ΠΕΡΙΔΙΑΒΑΖΟΝΤΑΣ ΣΤΟΝ ΝΥΜΦΩΝΑ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ
Μπήκαμε ήδη στη Μεγάλη Εβδομάδα, την πιο όμορφη, την πιο κατανυκτική όλου του Έτους. Μα, πώς να γιορτάσουμε τα Άγια Πάθη του Κυρίου, με κλειστούς τους ναούς; Πώς να αντέξουμε αυτή την πρωτόγνωρη στέρηση της Λατρείας, μακριά από τα «μυστικώς» χωρίς το εκκλησίασμα τελούμενα μόνο με τέσσερις πιστούς;
Εμείς, γλυκύτατε Νυμφίε της Εκκλησίας, φέτος θα σε ακολουθήσομε νοερά, με σφιγμένη την καρδιά. Η σκέψη μας θα περιτριγυρίζει εκεί, στο Νυμφώνα Σου, όλα τα πρωινά κι όλες τις βραδιές, με τις «Αγρυπνιές». Κι είναι τόσα τα πρόσωπα, άλλα προς μίμηση κι άλλα προς αποφυγή, στο απερίγραπτο Θείο Δράμα.
Μακάρι να βρισκόμασταν, έστω για λίγη ώρα, σε μια μισοσκότεινη γωνίτσα μέσα στην εκκλησιά, από όπου οι γλυκιές μελωδίες βγαίνουν στους αιθέρες, φτάνοντας στα κράσπεδα του Ουρανού. Μα, ένα τέτοιο όνειρο δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί. Θα βλέπομε τις Ιερές Ακολουθίες και θα ακούμε στα Μ.Μ.Ε. τους ωραιότατους ύμνους, κι ένα δάκρυ θα κυλά στα πρόσωπα, χωρίς να ξέρομε ακριβώς το γιατί…Δε θα λειτουργηθούμε. Θα μείνομε χωρίς το Ευχέλαιο, μακριά από το Νιπτήρα, από το Μυστικό Δείπνο, από τα Δώδεκα Ευαγγέλια, τη Σταύρωση, την Αποκαθήλωση, τα Εγκώμια, την Ταφή. Δε θα ακούσομε το «Ανάστα ο Θεός», τον Ύμνο των Τριών Παιδιών, το Μέγα Σάββατο, που υπνώττει ο Χριστός. Μακριά από την Πρώτη και τη Δεύτερη Ανάσταση. Χωρίς «το Δεύτε λάβετε φως». Με το Χριστός Ανέστη «φυλακισμένο» στους ναούς…Πώς θα ξημερώσει η «Αναστάσεως ημέρα», με κλειστό τον Πανάγιο Τάφο, από τον οποίο ανέβλυσε η Ζωή και ξεχύνεται το Άγιο Φως;
Ώ, Κύριε, πώς παραχώρησες να γίνουν αυτά; Ως πού θα φτάσει η παγκόσμια τραγωδία; Λυπήσου τα παιδιά σου, τους αρρώστους, τους φτωχούς, τους άνεργους, τους άστεγους και μοναχικούς, που δοκιμάζονται σκληρά. Κι είναι τόσοι πολλοί αυτοί που τους θερίζει το βαρύ θανατικό! Συ, που σήκωσες το βαρύ και ασήκωτο Σταυρό, δέξου τις εναγώνιες προσευχές. Συγχώρα μας και λύτρωσέ μας, το ταχύτερο, από τον αναπάντεχο, δύσκολο, δικό μας και δικό Σου Γολγοθά. Μα, δώσε δύναμη, κουράγιο, αντοχές, και σ’ όλους τους επισκόπους και τους ιερείς, που τούτες τις μέρες ανεβαίνουν την Οδό του Μαρτυρίου, σηκώνοντας τόσους σταυρούς. Χριστέ μου, ποτέ να μην ξαναρθεί τέτοια, «βουβή», δακρύβρεκτη, ακοινώνητη, αγλέντιστη Λαμπρή…
Μέρες και νύχτες Άγιες και Μεγάλες, σιωπής, ταπείνωσης, αγάπης, περισυλλογής. Τις αφιερώνουμε στον Εσταυρωμένο. Σεβόμαστε και νοιαζόμαστε για τους συνανθρώπους μας, κι ας «μένουμε σπίτι», μακριά από τις πανέμορφες Ιερές Ακολουθίες και τις εκκλησιές. Ελπίζω να μας βοηθήσει λίγο να πλησιάσουμε τα Άγια Πάθη του Κυρίου και τούτο το μικρό Οδοιπορικό.
