να τον γνωρίσουν. Μήπως  μας «ενοχλούν»  οι φωνές τους και προτιμούμε την περιθωριοποίησή τους; Συχνά με τη συμπεριφορά τους δίνουν αυτή την εντύπωση, κληρικοί, ψάλτες, νεωκόροι,  αλλά, και το εκκλησίασμα, που δεν ανέχεται κοντά του τα παιδιά. Αν ξέραμε πόσο με τη στάση μας πληγώνουμε κι απογοητεύουμε γονείς και παιδιά, νομίζοντας πως προηγούμαστε εμείς, λόγω της υπεύθυνης θέσεώς μας στην Εκκλησία! Χρήσιμο θα ήταν να θυμηθούμε  τι είπε ο Κύριος για κείνους που περιφρονούν και σκανδαλίζουν τα παιδιά, που οι άγγελοί τους «χαμογελούν» στον Ουρανό. Επίσης, με πόση σφοδρότητα κατέκρινε την υποκρισία και τη μεγαλοφροσύνη των Φαρισαίων και των Γραμματέων. Πολύ  φοβούμαι, φίλοι μου, πως  δεν εκπληρώνουμε ολόκληρο το χρέος μας απέναντι στα παιδιά. Πως τα αφήνομε μόνα, αβοήθητα, σ’ έναν απίθανο καταιγισμό ανεξέλεγκτων πληροφοριών και ερεθισμάτων. Σ’ ένα κυκεώνα πειρασμών και κινδύνων.

Στροφή προς τα παιδιά

 Για το τι πρέπει να γίνει, δεν υπάρχουν έτοιμες «συνταγές». Πάντως, προβάλλει απόλυτη ανάγκη, γονείς και εκπαιδευτικοί να γνωρίσουν περισσότερο την Ορθόδοξη Πίστη και ζωή, να βάλουν σε προτεραιότητα  τις ουσιαστικές ανάγκες των παιδιών  και, τέλος, όλοι οι υπεύθυνοι, να επιδιώξουν τη σύσφιγξη των σχέσεων  Σχολείου και Ενορίας, η οποία έχει πολλά να προσφέρει. Κι όχι μόνο με τα Κατηχητικά, αλλά,  με όλη τη  ζωή της, ως  κύτταρο της Εκκλησίας, κοινότητα αγάπης και φορέας της Ελληνορθόδοξης Παιδείας και του Πολιτισμού μας. Ας ακούσομε  τον Κύριο, που είπε: «Εάν μη στραφείτε και γένησθε ως τα παιδία, ου μη εισέλθητε εις την βασιλείαν των ουρανών (Ματθ. ΙΗ΄, 3). Να μιμηθούμε, δηλαδή, τα παιδιά, που, όσο είναι αθώα, διαθέτουν: πίστη, αγνότητα, ειλικρίνεια, αγάπη, συγχωρητικότητα και, βέβαια, γνήσιο, πηγαίο χιούμορ! Πρόκειται, σε τελευταία ανάλυση, για το δρόμο της αγιότητας, που καλούμαστε να διαβούμε. Για να μπορούμε, από όποιο μετερίζι κι αν βρισκόμαστε, να τον δείξουμε και στα παιδιά μας.

Νίκος Σιγανός, θεολόγος