Πρόσφορο

 Λίγα λόγια Το πρόσφορο είναι όπως λέει και η λέξη μια προσφορά που δίνεται από τους ευλαβείς πιστούς με σκοπό αυτό να αποτελέσει το σώμα του Κυρίου Υμών Ιησού Χριστού. Δεν είναι ένα απλό αρτοσκεύασμα και γι΄αυτό απαιτεί και ιδιαίτερη προετοιμασία. Η καθαρότητα των υλικών, των σκευών που χρησιμοποιούνται, αλλά προπαντός της ψυχής και του λογισμού του δημιουργού ενός πρόσφορου είναι από τις βασικές προϋποθέσεις για να γίνει ένα πρόσφορο.  Αξίζει να σημειώσουμε ότι τα παλαιότερα χρόνια οι γυναίκες που έκαναν πρόσφορο δεν μιλούσαν κατά τη διάρκεια της ημέρας, δεν πήγαιναν στη γειτονιά αλλά καθάριζαν και θύμιαζαν το σπίτι όλη τη μέρα, προετοιμαζόμενες έτσι για την ώρα του ζυμώματος.   Σκεύη που χρειάζονται  1 μεγάλο μπολ με καπάκι για το αλεύρι 1 κόσκινο 1 ξύλινη τύπωση 1-2 στρογγυλά αντικολλητικά  ταψιά, διαμέτρου 18-22 cm 1 ξύλο κοπής λαχανικών 1 λεκάνη για το ζύμωμα 1 μπολ ανοιχτό για το προζύμι 1 μπολ με καπάκι για την αποθήκευση του προζυμιού για την επόμενη χρήση 1-2 πετσέτες κουζίνας για να σκεπάσετε τη ζύμη 1-2 λευκά πανιά για να τυλίξετε το ψημένο πρόσφορο.   Όλα τα σκεύη θα είναι καινούρια και θα χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για την παραγωγή του πρόσφορου.   Υλικά που χρειάζονται Αλεύρι για όλες τις χρήσεις Προζύμι 1 ποτήρι νερό   Προσευχές Κατά τη διάρκεια του ζυμώματος του προζυμιού αλλά και του πρόσφορου καλό είναι να λέμε κάποια προσευχή. Έτσι αποδίδουμε τον απαραίτητο σεβασμό σε αυτό που θα προσφέρουμε και που θα γίνει σώμα Χριστού. Υπάρχουν και ειδικές προσευχές που είναι για το πρόσφορο αλλά μπορούμε να λέμε απλά το «Πάτερ Υμών» ή το «Κύριε Ιησού Χριστέ ελέησον με» ή όποια άλλη προσευχή ξέρουμε. Προζύμι Το προζύμι αποτελεί ένα από τα τρία βασικά συστατικά του πρόσφορου και το πιο βασικό. Από τα παλαιότερα χρόνια οι γιαγιάδες μας είχαν συνήθειο κάθε Μεγάλη Παρασκευή μετά την περιφορά του Επιταφίου και κατά τη διάρκεια του Απόστολου πριν το Ευαγγέλιο να κρατούν μαζί τους λίγο αλεύρι και νερό και να το ανακατεύουν. Με την πίστη τους αλλά και την ευλογία που έπαιρναν από την Εκκλησία εκείνη  τη μέρα, το αλεύρι με το νερό φούσκωνε χωρίς άλλες προσθήκες και έτσι γινόταν το προζύμι που το διατηρούσαν όλο το χρόνο. Το μικρό αυτό θαύμα γίνεται ακόμα και στις μέρες μας. Αυτός είναι και ο τρόπος για να φτιάξουμε το πρώτο προζύμι. Αφού λοιπόν αυτό φουσκώσει θα το βάλουμε στο ψυγείο σε μορφή σφιχτού χυλού. Αν σκοπεύουμε να το κρατήσουμε για χρήση στο μέλλον και όχι άμεσα, καλό είναι να το αποξηράνουμε πριν το αποθυκεύσουμε. Αν σκοπεύουμε να κάνουμε άμεση χρήση τότε χρειάζεται να το «αναπιάσουμε» μέχρι τρεις φορές μέσα στη βδομάδα. Τι σημαίνει «ανάπιασμα». Είναι η διαδικασία που κάνουμε για να δυναμώσει το προζύμι μας. Παίρνουμε το προζύμι που έχουμε βάλει στο ψυγείο και το ανακατεύουμε με λίγο χλιαρό νερό