Μεγάλη Δευτέρα, Μεγάλη Τρίτη, Μεγάλη Τετάρτη
Ήδη από το βράδυ της Κυριακής των Βαΐων όλα στους ναούς έγιναν μαύρα, πένθιμα. Ταιριαστά στην υποδοχή της εικόνας του «ελκομένου προς το Πάθος» Χριστού. Για τέσσερις μέρες ακούγονται οι ύμνοι στις Ακολουθίες του Νυμφίου.
Η Μεγάλη Δευτέρα είναι αφιερωμένη, από τη μια μεριά, στη μνήμη του «Παγκάλου Ιωσήφ», που αντιστάθηκε στις προκλήσεις της Αιγυπτίας και προεικονίζει τον Κύριο, με την περιπέτεια της πωλήσεως και σκλαβιάς του. Κι από την άλλη, στην άκαρπη συκιά που ξέρανε ο Χριστός, και που συμβολίζει τη Συναγωγή, αλλά και την πνευματική «ακαρπία» τόσων άλλων ανθρώπων. Το Συναξάρι της Μεγάλης Τρίτης αναφέρεται στην Παραβολή των Δέκα Παρθένων, των πέντε φρονίμων και των πέντε ανόητων, που η συμπεριφορά τους πρέπει να μας παραδειγματίσει. Από τον Όρθρο της Μεγάλης Τετάρτης (Τρίτη βράδυ) είναι γνωστή παγκοσμίως η γυναίκα που άλειψε με πολύτιμο μύρο τα πόδια του Κυρίου και που με τη μοναδική ποιητική της τέχνη εγκωμιάζει στο ομώνυμο τροπάριό της η μοναχή Κασσιανή, «Κύριε η εν πολλαίς αμαρτίαις». Παραθέτουμε τρεις ωραίους ύμνους από τις τρεις βραδιές:
1) «Ιδού, ο Νυμφίος έρχεται εν τω μέσω της νυκτός, και μακάριος ο δούλος, ον ευρήσει γρηγορούντα. Ανάξιος δε πάλιν ον ευρήσει ραθυμούντα. Βλέπε ουν, ψυχή μου, μη τω ύπνω κατενεχθείς, ίνα μη τω θανάτω παραδοθης και της βασιλείας έξω κλεισθής. Αλλά ανάνηψον κράζουσα· Άγιος, Άγιος, Άγιος ει ο Θεός ημών, διά της Θεοτόκου ελέησον ημάς».
2) «Τον νυμφώνα σου βλέπω, Σωτήρ μου κεκοσμημένον, και ένδυμα ουκ έχω, ίνα εισέλθω εν αυτώ· λάμπρυνόν μου την στολήν της ψυχής, Φωτοδώτα, και σώσον με».
3) «Ότε η αμαρτωλός προσέφερε το μύρον, τότε ο μαθητής συνεφώνει τοις παρανόμοις˙ η μεν έχαιρε κενούσα το πολύτιμον, ο δε έσπευσε πωλήσαι τον ατίμητον- αύτη τον Δεσπότην επεγίνωσκεν, ούτος του Δεσπότου εχωρίζετο˙ αύτη ηλευθερούτο, και ο Ιούδας δούλος εγεγόνει του εχθρού. Δεινόν η ραθυμία! Μεγάλη η μετάνοια, ήν μοι δώρησαι, Σωτήρ, ο παθών υπέρ ημών, και σώσον ημάς».
Νίκος Σιγανός – Θεολόγος