μέχρι να γίνει αραιός χυλός. Βάζουμε αλεύρι και ανακατεύουμε το μίγμα μέχρι να γίνει ξανά πηχτός χυλός. Το αφήνουμε σε θερμοκρασία δωματίου για να φουσκώσει  λίγο και το βάζουμε ξανά στο ψυγείο. Επαναλαμβάνουμε τη διαδικασία για άλλες δυο φορές. Την τελευταία φορά θα το κάνουμε τη μέρα που θα ζυμώσουμε με τη μοναδική διαφορά ότι θα χωρίσουμε τη ζύμη στη μέση. Τη μισή θα τη βάλουμε στο ψυγείο και την υπόλοιπη θα την αφήσουμε να φουσκώσει καλά για να ζυμώσουμε το πρόσφορο.   Πρόσφορο  Πριν ξεκινήσει η διαδικασία ζυμώματος θα πρέπει να θυμιάσουμε όλα τα σκεύη που θα χρησιμοποιήσουμε καθώς και το υπόλοιπο σπίτι. Κοσκινίζουμε το αλεύρι. Βάζουμε σε ένα ποτήρι του νερού χλιαρό νερό. Παίρνουμε το προζύμι και το ρίχνουμε στη λεκάνη που θα αρχίσουμε το ζύμωμα. Ρίχνουμε το νερό στο μπολ που υπήρχε το προζύμι καθαρίζοντας έτσι τα υπολείμματα προζυμιού από τα τοιχώματα του μπολ. Το νερό αυτό το ρίχνουμε στη λεκάνη με το υπόλοιπο προζύμι και το ανακατεύουμε μέχρι να γίνει χυλός. Ρίχνουμε λίγο – λίγο το αλεύρι ανακατεύοντας μέχρι να γίνει ζύμη. Όταν  η ζύμη είναι αρκετά σφιχτή ώστε να μην κολλάει στα χέρια μας σταματάμε να ρίχνουμε αλεύρι και συνεχίζουμε το ζύμωμα για 15 περίπου λεπτά. Χωρίζουμε τη ζύμη σε ίσα κομμάτια 650 -700 γραμμάρια  και συνεχίζουμε το ζύμωμα για κάθε κομμάτι χωριστά πάνω στο ξύλο για άλλα 15 περίπου λεπτά. Χαρακτηριστικό ότι η ζύμη είναι έτοιμη είναι η ελαστικότητα της. Την τραβάμε και μόλις την αφήσουμε έχει την τάση να επανέλθει. Αφού τελειώσουμε το ζύμωμα, δημιουργούμε μια μπάλα με τη ζύμη όσο πιο λεία γίνεται και χωρίς γραμμές και σκασίματα. Τοποθετούμε τη ζύμη στο κέντρο του ταψιού. Αλευρώνουμε πολύ καλά τη σφραγίδα και μετά τη χτυπάμε να φύγει το αλεύρι και να μείνει μια ανεπαίσθητη στρώση πούδρας.  Πιέζουμε με όλη μας τη δύναμη τη σφραγίδα, προσέχοντας να είναι ακριβώς στο κέντρο της ζύμης. Ανασηκώνουμε τη σφραγίδα από τη μια πλευρά ώστε να ξεκολλήσει εύκολα από τη ζύμη. Σκεπάζουμε το πρόσφορο με την πετσέτα και το αφήνουμε σε θερμοκρασία δωματίου για 3 περίπου ώρες.   Προσοχή  Η σφραγίδα πρέπει να αλευρωθεί σωστά για να μην κολλήσει πάνω στη ζύμη.   Ψήσιμο   Αφού ανέβει καλά το πρόσφορο (να έχει ξεπεράσει σε ύψος τα τοιχώματα του ταψιού) προθερμάνουμε το φούρνο στους 180^ο C – 200^ο C ανάλογα με το φούρνο και ψήνουμε για 40 – 45 λεπτά.   Μικρά μυστικά     Αφού ψηθεί το πρόσφορο το βγάζουμε αμέσως από το ταψάκι, το τυλίγουμε με το λευκό πανί, το βάζουμε σε μια νάιλον τσάντα και τη δένουμε σφιχτά μέχρι να κρυώσει εντελώς. Μη φοβηθείτε ότι θα υγρασιαστεί το πρόσφορο. Είναι δοκιμασμένο. Το πανί θα απορροφήσει όλη την υγρασία και πρόσφορο θα μείνει μαλακό μέχρι την ώρα που θα το πάμε στην Εκκλησία.   Χρησιμοποιήστε  μόνο σταρένιο  αλεύρι για όλες τις χρήσεις  και μην το ανακατέψετε με άλλο τύπο αλευριού.  Γράφει ο Γιάννης Μαγουλιανός